IV SA 3331/03
WyrokWSA w Warszawie2005-01-13
Skład orzekający: Anna Żak, Wojciech Mazur, Agnieszka Wilczewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy, rozpatrując odwołanie od decyzji wydanej na podstawie przepisów Prawa budowlanego, powinien uwzględnić nowelizację tych przepisów, która weszła w życie po wydaniu decyzji przez organ pierwszej instancji, a przed wydaniem decyzji przez organ odwoławczy?Ratio decidendi
Organ odwoławczy, jako organ o charakterze reformacyjnym, ma obowiązek uwzględnić zmiany stanu prawnego, które nastąpiły po wydaniu decyzji przez organ pierwszej instancji, a przed wydaniem własnej decyzji. W przypadku nowelizacji przepisów materialnych, organ odwoławczy powinien ocenić sprawę według przepisów obowiązujących w dniu wydania przez niego decyzji, chyba że nowe przepisy stanowią inaczej. Niewzięcie pod uwagę zmiany stanu prawnego przez organ odwoławczy stanowi naruszenie przepisów prawa procesowego.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła pozwolenia na wznowienie robót budowlanych w budynku inwentarskim, które zostały wstrzymane z powodu samowolnego ich prowadzenia. Organ pierwszej instancji wydał pozwolenie po tym, jak inwestor wykonał nałożone na niego obowiązki. Organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Skarżąca podniosła zarzuty dotyczące naruszenia przepisów Prawa budowlanego, w tym braku zgody współwłaścicieli nieruchomości i braku budynku na planie zagospodarowania przestrzennego.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Stwierdzono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Żak, Sędziowie ( WSA, As. WSA Wojciech Mazur, Agnieszka Wilczewska - Rzepecka (spr.), , Protokolant Piotr Zawadzki, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 stycznia 2005 r. sprawy ze skargi A. M. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2003 r. Nr [...] w przedmiocie pozwolenia na wznowienie robót budowlanych I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.
7/IV SA 3331/03
Uzasadnienie
Decyzja z dnia [...] marca 2003 r. nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w P. na podstawie art. 51 ust 1 a ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane udzielił pozwolenia na wznowienie wstrzymanych postanowieniem Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. z dnia [...] listopada 2002 r. nr [...] – robót budowlanych wykonanych w budynku inwentarskim, w oparciu o inwentaryzację budowlaną oraz projekt robót budowlanych koniecznych do zakończenia budowy.
W uzasadnieniu podał, że w dniu [...] października 2002 r. odbyła się wizja lokalna w sprawie samowolnego prowadzenia robót budowlanych w budynku inwentarskim zlokalizowanym na działce nr ew. [...] w Z., będącej własnością B. N. W jej wyniku stwierdzono, iż w efekcie pożaru całkowitemu zniszczeniu uległ dach obiektu. Inwestor rozpoczął prace remontowe zmierzające do odbudowy budynku polegające na wymurowaniu ścianki kolankowej, bez wymaganego prawem pozwolenia.
Charakter prowadzonych robót nie dawał podstaw do zastosowania art. 48 Prawa budowlanego dlatego w dniu [...] listopada 2002 r. wydano postanowienie – wstrzymujące roboty budowlane. Dla ostatecznej oceny stanu technicznego obiektu postanowieniem z [...] listopada 2002 r. nakazano wykonanie inwentaryzacji geodezyjnej i oceny technicznej, a następnie decyzją z [...] stycznia 2003 r. nakazano wykonanie określonych czynności, które inwestor zrealizował w terminie.
Decyzją z dnia [...] lipca 2003 r. nr [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego po rozpatrzeniu odwołania A. M.– przedstawiciela ustawowego małoletniego M. M.. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu stwierdził, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w P. w toku prowadzonego postępowania administracyjnego dokonał prawidłowej oceny stanu faktycznego i prawnego.
Przepis art. 50 Prawa budowlanego mówi, iż w przypadkach innych niż określone w art. 48 właściwy organ wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych wykonanych bez wymaganego pozwolenia.
W niniejszej sprawie organ I instancji nałożył decyzją na inwestora przedmiotowych samowolnych robót budowlanych w budynku inwentarskim na działce w miejscowości Z. obowiązek wykonania określonych czynności w celu doprowadzenia wykonywanych robót do stanu zgodnego z prawem i uzyskania pozwolenia na ich wznowienie oraz określającą termin wykonania tych czynności, po uprzednim wydaniu postanowienia o wstrzymaniu robót.
Ponieważ inwestor wykonał nałożone na niego decyzją obowiązki w terminie, organ I instancji miał obowiązek kolejną decyzją wydać pozwolenie na wznowienie robót budowlanych, zgodnie z art. 51 ust. 1 a Prawa budowlanego.
Skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego złożyła A. M. wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji.
