IV SA 3352/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Więch – Baranowska, Sędziowie ( WSA, As. WSA Leszek Kamiński (spr.), Agnieszka Wilczewska-Rzepecka, , Protokolant Piotr Zawadzki, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 grudnia 2004 r. sprawy ze skargi J. N. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2003 r. Znak: [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji skargę oddala W dniu 21 maja 2003 r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego zawiadomił strony o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy [...] nr [...] z dnia [...] sierpnia 1996 r. nakazującej Z. B. rozbiórkę budynku mieszkalno-warsztatowego położonego we wsi [...] przy ul. [...]. Następnie do akt sprawy dołączono szereg dokumentów obrazujących przebieg postępowań toczących się w sprawie rozbiórki. W piśmie z dnia 12 czerwca 2003 r. skierowanym do Wojewody [...] stanowisko w sprawie zajął również J. N., żaląc się na bezpodstawne wszczęcie tego postępowania oraz wskazując, że sprawa była już badana w trybie nieważnościowym, zakończonym wyrokiem NSA. Tymczasem decyzją [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego nr [...] z dnia [...] czerwca 2003 r. postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy [...] nr [...] zostało umorzone. W treści uzasadnienia tej decyzji organ I instancji w obszernym opisie sprawy ustosunkował się do niektórych okoliczności związanych z jej wcześniejszym przebiegiem, wskazał też na okoliczność, że sprawa była przedmiotem badania organów nadzoru i wyroku NSA. Organ I instancji w uzasadnieniu tym dokonał też ocen skutków wcześniejszych działań organów i stron postępowania zwykłego, będącego przedmiotem badania organów nadzoru w poprzednim postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji. Od decyzji tej odwołał się J. N., podejmując polemikę z ustaleniami uzasadnienia decyzji. Decyzją [...] z dnia [...] sierpnia 2003 r. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję z tego powodu, iż sprawa nieważności decyzji Wójta Gminy [...] nr [...] była wcześniej przedmiotem postępowania nadzorczego i sądowoadministracyjnego. W uzasadnieniu przytoczono treść sentencji decyzji kończących postępowanie nadzorcze toczące się wobec decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lutego 1997 r. Decyzją tą utrzymana została w mocy decyzja Wójta Gminy [...] nr [...]. Organ podniósł, że GINB decyzją z dnia [...] grudnia 1988 r. stwierdził nieważność decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lutego 1997 r. jak i poprzedzającej ją decyzji Wójta Gminy [...] nr [...] w części nakazującej przywrócenie przedmiotowego budynku mieszkalno-warsztatowego do stanu poprzedniego. Wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 1 marca 2001 r. sygn. akt SA 37/99 oddalona została skarga na tę decyzję. Wobec tego GINB utrzymując w mocy decyzję o umorzeniu postępowania stwierdził, iż niedopuszczalne było powtórne wszczęcie postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji, która była już przedmiotem ocen nadzorczych organów i Sądu. J. N. złożył skargę na tę decyzję, ponawiając argumenty przytaczane we wcześniejszych pismach, strony złożyły też przed rozprawą do akt stanowiska w sprawie, organ zaś w odpowiedzi na skargę podtrzymał stanowisko zajęte w decyzjach. Sprawa niniejsza na podstawie art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271) podlega rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, gdyż zgodnie z treścią tego przepisu sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje. Skargę należało oddalić, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, że Sąd, rozpoznając skargę ocenia czy zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania administracyjnego. Postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej wszczyna się i prowadzi w celu ustalenia czy decyzja administracyjna będąca przedmiotem takiego postępowania jest dotknięta którąś z wad wymienionych w art. 156 k.p.a. W sprawie będącej przedmiotem kontroli Sądu, postępowanie nadzorcze zostało już wcześniej przeprowadzone przez organy i zakończyło się wydaniem decyzji merytorycznie rozstrzygającej sprawę nieważności (przez częściowe stwierdzenie nieważności decyzji I i II instancji). Ówczesne decyzje nadzorcze były też przedmiotem ocen Naczelnego Sądu Administracyjnego, który stwierdził, iż zaskarżona decyzja "prawidłowo orzeka o stwierdzeniu nieważności kwestionowanej decyzji tylko w części nakazującej przywrócenie (po dokonaniu rozbiórki) obiektu do stanu poprzedniego". W tej sytuacji całkowicie zasadne było umorzenie postępowania będącego obecnie przedmiotem kontroli sądowej. Organy administracyjne nie mogą bowiem prowadzić postępowania zmierzającego do oceny decyzji, która była już wcześniej przedmiotem takiego postępowania (art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a.), również dlatego, że w sprawie tej Naczelny Sąd Administracyjny wydał prawomocny wyrok, który wiąże, w zakresie będącym przedmiotem rozstrzygnięcia, nie tylko ten sąd, który wyrok wydał, ale strony, organy administracyjne i inne sądy (art. 170 i 171 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Te właśnie przyczyny powodują bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego zmierzającego do stwierdzenia nieważności decyzji. Bez znaczenia prawnego w tej kwestii pozostają natomiast: uzasadnienie decyzji organu I instancji w części wykraczającej poza przedmiot sprawy i przyczynę umorzenia, jak i stanowiska stron prowadzących wzajemną polemikę, i z ustaleniami organu I instancji. Prawidłowo natomiast uzasadnia decyzję o umorzeniu postępowania decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która odnosi się jedynie do rzeczywistej przyczyny umorzenia. Z zasady dwuinstancyjności postępowania wynika zaś ten wniosek, że po przeprowadzeniu i zakończeniu dwuinstancyjnego postępowania w obrocie prawnym pozostaje i funkcjonuje ostateczna decyzja organu II instancji i tylko wywody uzasadnienia tej decyzji wyjaśniają przyczyny określonego zakończenia sprawy. Skoro zaś zaskarżona decyzja nie narusza prawa i prawidłowo wyjaśnia motywy rozstrzygnięcia, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę oddalił.