IV SA 3312/03

WyrokWSA w Warszawie2005-02-16

Skład orzekający: Maria Czapska-Górnikiewicz, Izabela Ostrowska, Mariola Kowalska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej ma obowiązek stosować przepisy prawa budowlanego w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania decyzji, czy też w dacie wejścia w życie nowelizacji ustawy, jeśli postępowanie nie zostało zakończone ostateczną decyzją przed dniem wejścia w życie nowelizacji?
Ratio decidendi
Sąd administracyjny kontroluje legalność zaskarżonej decyzji w świetle prawa obowiązującego w dacie jej wydania. Zastosowanie przepisów nowelizacji prawa budowlanego do postępowania, które nie zostało zakończone ostateczną decyzją przed dniem wejścia w życie nowelizacji, nie jest obligatoryjne dla sądu administracyjnego, który nie może zakwestionować zgodności z prawem decyzji jedynie dlatego, że prawo materialne zostało po jej wydaniu zmienione. Data wydania decyzji, zgodnie z art. 107 k.p.a., jest datą jej podpisania przez organ lub datą wskazaną w decyzji, a nie datą jej doręczenia.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nakazu rozbiórki samowolnej rozbudowy budynku mieszkalno-usługowego. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazał rozbiórkę, ponieważ inwestor rozpoczął roboty budowlane bez ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, która została wcześniej uchylona. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał decyzję w mocy. Skarżąca spółka zarzuciła naruszenie przepisów Prawa budowlanego i k.p.a., w tym zastosowanie przepisów w niewłaściwym brzmieniu oraz wadliwe przeprowadzenie postępowania dowodowego. Skarga została oddalona.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Maria Czapska-Górnikiewicz, Sędzia NSA, Sędzia WSA Izabela Ostrowska, Asesor WSA Mariola Kowalska (spr.), Protokolant Edyta Kuczkowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 lutego 2005 r. sprawy ze skargi [...] Sp. z o.o. w [...] na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2003 r. nr [,,,] w przedmiocie nakazu rozbiórki rozbudowy budynku mieszkalno - usługowego oddala skargę Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] czerwca 2000r. nr [...] nakazał [...] Sp. z oo. w [...] dokonanie rozbiórki samowolnej rozbudowy budynku mieszkalno – usługowego położonego na nieruchomości przy ulicy [...] w [...] W uzasadnieniu organ wskazał, iż decyzją z dnia [...] maja 2000r. Wojewoda [...] uchylił decyzję Prezydenta [...]z dnia [...] grudnia 1999r. nr [...] i umorzył postępowanie w sprawie udzielonego [...] Sp. z oo. w [...] pozwolenia na rozbudowę części usługowej, wydzielonej z części mieszkalnej. W wyniku wizji lokalnej dokonanej przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w dniu 29 lutego 2000r. organ stwierdził, iż inwestor rozpoczął roboty budowlane bez ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę. Ponowne oględziny w dniu 9 czerwca 2000r. potwierdziły kontynuację prac budowlanych na terenie obiektu. W związku z powyższym w ocenie organu w sprawie ma zastosowanie art. 48 Prawa budowlanego nakazujący rozbiórkę obiektu wykonanego bez pozwolenia na budowę. Odwołanie od powyższej decyzji złożyła [...] Sp. z oo. w [...]. Podniosła, iż inwestor rozpoczynając roboty budowlane działał w dobrej wierze. Z uwagi na to, iż prezes spółki jest cudzoziemcem nie władającym praktycznie językiem polskim, organy administracji zobowiązane były do zwrócenia szczególnej uwagi na wyczerpujące i należyte informowanie o prawnych i faktycznych okolicznościach, zgodnie z wymogami art. 9 k.p.a. W postępowaniu zasadę tę złamano, narażając inwestora na szkodę. Ponadto decyzję wydano w oparciu o ustalenia wizji lokalnej przeprowadzonej przez organ w dniu 9 czerwca 2000r. bez zawiadomienia inwestora. Natomiast inwestorowi nakazano podpisanie protokołu in blanco, zapewniając , iż nie będzie to miało wpływu na rozstrzygnięcie. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego po rozpatrzeniu odwołania decyzją z dnia [...] czerwca 2003r. nr [...]utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. Organ ustalił, iż odwołująca się prowadziła roboty budowlane bez uzyskania uprzednio pozwolenia na budowę. W ocenie organu inwestor wiedział o tym, iż decyzja o pozwoleniu na budowę nie jest ostateczna, ponieważ prowadził prace mimo braku dziennika budowy, który jest wydawany przez organ po uostatecznieniu się decyzji pozwolenie na budowę. Zasadne było zatem zastosowanie art. 48 Prawa budowlanego. Skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję złożyła [...] Sp. z oo. w [...], zarzucając zaskarżonej decyzji naruszenie: 1. art. 7 ust. 2 ustawy z dnia 27 marca 2003r. o zmianie ustawy- Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych ustaw(Dz.U. Nr 80, poz. 718), w związku z art. 1 pkt 37 tej ustawy, w związku z art. 104, 109, 110 k.p.a., polegające na zastosowaniu w skarżonej decyzji art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (t.jedn. Dz.U. z 2000r., Nr 106, poz. 1126 z późn.zm.) w brzemieniu obowiązującym do dnia 11 lipca 2003r., w sytuacji gdy postępowanie dotyczące samowolnej rozbudowy budynku mieszkalno – usługowego przy ulicy [...] w [...] nie zostało zakończone decyzją ostateczną do dnia wejścia w życie ww. ustawy z dnia 27 marca 2003r. 2. naruszenie art. 107 § 3 k.p.a. polegające na niewyjaśnieniu podstawy prawnej rozstrzygnięcia oraz na nieustosunkowaniu się w uzasadnieniu faktycznym do wszelkich zarzutów podnoszonych przez stronę w odwołaniu, a w szczególności do zarzutu wad postępowania dowodowego. Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości. W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie. Podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga jest niezasadna. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne kontrolują jedynie legalność zaskarżonych decyzji, a więc prawidłowość zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafność ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa, jeżeli miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn.zm.). W niniejszej sprawie Sąd nie dopatrzył się naruszenia prawa. Zgodnie z treścią przepisu art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (t.jedn. Dz.U. z 2000r., Nr 106, poz. 1126 z późn.zm.), w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania decyzji, właściwy organ nakazuje w drodze decyzji rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę lub zgłoszenia. Pojęcie obiektu budowlanego, o którym mowa w tym przepisie zostało zdefiniowane w art. 3 ust. 1 pkt a ustawy i zgodnie z nim obiektem budowlanym może być m.in. budynek wraz z instalacjami i urządzeniami technicznymi. Stosownie do art. 28 ustawy do rozpoczęcia budowy obiektu budowlanego wymagane jest uzyskanie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę chyba, że zaistniały stan faktyczny pozwoliłby na zastosowanie art. 29 ust. 1 Prawa budowlanego zwalniającego z obowiązku uzyskania takiego pozwolenia. Z akt niniejszej sprawy nie wynika, aby zostały spełnione przesłanki wymienione w tym przepisie. Decyzja - pozwolenie na budowę została prawomocnie uchylona decyzją Wojewody [...] z dnia [...] maja 2000r. i organ umorzył postępowanie organu I instancji w tym zakresie. W związku z powyższym uznać należy, że rozbudowa obiektu budowlanego dokonana przez skarżącą jest samowolą budowlaną, a zatem prawidłowe jest rozstrzygnięcie o jej rozbiórce, podjęte w oparciu o art. 48 ustawy. Zastosowanie tego przepisu nie jest zależne od intencji osoby dopuszczającej się samowoli budowlanej. Ujawnienie samowoli budowlanej nie tylko upoważniało organy nadzoru budowlanego do nakazania rozbiórki, lecz wręcz je obligowało. Podnoszony przez skarżącą zarzut, iż jej prezes nie uczestniczył w postępowaniu, a protokoły podpisywał przed ich sporządzeniem, w ocenie Sądu należy uznać za gołosłowny i nie znajdujący uzasadnienia w aktach sprawy. Niezasadny jest również zarzut naruszenia art. 7 ust. 2 ustawy z dnia 27 marca 2003r. o zmianie ustawy- Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz.U. Nr 80, poz. 718). Zgodnie z art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002r., Nr 153, poz. 1270 z późn.zm.), sądy administracyjne powołane są do kontroli zaskarżonych decyzji, stosownie zaś do treści art. 145 skarga podlega uwzględnieniu w przypadku stwierdzenia przez sąd naruszenia prawa. Ocena tego naruszenia następuje w świetle prawa obowiązującego w dacie wydawania zaskarżonej decyzji. Przeciwne stanowisko prowadziłoby do rozstrzygania sprawy przez sąd administracyjny do czego sąd ten nie jest uprawniony W konsekwencji sąd administracyjny nie może zakwestionować zgodności z prawem decyzji jedynie dlatego, że prawo materialne zostało po jej wydaniu zmienione. Sąd nie podzielił poglądu skarżącej wyrażonego w skardze skierowanej do Naczelnego Sądu Administracyjnego, iż datą wydania decyzji jest data jej doręczenia. Kodeks postępowania administracyjnego wyraźnie rozgranicza oba pojęcia. Zgodnie z art. 107 k.p.a. datą wydania decyzji jest data w niej wskazana. Co do zasady data wydania decyzji przez organ z reguły nie jest datą doręczenia decyzji. Data wydania decyzja wskazuje w jakim stanie faktycznym i prawnym powyższa decyzja zapadła. Wprawdzie w postępowaniu administracyjnym, w toku postępowania odwoławczego organ II instancji ma obowiązek uwzględnienia zmian stanu faktycznego i prawnego jakie zaszły po wydaniu decyzji organu I instancji, jednakże powyższe nie odnosi się do postępowania sądowoadministracyjnego, które co do zasady kontroluje zakończone już postępowanie administracyjne. Przyznać jednakże należy, iż orzecznictwo w tym zakresie nie jest jednolite i na tle podobnych stanów faktycznych zapadały odmienne rozstrzygnięcia, np. wyrok SN z dnia 2 października 2002r. III RN 149/01 publik. OSNP 2003/16/371, uchwała NSA z dnia 4 grudnia 2000r. FPS 10/00, ONSA z 2001r. 2/65/. Sąd w tym składzie podziela pogląd wyrażony w uzasadnieniu ww. wyroku Sądu Najwyższego. Datą wydania decyzji, stosownie do treści art. 107 k.p.a. jest data jej podpisania przez organ, a w razie wątpliwości jest to data wskazana w decyzji. Pogląd strony skarżącej, iż datę wydania decyzji stanowi dzień jej doręczenia nie znajduje uzasadnienia w obowiązujących przepisach prawa. Niezależnie od powyższego trzeba też stwierdzić, iż gdyby przyjąć, że datę wydania decyzji stanowiłaby data jej doręczenia, nikt nie mógłby dokładnie określić w jakim stanie prawnym decyzja zapadła. Pogląd taki stałby w sprzeczności z obowiązującą w polskim prawie zasadą pewności i trwałości obrotu prawnego. Uniemożliwiłoby to również kontrolę decyzji nie tylko przez sąd, ale również przez organy administracji. W tym stanie rzeczy na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) skargę jako bezzasadną należało oddalić.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło