IV SA 3359/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Czapska – Górnikiewicz, , Sędzia WSA Leszek Kamiński (spr.), Asesor WSA Agnieszka Wilczewska – Rzepecka, Protokolant Edyta Kuczkowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 stycznia 2005 r. sprawy ze skargi P. Sp.z o.o. w K. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2003 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji dotyczącej zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na modernizację i rozbudowę ubojni drobiu. I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącej P. Sp.z o.o. w K. kwotę 300 zł (trzysta złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją z dnia [...] października 2002 r. nr [...] stwierdziło nieważność decyzji Wójta Gminy Z. z dnia [...] kwietnia 1998 r. znak: [...], ustalającej warunki zabudowy i zagospodarowania terenu, polegające na rozbudowie i modernizacji ubojni drobiu na działce nr [...] w K. uznając, iż planowane zamierzenie inwestycyjne jest sprzeczne z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy Z. W rozpoznaniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. rozstrzygnięciem z dnia [...] grudnia 2002 r. znak: [...] utrzymało w mocy swoją decyzję z dnia [...] października 2002 r. W dniu [...] lutego 2003 r. W. N. wystąpiła z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji Wójta Gminy Z. z dnia [...] czerwca 1998 r. w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę ww. obiektu, powołując się na okoliczność, że unieważnienie decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu powoduje - w stosunku do pozwolenia budowlanego - sytuację opisaną w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] maja 2003 r. znak: [...] stwierdził nieważność wymienionej wyżej decyzji Wójta Gminy Z. z dnia [...] czerwca 1998 r., uznając, że kwestionowane pozwolenie na budowę zostało wydane z naruszeniem art. 33 ust. 2 pkt. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane ( Dz. U. 2000 Nr 106 poz. 1126 z późn. zm.). Powyższe rozstrzygnięcie zostało zaskarżone do Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego przez pełnomocnika inwestora, który zarzucił obrazę art. 156 przez przyjęcie, że zaistniały przesłanki wymienione w tym przepisie, gdy tymczasem, jego zdaniem, zaistniały przesłanki do wznowienia postępowania w oparciu o art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a. Powołano się przy tym na wyrok Sądu Najwyższego z dnia 5 lipca 1996 r. sygn. akt III ARN 21/96, nadto wskazano, że zachodzi również przesłanka do zawieszenia postępowania, gdyż decyzja SKO została zaskarżona do Sądu. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, podzielając argumentację Wojewody [...] utrzymał jednak w mocy jego decyzję, przyjmując, że wyeliminowanie z obiegu prawnego decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu dla przedmiotowej inwestycji stwarza sytuację, iż decyzja Wójta Gminy Z. z dnia [...] czerwca 1998 r., zatwierdzająca projekt budowlany i udzielająca P. Sp. z o. o. pozwolenia na rozbudowę i modernizację ubojni drobiu, w sposób rażący narusza art. 33 ust. 2 pkt. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane. P. Sp. z o. o. złożyła skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego na tę decyzję, ponawiając argumenty przytaczane we wcześniejszych pismach, podobnie jak w załączniku do protokołu złożonym na rozprawie, organ zaś w odpowiedzi na skargę podtrzymał stanowisko zajęte w decyzjach. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje. Skargę należało uwzględnić, gdyż zaskarżona decyzja narusza prawo. Przede wszystkim wskazać trzeba, że sprawa niniejsza, na podstawie art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę -Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271) podlega rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, gdyż zgodnie z treścią tego przepisu sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne. Stosownie do treści art. 3 § 1 i art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, rozstrzygając w granicach danej sprawy, nie są przy tym związane zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Jedyną przesłanką, którą organy przyjęły na stwierdzenie nieważności pozwolenia budowlanego jest okoliczność unieważnienia przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Unieważnienie decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu przesądza co prawda o eliminacji tej decyzji z obrotu prawnego, wbrew jednak poglądowi Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego wyrażonego w zaskarżonej decyzji, nie stanowi przesłanki opisanej w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. lecz przesłankę ujętą w art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a. i w tym zakresie należało podzielić wywody skargi. Pogląd taki prezentowało już wcześniej orzecznictwo Sądu Najwyższego oraz Naczelnego Sądu Administracyjnego ( m. in. przywołany wcześniej wyrok SN, publ. w OSNP 1997/3/32 a także wyroki NSA np. z dnia 5 lutego 1999 r., sygn. akt IV SA 238/97, czy też z dnia 16 maja 2003 r., sygn. akt IV SA 99/02). Nie ma też powodów, aby od tej linii orzeczniczej odstępować, skoro zważyć, że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem, a także poglądami doktryny te same przesłanki nie mogą stanowić podstawy do wznowienia postępowania i stwierdzenia nieważności decyzji. Skoro zaś istnieje przepis art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a. zawierający przesłankę wznowienia postępowania w sytuacji, gdy decyzja została wydana w oparciu o inną decyzję, którą następnie wyeliminowano z obrotu prawnego to ten waśnie przepis należy stosować w sytuacjach odpowiadających jego dyspozycji.. To prawda, że omawiany przepis mówi o decyzji, która została uchylona lub zmieniona, a nie której nieważność stwierdzono. Pogłębiona analiza tego przepisu połączona z dostrzeżeniem zmiany treści art. 156 k.p.a. (w brzmieniu sprzed nowelizacji kodeksu dokonanej w 1980 r.), który jako art. 137 § 1 k.p.a. brzmiał "Podlega uchyleniu jako nieważna decyzja ...", prowadzi jednak do wniosku, że ustawodawca traktował przesłankę zawartą w art. 145 § 1 pkt 8 w funkcjonalnym związku z treścią art. 156 (dawniej 137) k.p.a. Z tego zaś tylko powodu, że podczas nowelizacji nie zmieniono treści przepisu art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a. nie wynika jeszcze, że zmianie uległa norma prawna zawarta w tym przepisie. Przeciwnie, przytaczane wcześniej orzecznictwo potwierdza, że art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a. znajduje zastosowanie również dla przypadków wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji na skutek stwierdzenia jej nieważności. Trudno też obecnie (po usunięciu z kodeksu art. 160) twierdzić, że dla zastosowanych podstaw eliminacji z obrotu prawnego, kwestie odszkodowawcze będą miały istotne znaczenie. Obecnie odszkodowań i to w pełnym zakresie (również w odniesieniu do utraconych korzyści) można dochodzić przed sądem powszechnym w każdym przypadku bezprawnego działania organów państwa. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 z późn. zm.) uchylił zarówno decyzję organu II instancji jak i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji.