IV SA 3364/02
WyrokWSA w Warszawie2004-01-28
Skład orzekający: Sędzia NSA Czesława Socha, Sędzia NSA Krystyna Borkowska (spr.), WSA Mirosąłwa Kowalska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o orzeczenie rozbiórki budynku mieszkalnego, wszczęty pod rządem Prawa budowlanego z 1994 r., powinien być rozpatrywany na podstawie przepisów Prawa budowlanego z 1974 r., jeśli skarżący powołuje się na przepisy z 1974 r., a budynek był wybudowany przed wejściem w życie ustawy z 1994 r.?Ratio decidendi
Sąd uznał, że sprawa wszczęta po wejściu w życie Prawa budowlanego z 1994 r. podlega jego przepisom, nawet jeśli skarżący powołuje się na przepisy starszej ustawy. Organy administracji nieprawidłowo umorzyły postępowanie, zamiast merytorycznie rozpatrzyć wniosek o rozbiórkę, zwłaszcza w kontekście niewykonania nałożonych wcześniej obowiązków zabezpieczających i braku decyzji zezwalającej na wznowienie robót. Zastosowanie miały przepisy Prawa budowlanego z 1994 r., które w podobnych sytuacjach nakazują zaniechanie robót lub rozbiórkę.Stan faktyczny
Skarżący R. K. złożył wniosek o orzeczenie rozbiórki budynku mieszkalnego, powołując się na zagrożenie dla bezpieczeństwa. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego umorzył postępowanie, uznając brak podstaw do rozbiórki na podstawie przepisów Prawa budowlanego z 1974 r. Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił tę decyzję, ale odmówił wydania nakazu rozbiórki, jednocześnie stwierdzając, że organ I instancji powinien wydać orzeczenie merytoryczne, a nie umarzać postępowanie. Skarżący złożył skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji i zasądził od Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Czesława Socha, Sędziowie NSA Krystyna Borkowska (spr.), WSA Mirosąłwa Kowalska, Protokolant Dorota Jackiewicz, po rozpoznaniu w dniu 28 stycznia 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi R. K. na decyzję [...] Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2002 r. nr [...] w przedmiocie rozbiórki budynku mieszkalnego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; II. zasądza od [...] Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego R. K. kwotę 500 zł (pięćset złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Decyzją z dnia [...] października 2001 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego, po rozpatrzeniu wniosku R. K. o orzeczenie rozbiórki budynku mieszkalnego przy ul. [...] w W., umorzył postępowanie administracyjne w tej sprawie.
Jako podstawę prawną w/w rozstrzygnięcia wskazał art. 105 kpa.
W uzasadnieniu w/w decyzji stwierdził, co następuje; przedmiotowy budynek został wybudowany na podstawie pozwolenia na budowę. Budowa jego została zakończona przed [...].01.1995 r. W tej sytuacji ewentualna rozbiórka w/w obiektu mogłaby być orzeczona jedynie na podstawie art. 37 i 47 Prawa budowlanego z 1974 r. Mając na uwadze, że budynek ten został wybudowany zgodnie z przepisami obowiązującymi w trakcie jego budowy a także zgodnie z ustaleniami planu zagospodarowania przestrzennego, brak jest podstaw do zastosowania art. 37 w/w ustawy.
Nie udowodniono również, że stanowi on niebezpieczeństwo dla ludzi i mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia (art. 37 ust. 2 cyt. Ustawy). Brak jest również przesłanek z art. 47 – Prawa budowlanego, wobec czego nie było podstaw do orzeczenia rozbiórki na tej podstawie.
W złożonym od w/w decyzji odwołaniu R. K. domagając się jej uchylenia podniósł, że została ona wydana z naruszeniem art. 105 kpa.
Również zaznaczył, że stwierdzenie organu iż budynek przy ul. [...] nie powoduje niebezpieczeństwa dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalnego pogarszania warunków zdrowotnych pozostaje w rażącej sprzeczności z opiniami technicznymi prof. C. i prof. Z. oraz decyzjami nakazującymi wstrzymanie budowy.
Decyzją z dnia [...].07.2002 r. [...] Inspektor Nadzoru Budowlanego, po rozpatrzeniu w/w odwołania, uchylił zaskarżoną decyzję i odmówił wydania nakazu rozbiórki przedmiotowego budynku.
W uzasadnieniu swego stanowiska stwierdził, że w związku ze złożonym przez skarżącego wnioskiem o orzeczenie rozbiórki budynku mieszkalnego przy ul. [...] w W., organ I instancji w sytuacji kiedy stwierdził brak przesłanek do orzeczenia rozbiórki winien wydać orzeczenie merytoryczne a nie umarzać postępowanie w niniejszej sprawie.
Podzielając jednakże stanowisko organu I instancji co do braku przesłanek z art. 37 Prawa budowlanego z 1974 r. oraz art. 47 – Prawa budowlanego, odmówił wydania nakazu rozbiórki.
Na powyższą decyzję ze skargą do Naczelnego Sądu Administracyjnego wystąpił R. K. Wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji, podniósł zarzuty zawarte w uprzednio złożonym odwołaniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Przede wszystkim należy stwierdzić, że niniejsza sprawa podlega rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1271 z późn zm.).
Skarga zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek z nieco innych niż w niej wskazano przyczyn.
Należy bowiem zauważyć, że stosownie do brzmienia art. 103 ust. 1 – Prawa budowlanego z 1994 r. do spraw wszczętych przed dniem wejścia w życie ustawy a nie zakończonych decyzją ostateczną stosuje się przepisy ustawy z 1994 r. z zastrzeżeniem ust. 2 wyłączającego możliwość stosowania art. 48 – Prawa budowlanego z 1994 r. do obiektów wybudowanych przez dniem wejścia w życie ustawy.
Niniejsza sprawa wszczęta została złożonym przez skarżącego wnioskiem w 1999 r. a więc pod rządami prawa budowlanego z 1994 r. Wprawdzie domagając się rozbiórki budynku nr [...] przy ul. [...] skarżący jako podstawę wskazał przepis art. 37 ust. 1 pkt 2 – Prawa budowlanego z 1974 r., jednakże z uzasadnienia w/w wniosku wynika, że w istocie domaga się on rozbiórki przedmiotowego obiektu głównie z tej przyczyny, że inwestor nie wykonał nałożonych na niego decyzją robót zabezpieczających, stwarzając tym samym zagrożenie dla bezpieczeństwa ludzi i mienia, znajdujących się w przylegającym do niego budynku nr [...].
Zauważyć bowiem należy, że w związku ze stwierdzonymi w 1991 r. pęknięciami i rysami na przylegającej ścianie budynku nr [...] oraz brakiem dylatacji w ścianie szczytowej decyzją z dnia [...] sierpnia 1993 r. wydaną na podstawie art. 36 ust. 1 pkt 2 – Prawa budowlanego z 1974 r. – wstrzymano wykonanie robót budowlanych i zobowiązano do wykonania określonych prac. Decyzja ta została następnie utrzymana w mocy prze Wojewodę [...] decyzją z dnia [...].11.1993 r. Zarówno z przedstawionych organowi wybiórczo dokumentów jak i motywów zaskarżonej decyzji nie wynika czy inwestor wykonał nałożone na niego w/w decyzji obowiązki, a także czy została wydana w niniejszej sprawie ostateczna decyzja zezwalająca na wznowienie robót. Ewentualny brak tej decyzji powoduje konieczność rozpatrzenia sprawy w aspekcie wywiązania się inwestora z nałożonych obowiązków. Podkreślić jednak należy, że z uwagi na brzmienie art. 103 ust. 1 – Prawa budowlanego zastosowanie będą miały w niniejszej sprawie przepisy obecnie obowiązującej ustawy. Przepisy te, podobnie jak art. 36 ust. 3 Prawa budowlanego z 1974 r., w sytuacji nie wykonania przez inwestora nałożonych obowiązków nakazują zaniechanie dalszych robót bądź rozbiórkę.
W tym aspekcie sprawa, przez organy nadzoru budowlanego, nie była rozpatrywana.
Przypomnieć w tym miejscu należy, że stosownie do jednej z podstawowych zasad postępowania administracyjnego zawartej w art. 7 kpa, na organach administracji publicznej ciąży obowiązek prowadzenia postępowania administracyjnego w taki sposób aby zostały wyjaśnione wszystkie istotne dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności. Tak więc organy administracji zobowiązane są z urzędu przeprowadzić dowody służące ustaleniu stanu faktycznego sprawy i dokonać ich oceny.
Przeprowadzone w niniejszej sprawie postępowanie stanowi zaprzeczenie przedstawionej wyżej zasady. Sprawa realizacji wznoszonego na podstawie pozwolenia na budowę budynku nr [...] przy ul. [...] toczy się od 1991 r. Bez dokładnego przeanalizowania decyzji z dnia [...].08.1993 r. wstrzymującej wykonanie robót budowlanych i nakazującej wykonanie określonych prac a także wyjaśnienia czy wydana została ostateczna decyzja zezwalająca na wznowienie robót, nie jest możliwym zajęcie stanowiska w kwestii dotyczącej orzeczenia rozbiórki w/w obiektu.
Uwzględniając powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że wobec niewyjaśnienia przez organy administracji sprawy we wskazanym wyżej zakresie zaskarżoną decyzję a także poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, należało uchylić.
Z w/w przyczyn na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1c - ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270), sąd orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło