IV SA 3291/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wojciech Mazur (spr.) Sędzia NSA Otylia Wierzbicka Asesor WSA Anna Szymańska Protokolant Julia Dobrzańska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 września 2004 r. sprawy ze skargi Wojewódzki Zarząd Melioracji i Urządzeń Wodnych w [...] Oddział w W. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2002 r. Nr [...] w przedmiocie pozwolenia wodnoprawnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do chwili uprawomocnienia się niniejszego wyroku; 3. zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżącego 250 (dwieście pięćdziesiąt) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Decyzją z dnia [...]kwietnia 2002 r. nr [...] Starosta P. na podstawie art. 140 ust. 1 w zw. z art. 9 ust. 1 pkt 125 i ust. 2 pkt 2 oraz art. 64 ust. 5 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne / Dz.U. nr 115, poz. 1229 ze zm. / nakazał L. R. rozbiórkę na własny koszt, urządzeń regulacyjnych tj. murów oporowych po obu brzegach rzeki [...] oraz mostu-kładki dla pieszych, wykonanych na działce nr ew. [...] wody płynące rzeka [...] /, położonej w miejscowości K. ul. [...] . W uzasadnieniu decyzji podano, że przeprowadzona w dniu 12 marca 2002 r. wizja lokalna potwierdziła fakt regulacji rzeki [...] /działka ew. nr[...]/ tj. wykonania murów oporowych po obu brzegach rzeki [...] oraz mostu-kładki dla pieszych przez właściciela działki nr ew. [...] L. R. bez wymaganego przepisami prawa wodnego pozwolenia wodnoprawnego, co na podstawie art. 64 ust. 5 nakłada na podmiot wznoszący urządzenie wodne bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego obowiązek jego rozebrania na własny koszt. Decyzją z dnia [...] lipca 2002 r. nr [...] Wojewoda [...] na podstawie art. 156 § 1 pkt 1 i 2 k.p.a. w związku z art. 4 ust. 4 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne po rozpatrzeniu odwołania L. R. od w/w decyzji stwierdził jej nieważność. W uzasadnieniu decyzji podano, iż pomimo stwierdzenia, że inwestor wykonał urządzenia wodne bez pozwolenia wodnoprawego, czym naruszył treść art. 122 ust. 1 pkt 3 Prawa wodnego brak było podstaw do wydania przez starostę zaskarżonej decyzji. Przepisy Prawa wodnego tj. art. art. 140 ust. 1 i 122 ust. 1 pkt 3 stanowią dla Starosty podstawę do wydania pozwolenia wodnoprawnego na szczególne korzystanie z wód, na wykonanie urządzeń wodnych, do których zgodnie z art. 9 ust. 1 pkt 19 h w szczególności należą: mury oporowe, bulwary, nabrzeża, pomosty, przystanie, kąpieliska. W związku z powyższym, zaskarżona decyzja obarczona jest istotnymi wadami wynikającymi z przepisów prawa materialnego, co stanowi podstawę do stwierdzenia jej nieważności w trybie art. 156 § 1 pkt 1 i 2 k.p.a; naruszenie przepisów o właściwości rzeczowej organu powoduje nieważność decyzji bez względu na trafność rozstrzygnięcia. Ponadto organ I instancji wydał decyzję bez podstawy prawnej w zakresie prawa materialnego, gdyż przepisy wskazane w zaskarżonej decyzji jako jej podstawa prawna nie uprawniają organu pierwszej instancji do nałożenia obowiązku, jaki z niej wynika. Skargę do sądu administracyjnego na powyższą decyzję złożył Wojewódzki Zarząd Melioracji i Urządzeń Wodnych w [...] Oddział w W. zarzucając naruszenie obowiązujących przepisów a w szczególności prawa- materialnego w uzasadnieniu skargi wskazano, że powołane w decyzji Starosty P. z dnia [...] kwietnia 2002 r. przepisy Prawa wodnego stanowią wystarczającą podstawę do nałożenia na inwestora obowiązku wynikającego z art. 64 ust. 5 Prawa wodnego. Natomiast "naruszenia przez inwestora podstawowych przepisów Prawa budowlanego i Prawa wodnego w sposób istotny kolidują ze statutową działalnością skarżącego" W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoją dotychczasowa argumentację. W trakcie postępowania sądowego inwestor L. R. wniósł o odrzucenie skargi podnosząc, iż skarżący nie ma interesu prawnego do występowania w niniejszym procesie, gdyż art. 11 Prawa wodnego uprawnienia do występowania w imieniu Skarbu Państwa daje Marszałkowi Województwa a nie skarżącemu, który nie wskazał innej podstawy materialnoprawnej któraby uzasadniała interes prawny skarżącego do występowania w niniejszym postępowaniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do regulacji art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / Dz.U. Nr 153, poz. 1271/ sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwy sąd administracyjny na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / Dz.U. Nr 153, poz. 1270 /. Skarga jest zasadna. Z rażącym naruszeniem prawa mamy do czynienia wtedy, gdy treść decyzji pozostaje w wyraźnej sprzeczności z przepisami prawa i gdy charakter tego naruszenia powoduje, że decyzja taka nie może być akceptowana jako akt wydany przez organ praworządnego państwa. Teza ta, wynikająca z utrwalonego orzecznictwa Sądu Najwyższego i licznych rozstrzygnięć Naczelnego Sądu Administracyjnego, stanowi podstawowe kryterium oceny, czy w konkretnym przypadku miało miejsce zwykłe naruszenie prawa czy też przybrało postać kwalifikowanego naruszenia prawa, z którym ustawa wiąże skutek w postaci nieważności decyzji. Cechą rażącego naruszenia prawa jest również to, że treść decyzji pozostaje w oczywistej sprzeczności z treścią zastosowanego w niej przepisu. Nie chodzi przy tym o błędy w wykładni prawa, ale o przekroczenie prawa w sposób jasny i niedwuznaczny. W przedmiotowym postępowaniu Wojewoda [...] przyjął, iż zachodzą przesłanki nieważności postępowania określone w art. 156 § 1 pkt 1 i 2. Z uzasadnienia decyzji organu II instancji wynika, iż starosta nie jest organem właściwym do wydania decyzji nakładającej obowiązek wynikający, z art. 64 ust. 5 Prawa wodnego, gdyż na podstawie art. 140 ust. 1 i art. 122 ust. 1 pkt 3 jest on organem uprawnionym do wydania pozwolenia wodnoprawnego na wykonanie urządzeń wodnych. Takie stanowisko jest nieuprawnione. Przede wszystkim bezspornym w przedmiotowym postępowaniu jest, iż inwestor wykonał urządzenia wodne bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego. Zgodnie z treścią art. 140 ust. 1 Prawa wodnego organem właściwym do wydawania pozwoleń wodnoprawnych jest starosta wykonujący zadania z zakresu administracji rządowej z zastrzeżeniem wyjątków przewidzianych w § 2. W tym względzie również organ II instancji nie miał wątpliwości. Z treści art. 9 ust. 2 pkt 2 Prawa wodnego wynika, iż przepisy ustawy dotyczące wykonania urządzeń wodnych stosuje się odpowiednio do .... rozbiórki tych urządzeń. W świetle powyższych przepisów nie może budzić wątpliwości, iż właściwym organem w przedmiotowym postępowaniu do wydania decyzji o wykonaniu obowiązku wynikającego z treści art. 64 ust. 5 Prawa wodnego był Starosta P. Zagwarantowanie tak bezwzględnego skutku do bezprawnie wniesionych urządzeń prowadzi do najbardziej skutecznego zagwarantowania przestrzegania porządku prawnego i podjęcie tak szybkich i stanowczych działań przez uprawniony organ w przypadku naruszenia prawa powinno być zasadą działania organów administracji rządowej i samorządowej w państwie prawa, którym jest Rzeczpospolita Polska jak stanowi o tym art. 2 Konstytucji RP z dnia 2 kwietnia 1997 r. Mając powyższe na uwadze stanowisko wyrażone przez Wojewodę [...] w decyzji z dnia [...] lipca 2002 r. jest nieuprawnione. W żaden sposób organ II instancji nie wykazał, że zaistniały przesłanki do stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 § 1 pkt 1 i 2 k.p.a. Odnośnie pierwszej z przesłanek stanowisko Sądu zostało już przedstawione, natomiast, jeżeli przyjęto, że właściwym organem był starosta to nałożenie obowiązku wynikającego z treści art. 64 ust. 5 znajduje podstawę prawną w art. 9 ust. 2 pkt 2 i Sąd akceptuje stanowisko wyrażone w tym względzie przez organ I instancji jak i skarżącego. Dlatego też jako błędne należy uznać stanowisko organu II instancji, iż decyzja z dnia [...] kwietnia 2002 r. została wydana bez podstawy prawnej. Uzasadnienie organu II instancji przedstawiające w/w kwestię w jednym zdaniu nie odpowiada wymogom przewidzianym treścią art. 107 § 3 k.p.a. Reasumując, należy przyjąć, iż organem właściwym do nałożenia obowiązku wynikającego z treści art. 64 ust. 5 Prawa wodnego będzie organ wymieniony w treści art. 140 ust. 1 lub 2 powołanej ustawy w zależności od tego, który organ będzie właściwy do wydania pozwolenia wodnoprawnego. Odnosząc się do zarzutów przedstawionych przez inwestora odnośnie braku interesu prawnego po stronie skarżącego do występowania w niniejszym postępowaniu, to należy uznać je za nieuzasadnione. Faktycznie stanowisko skarżącego w tym względzie przedstawione w uzasadnieniu skargi może być niezrozumiałe. Jak wynika z akt administracyjnych w szczególności z pisma Starosty P. do Wojewody [...] dnia [...] kwietnia 2002 r. oraz z protokołu wizji lokalnej z dnia 12 marca 2002 r. to właśnie do skarżącego zwracał się inwestor o uzgodnienie projektu na wykonanie przedmiotowych urządzeń wodnych i skarżący bierze udział na prawach strony od początku przedmiotowego postępowania. Zakres działalności skarżącego wynika ze statutu zatwierdzonego uchwałą nr [...] Sejmiku Województwa [...] z dnia [...] listopada 2000 r. Natomiast zgodnie z treścią art. 11 ust. 1 pkt 4 Prawa wodnego prawa właścicielskie w stosunku do wód publicznych stanowiących własność Skarbu Państwa wykonuje Marszałek Województwa, jako zadanie z zakresu administracji rządowej wykonane przez samorząd województwa. Nie ulega wątpliwości mając na uwadze treść statutu skarżącego, iż w zakresie działalności skarżącego znajdują się również obowiązki wynikające z powołanego wyżej przepisu a tworzenie wojewódzkich samorządowych jednostek organizacyjnych ma na celu wykonywanie zadań przez województwo jak o tym stanowi art. 8 § 1 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r o samorządzie województwa / Dz.U. nr 91, poz. 576 ze zm. /. Wobec powyższego nie może być wątpliwości, iż została wykazana, materialnoprawna podstawa dająca możliwość udziału skarżącego w niniejszym postępowaniu na prawach strony. Dlatego też mając powyższe na uwadze Sąd uchylił zaskarżoną decyzję na podstawie art. 145 § 1 pkt lc ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. o Postępowaniu przed sądami administracyjnymi / Dz.U. Nr 153, poz. 1270/. Na podstawie art. 152 i art. 153 w/w ustawy zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do chwili uprawomocnienie się niniejszego wyroku a przedstawiona ocena prawna i wskazania, co do dalszego postępowania wiążą organ przy ponownym rozpoznaniu sprawy. O kosztach postępowania sądowego Sąd orzekł na podstawie art. 200 i 209 w/w ustawy.