Skarżąca podała, że decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego została wydana z naruszeniem przepisów art. 33, 34 i 43 ustawy – Prawo budowlane.
W uzasadnieniu wyjaśniła, że inwestor nie wykonał nałożonego na niego obowiązku wykonania inwentaryzacji geodezyjnej i nadal nie ma prawa do nieruchomości o pow. 40 m2 na działce nr ew. [...], a budynek inwentarski zlokalizowany jest na działce nr ew. [...]. Właścicielem działki nr [...] jest B. N., a nr [...] – E. Ł. i M. M. po ½ części.
Inwestor przed rozpoczęciem robot budowlanych, ani też w trakcie ich wykonywania nie uzyskał zgody współwłaścicieli działki [...] na prowadzenie jakichkolwiek robót budowlanych na ich własności.
Ponadto spornego budynku nie ma na planie zagospodarowania przestrzennego wsi Z., bo powstał on bez wymaganej dokumentacji budowlanej.
W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, podtrzymał swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Dodatkowo wyjaśnił, że organy nadzoru budowlanego nie są właściwe do rozstrzygania sporu o naruszenie własności.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Niniejsza sprawa podlega rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 97 ust. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sadów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 z późn. zm.).
Skarga zasługuje na uwzględnienie aczkolwiek zupełnie z innych przyczyn niż w niej podniesione.
Zarzuty skarżącej mają wyłącznie charakter roszczeń cywilno – prawnych i w postępowaniu przed sądem administracyjnym są niezasadne. Zaskarżonej decyzji można jednak postawić zarzut naruszenia prawa, a w takim właśnie zakresie możliwa jest jej sądowa kontrola (art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 Prawo o ustroju sądów administracyjnych Dz. U. Nr 153, poz. 1269).
Zgodnie z przepisem art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
W dacie wydania decyzji przez organ I instancji tj. [...] marca 2003 r. obowiązywał art. 51 ust 1 a ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. 106 poz. 1126 z 2000 r.), zgodnie z którym po wykonaniu obowiązku (tj. wykonaniu określonych czynności w celu doprowadzenia wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem) – właściwy organ wydaje decyzję o pozwoleniu na wznowienie robót budowlanych.
Ponieważ inwestor wykonał nałożone na niego decyzją obowiązki w terminie Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w P. miał obowiązek wydać decyzją pozwolenie na wznowienie robót budowlanych, zgodnie z cytowanym wyżej przepisem art. 51 ust. 1 a Prawa budowlanego.
W chwili jednak wydawania orzeczenia przez organ II instancji weszła w życie z dniem 11 lipca 2003 r. nowelizacja Prawa budowlanego z 7 lipca 1994 r. (Dz. U. Nr 80 poz. 718 z 2003 r.). Z tą datą zmienił się również art. 51.
Zgodnie z ust. 3 tego artykułu właściwy organ po sprawdzeniu wykonania nałożonych na inwestora obowiązków wydaje decyzję w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego i pozwolenia na wznowienie robót budowlanych.
Organ administracyjny I instancji stosuje przepisy prawa materialnego obowiązujące w dniu wydania decyzji. Organ odwoławczy powinien ocenić sprawę według przepisów prawa materialnego obowiązujących w dniu wydania przez ten organ decyzji odwoławczej. Oznacza to, że jeśli przepisy prawa materialnego ulegną zmianie w czasie między wydaniem decyzji w I instancji, a rozpatrzeniem odwołania, organ odwoławczy – obowiązany jest uwzględnić nowy stan prawny, chyba, że z nowych przepisów wynika coś innego (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 21 grudnia 1999 r. sygn. IV SA 2079/97).
Należy pamiętać, że organ odwoławczy jako organ o charakterze reformacyjnym ma obowiązek uwzględnić zmiany stanu zarówno faktycznego jak i prawnego, które nastąpiły po wydaniu decyzji przez organ I instancji.
W tej sytuacji [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z [...] lipca 2003 r. nie mógł utrzymać w mocy decyzji organu I instancji, która wprawdzie na dzień jej wydania była prawidłowa, ale w toku postępowania administracyjnego nastąpiła zmiana przepisów prawa materialnego.
Organ II instancji winien w oparciu o art. 138 § 2 kpa uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji , gdyż rozstrzygnięcie sprawy wymagało uprzednio przeprowadzenia postępowania w znacznej części.
Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał więc, że organ odwoławczy nie wyjaśniając wszechstronnie okoliczności sprawy istotnych dla jej rozstrzygnięcia naruszył przepisy art. 7, 77 i 80 kpa. Ujawnione naruszenia przepisów prawa procesowego uzasadniały uchylenie zaskarżonej decyzji i w konsekwencji decyzji organu I instancji.
Mając powyższe na uwadze i na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w wyroku.
Na podstawie art. 152 powołanej wyżej ustawy stwierdzono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło