IV SA 3292/03
WyrokWSA w Warszawie2005-01-11
Skład orzekający: Leszek Kamiński, Ewa Machlejd, Elżbieta Zielińska – Śpiewak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organy nadzoru budowlanego prawidłowo ustaliły stan faktyczny sprawy i zastosowały właściwe przepisy prawa budowlanego, wydając decyzję nakazującą rozbiórkę szklarni, która przeszła remont i częściową przebudowę?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, stwierdzając, że organy nadzoru budowlanego nie ustaliły w sposób wystarczający stanu faktycznego sprawy, naruszając tym samym zasady prawdy obiektywnej i wyczerpującego zebrania materiału dowodowego (art. 7 i 77 KPA). Organy nie odniosły się do przedłożonych dokumentów, takich jak inwentaryzacja architektoniczno-budowlana, ani nie wyjaśniły wątpliwości co do zakresu prac – czy była to rozbiórka samowolnie wybudowanego obiektu, czy jedynie rozbiórka części wykonanych w ramach remontu. W związku z tym, naruszono również art. 107 KPA poprzez niewystarczające uzasadnienie decyzji.Stan faktyczny
L. S. i L. D. zostały zobowiązane do rozbiórki szklarni decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, który uznał obiekt za samowolnie wybudowany. Inwestorki twierdziły, że prace dotyczyły remontu istniejącej szklarni, na którą posiadały pozwolenie z 1976 r. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Skarżące wniosły skargę do sądu, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku, i zasądził zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Leszek Kamiński, Sędziowie (WSA, Ewa Machlejd (spr.), Elżbieta Zielińska – Śpiewak, Protokolant Edyta Kuczkowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 stycznia 2005 r. sprawy ze skarg L. S. i L. D. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2003 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki szklarni I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżących L. S. i L. D. kwotę 300 zł (trzysta złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją nr [...] z dnia [...].08.2002 r. na podstawie art. 48 ustawy z dnia 7.07.1994 r. Prawo budowlane oraz art. 104 Kpa nakazał L. S. i L. D. rozbiórkę samowolnie wybudowanego obiektu budowlanego tj. szklarni przy budynku mieszkalnym znajdującej się na posesji w [...] przy ul. [...] w terminie, kiedy w/w decyzja stanie się ostateczna. W uzasadnieniu organ wskazał, że w wyniku czynności kontrolnych dokonanych w dniu 17.04.2002 r. organ nadzoru budowlanego stwierdził, iż wybudowany został w miejscu istniejącej szklarni obiekt budowlany ze ścianami warstwowymi z gazobetonu o grubości 29 cm do wysokości 280 cm, w ścianie przylegającej do budynku mieszkalnego do wysokości 280 cm, oraz okno o wym. 115 na 115 cm.
Inwestorki przedłożyły pozwolenie na budowę szklarni o wym. 14.00 m na 19.00 m konstrukcji stalowej wydane przez Urząd Dzielnicowy [...] z dnia [...].07.1976 r., a także zgłoszenie złożone do Urzędu Gminy [...] w dniu [...].10.2000 r. w sprawie remontu istniejącej szklarni. Inwestorki nie przeprowadziły jednak remontu zgodnie z tym zgłoszeniem po upływie 1 miesiąca od daty zawiadomienia o remoncie, nie rozebrały również szklarni pomimo, iż decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu wydaną na rozbudowę istniejącego budynku mieszkalnego z dnia 5.05.2000 r. przewidziana była do rozbiórki.
Od 15 marca 2000 r. do 15kwietnia 2000 r. inwestorki prowadziły prace budowlane i wybudowały nowy obiekt, na realizację którego nie miały wymaganego prawem pozwolenia.
Od powyższej decyzji odwołanie wniosła L. S. wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania. W uzasadnieniu skarżąca wskazała, że zaskarżona decyzja została wydana bez dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i narusza jej interes prawny. Ponadto w ocenie skarżącej przedmiotowa inwestycja była realizowana w oparciu o posiadane pozwolenie na budowę wydane w dniu [...].07.1976 r.
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją nr [...] z dnia [...].06.2003 r. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kpa oraz art. 83 ust 2 Prawa budowlanego po rozpatrzeniu odwołania L. S. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Organ odwoławczy w uzasadnieniu wskazał, że organ pierwszej instancji prawidłowo przeprowadził postępowanie w przedmiotowej sprawie. W omawianej sprawie został naruszony art. 28 Prawa budowlanego, zgodnie z którym inwestor ma obowiązek uzyskania pozwolenia na budowę przed przystąpieniem do wykonania robót budowlanych. W ocenie organu inwestorski L. S. i L. D. prowadziły roboty budowlane w rozumieniu art. 48 Prawa budowlanego. W konsekwencji organ nadzoru budowlanego miał obowiązek nakazać rozbiórkę przedmiotowego obiektu.
Od powyższej decyzji skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniosły L. S. i L. D. wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji.
W uzasadnieniu skarżące podniosły zarzut naruszenia przez organ nadzoru budowlanego art. 107 Kpa poprzez wskazanie w podstawie prawnej wyłącznie przepisów Kodeksu Postępowania Administracyjnego. Zarzuciły również , że w zaskarżonej decyzji organ odwoławczy nie wskazał według jakiego stanu prawnego orzekł i wskazał niekompletną podstawę prawną przy wydaniu zaskarżonej decyzji. Ponadto w ocenie skarżących został naruszony art. 7 ust 2 ustawy z dnia 27.03.2003 r. o zmianie ustawy – Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych ustaw, nakazujący do postępowań wskazanych w tym przepisie, wszczętych przed wejściem w życie ustawy nowelizującej Prawo budowlane, a nie zakończonych decyzją ostateczną, stosowanie przepisów w brzmieniu nadanym nową ustawą. Skarżące podniosły również zarzut naruszenia art. 8 Kpa i art. 35 Kpa przez organ odwoławczy.
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o oddalenie skargi, podnosząc jak w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Na mocy art. 97 § 2 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sprawy, w których skargi zostały wniesione przed dniem 1 stycznia 2004 r., a postępowanie nie zostało zakończone podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy .
Skarga jest zasadna. Organ I, jak i II instancji nie ustaliły w stopniu wystarczającym stanu faktycznego sprawy. Zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej, określoną w art. 7 KPA, organy administracyjne stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. W zw. z art. 7 KPA pozostaje art. 77 KPA, który stanowi, iż organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy.
W niniejszej sprawie skarżące L. S. i L. D. dokonały zgłoszenia do organu architektoniczno-budowlanego w przedmiocie pokrycia obiektu budowlanego – szklarni - blachą. Jak wynika z akt sprawy organ ten nie sprzeciwił się temu przedsięwzięciu. Następnie skarżące dokonały zmian w zamierzeniu przedstawionym w zgłoszeniu co do części szklarni, tj. ścian bocznych i szczytowych, które zostały wykonane z gazobetonu. Powyższe prace zostały wykonane na fundamentach i na szkielecie stalowym szklarni, która została wybudowana na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę wydanej w 1976 r. Podczas toczącego się postępowania administracyjnego wszczętego z wniosku K. S., organy przeprowadziły oględziny obiektu budowlanego znajdującego się w [...], przy ul. [...]. W wyniku czynności przeprowadzonych podczas tych oględzin Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] stwierdził, iż został wybudowany zupełnie nowy obiekt, wybudowany samowolnie, więc podlegający rygorowi art. 48 Prawa budowlanego. Organ nie ustosunkował się w ogóle do stanowiska przedstawionego przez skarżące, iż prace budowlane polegały jedynie na pokryciu dachu blachą oraz ustawieniu ścian warstwowych z gazobetonu. Organ pierwszo- jaki i drugo-instancyjny podnoszą, iż przedmiotowy budynek został wybudowany od nowa nie badając, czy nastąpiła kiedykolwiek jego rozbiórka. Pomimo nie przeprowadzenia w tej mierze postępowania dowodowego, organy obu instancji orzekły o rozbiórce obiektu budowlanego, tj. szklarni przy budynku mieszkalnym znajdującej się na nieruchomości przy ul. [...] Wątpliwe jest czy powinno nastąpić rozebranie całości obiektu budowlanego – szklarni, czy rozbiórka powinna dotyczyć jedynie prac wykonanych w ramach remontu. Samo wypełnienie jedynie nowym materiałem elementów konstrukcyjnych oznaczać by mogło, że zasadne jest wydanie decyzji nakazującej rozbiórkę tylko tych części i przywrócenie obiektu do stanu poprzedniego. W tej kwestii ustalenia organów w niniejszej sprawie są niewystarczające i dlatego naruszają przepisy art. 7 i 77 KPA.
W aktach sprawy znajduje się Powykonawcza Inwentaryzacja Architektoniczno-Budowlana z 2002 r. dotycząca jednokondygnacyjnego budynku gospodarczego w konstrukcji mieszanej położonego przy ul. [...] w [...]. W jej treści znajduje się opis danych technicznych przedmiotowej inwestycji, który stwierdza, iż konstrukcję budynku stanowi szkielet z elementów stalowych na fundamencie betonowym, pozostałych po istniejącej szklarni. W uzasadnieniu żaden z organów administracyjnych nie odniósł się do tego dokumentu, nie podając dlaczego pominął ten dowód, ani nie tłumacząc dlaczego odmówił temu dokumentowi wiary.
Zgodnie z treścią przepisu art. 107 § 1 KPA w uzasadnieniu decyzji administracyjnej powinny znaleźć się m.in. wszelkie ustalenia faktyczne. Z powyższego wynika, iż również i ten przepis został naruszony przez organ pierwszo- i drugo-instancyjny, ponieważ tych wszystkich nasuwających się wątpliwości w sprawie organy nie wyjaśniły w swoich uzasadnieniach.
Rozpoznając sprawę ponownie organ nadzoru budowlanego ustali zakres wykonywanych prac i oceni, czy wykonano remont czy odbudowę, a następnie zdecyduje, czy konieczna jest decyzja nakazująca rozbiórkę robót budowlanych wykonanych w ramach samowoli, czy też całego obiektu samowolnie wybudowanego na nowo bez pozwolenia.
Z powyższych względów na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) Sąd orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło