IV SA 3309/03
WyrokWSA w Warszawie2005-01-13
Skład orzekający: Anna Żak, Wojciech Mazur, Agnieszka Wilczewska - Rzepecka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego prawidłowo ustalił adresata decyzji nakazującej rozbiórkę obiektu budowlanego, gdy obiekt ten znajduje się na działkach stanowiących własność różnych osób?Ratio decidendi
Organ nadzoru budowlanego jest zobowiązany do prawidłowego ustalenia właścicieli lub współwłaścicieli działek, na których znajduje się obiekt budowlany, a także do ustalenia, czy sam budynek nie stanowi odrębnej własności. Decyzja nakazująca rozbiórkę powinna być skierowana do właścicieli lub współwłaścicieli tych działek, a nie do osoby, która nie jest właścicielem ani zarządcą.Stan faktyczny
Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznał sprawę ze skargi M. W. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego nakazującą rozbiórkę budynku obory. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów Prawa budowlanego, ponieważ nie jest właścicielem ani zarządcą działek, na których znajduje się budynek, a działki te stanowią własność jego sióstr. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji. Stwierdzono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku. Zasądzono od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Żak, Sędziowie ( WSA, As. WSA Wojciech Mazur (spr.), Agnieszka Wilczewska - Rzepecka, , Protokolant Piotr Zawadzki, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 stycznia 2005 r. sprawy ze skargi M. W. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2003 r. Nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego M. W. kwotę 10 zł (dziesięć złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
7/IV S.A. 3309/03
U Z A S A D N I E N I E
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w P. decyzją z dnia [...] sierpnia 2002 r. nr [...] na podstawie art. 66 pkt 1, 2 i 3 w zw. z art. 67 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane / t.j. Dz.U. z 2000 r. nr 106, poz. 1126 ze zm. / nakazał J. C., [...] rozbiórkę budynku obory posadowionego na działkach o nr ewidencyjnych [...] położonych w M. gm. G., będącego w nieodpowiednim stanie technicznym, stanowiącego zagrożenie dla życia ludzi i mienia oraz powodującego swym wyglądem oszpecenie otoczenia. W uzasadnieniu decyzji podano, że działka nr [...] stanowi własność J. C. a działka nr [...] S. C. i na tych działkach znajduje się budynek obory w złym stanie technicznym, nieposiadający okien, drzwi i nadproży. Stwarza on zagrożenie dla bezpieczeństwa ludzi i mienia, co stwierdzono podczas wizji lokalnej w dniu 22 maja 2002 r. Organ I instancji przyjął, iż budynek obory stanowi własność wszystkich spadkobierców po M. i W. W. powołując się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 stycznia 2002 r. sygn. akt IV S.A. 472/00. Stwierdzono, że rozliczenia pomiędzy spadkobiercami nie należą do sfery spraw administracyjnych i nie mają wpływu na orzeczenie organu. A z oświadczenia J. C. wynika, iż budynek stanowi własność wszystkich spadkobierców i powinien zostać przez nich rozebrany.
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego po rozpatrzeniu odwołania M. W. decyzją z dnia [...] lipca 2003 r. nr [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. i art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane uchylił w/w decyzję i nakazał J. C., [...] rozbiórkę budynku obory posadowionego na działkach nr [...] w M. gm. G. będącego w nieodpowiednim stanie technicznym, stanowiącego zagrożenie dla życia ludzi i mienia oraz powodującego swym wyglądem oszpecenie otoczenia, nie nadającego się do remontu w terminie do dnia 30 września 2003 r. Po dokonaniu rozbiórki należy uporządkować teren. W uzasadnieniu stwierdzono, iż organ I instancji prawidłowo przeprowadził postępowanie w sprawie i wobec złego stanu technicznego budynku obory nakazanie rozbiórki budynku jest słuszne. Zastrzeżenia organu odwoławczego wywołał jedynie brak terminu wykonania rozbiórki, który przewiduje art. 67 Prawa budowlanego i w tym zakresie dokonano zmiany.
Skargę do sądu administracyjnego na powyższą decyzję wniósł M. W. zarzucając naruszenie art. art. 66 i 67 Prawa budowlanego, ponieważ nie jest właścicielem ani zarządcą działek, na których wzniesiony jest budynek obory, działki te stanowią własność jego sióstr J. C. i S. C.. Wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji i umorzenie postępowania w stosunku do skarżącego a ponadto o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji i zasądzenie od [...] Wojewódzkiego Inspektora Budowlanego kosztów postępowania.
W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał swoją dotychczasową argumentację i wniósł o oddalenie skargi podnosząc, iż z postanowienia Sądu Rejonowego w P. z dnia [...] maja 1988 r. nie wynika w sposób jednoznaczny, kto jest współwłaścicielem spornej obory.
Postanowieniem z dnia 28 listopada 2003 r. Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie wstrzymał wykonanie zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Stosownie do regulacji art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / Dz.U. Nr 153, poz. 1271/ sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwy sąd administracyjny na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / Dz.U. Nr 153, poz. 1270 /.
Skarga jest zasadna.
Nie ulega wątpliwości, iż adresatem decyzji wymienionych w art. art. 66 i 67 Prawa budowlanego są właściciel lub współwłaściciele, / jeżeli obiekt stanowi przedmiot współwłasności / lub zarządca obiektu. W pierwszej kolejności należy, zatem ustalić powyższe okoliczności. W przedmiotowym postępowaniu niesporne jest, iż budynek obory jest usytuowany na dwóch działkach o nr [...] położonych w M. gm. G. / k.24 /. Z kserokopii postanowienia Sądu Rejonowego w P. z dnia [...] maja 1988 r. sygn. akt Ns [...] znajdującej się w aktach organu odwoławczego wynika, iż właścicielem działki nr [...] jest J. C.. Brak jest natomiast dokumentu stwierdzającego, kto jest właścicielem działki nr [...], w aktach organu I instancji / k.4 / znajduje się jedynie pismo J. C., iż właścicielem działki nr [...] jest S. C. potwierdza to również skarżący. Należało, zatem zażądać odpowiedniego dokumentu / aktu notarialnego, orzeczenia sądu czy też zaświadczenia z księgi wieczystej / celem ustalenia właściciela działki nr [...].
Zasadą prawa cywilnego jest, że własność nieruchomości rozciąga się na jej część składową, z art. 48 k.c. wynika, iż częścią składową nieruchomości są w szczególności budynki, jeżeli nie stanowią odrębnej własności / np. budynki należące do wieczystego użytkownika /. W przedmiotowej sprawie budynek obory znajduje się na dwóch działkach / nieruchomościach/ stanowiących najprawdopodobniej własność różnych osób fizycznych. Należy ustalić właścicieli tych działek i jeżeli nie ma ustanowionej odrębnej własności dla budynku obory to będzie on stanowił współwłasność właścicieli działek [...] i oni powinni być adresatami decyzji wymienionych w art. 66 i 67 Prawa budowlanego.
Organ I instancji nieprawidłowo zinterpretował tezę wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 stycznia 2002 r. sygn. akt IV S.A. 472/00:
"w razie ustalenia w toku prawidłowo przeprowadzonego postępowania administracyjnego, że istnieje materialnoprawna przesłanka do zastosowania przepisu art. 66 prawa budowlanego, organ nadzoru budowlanego wydaje stosowną decyzję administracyjną, skierowaną do właściciela obiektu budowlanego lub współwłaścicieli, (jeżeli obiekt stanowi współwłasność), nie kierując się przy tym wielkością udziałów we współwłasności. Rozstrzygnięcie to, bowiem nie jest uzależnione od tego, czy toczy się postępowanie cywilne o zniesienie współwłasności lub dział spadku, (jeżeli nieruchomość należy do masy spadkowej), czy też jeden ze współwłaścicieli zamierza wystąpić z odpowiednim wnioskiem wszczynającym takie postępowanie. Rozliczenia, bowiem pomiędzy współwłaścicielami nieruchomości nie należą do sfery spraw administracyjnych, jak też w tym przypadku nie mają wpływu na orzeczenie administracyjne."
Z powyższej tezy wynika, iż bez znaczenia dla ustalenia adresata decyzji przy istnieniu współwłasności budynku jest wysokość udziałów we współwłasności tzn. decyzja zawsze będzie skierowana do współwłaścicieli bez względu na wielkość ich udziałów / np. 1/10 i 9/10 /.
Stwierdzenie organu II instancji zawarte w odpowiedzi na skargę, iż z postanowienia Sądu Rejonowego w P. z dnia [...] maja 1988 r. "nie wynika w sposób jednoznaczny, iż skarżący nie jest współwłaścicielem spornej obory" jest zasadne. Po pierwsze w/w orzeczenie sądowe nie dotyczy przedmiotowego budynku, jest to postanowienie stwierdzające nabycie własności nieruchomości przez posiadacza samoistnego i z jego treści wynika tylko, że J. C. jest właścicielem działki nr [...] i ta kwestia powinna wyłącznie interesować organ administracyjny. Po drugie organ jak to wspomniano wyżej ma ustalić właścicieli lub współwłaścicieli działek nr [...] i ewentualnie czy przedmiotowy budynek nie stanowi odrębnej własności.
Dlatego też mając powyższe na uwadze Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ja decyzję organu I instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. o Postępowaniu przed sądami administracyjnymi / Dz.U. Nr 153, poz.1270/. Na podstawie art. 152 i art. 153 w/w ustawy zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do chwili uprawomocnienie się niniejszego wyroku a przedstawiona ocena prawna i wskazania, co do dalszego postępowania wiążą organ przy ponownym rozpoznaniu sprawy. O kosztach postępowania sądowego Sąd orzekł na podstawie art. art. 200, 205 i 209 w/w ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło