IV SA 3370/03
WyrokWSA w Warszawie2004-06-29
Skład orzekający: Wojciech Mazur, Joanna Kabat-Rembelska, Jakub Linkowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji może zawiesić postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o przejęciu nieruchomości ziemskiej na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 kpa, gdy rozpatrzenie sprawy zależy od wykonania dokumentacji geodezyjno-prawnej i wykazania następstwa prawnego przez stronę?Ratio decidendi
Organ administracji nie może zawiesić postępowania w oparciu o art. 97 § 1 pkt 4 kpa, jeśli kwestie wymagające rozstrzygnięcia przez inny organ lub sąd nie stanowią elementu stanu faktycznego sprawy administracyjnej, a jedynie mają znaczenie dla jej dalszego toku. W sytuacji, gdy strona wykazała swoje następstwo prawne, a opracowanie dokumentacji geodezyjno-prawnej nie jest zagadnieniem wstępnym w rozumieniu przepisów, zawieszenie postępowania jest przedwczesne i narusza prawo.Stan faktyczny
J.F. złożyła skargę na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi, która utrzymała w mocy postanowienie o zawieszeniu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności orzeczenia dotyczącego przejęcia nieruchomości ziemskiej na rzecz Skarbu Państwa. Minister uzasadnił zawieszenie koniecznością wykonania dokumentacji geodezyjno-prawnej oraz brakiem wykazania przez stronę następstwa prawnego po wszystkich poprzednich właścicielach. Strona skarżąca podniosła, że zawieszenie było bezpodstawne.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżone postanowienie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi oraz poprzedzające je postanowienie tegoż Ministra z dnia [...] października 2002 r. Ponadto orzeczono, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Wojciech Mazur, Sędziowie sędzia NSA Joanna Kabat-Rembelska,, asesor WSA Jakub Linkowski, Protokolant Aleksandra Mierzejewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 czerwca 2004 r. sprawy ze skargi J.F. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] kwietnia 2003 r. Nr [...] w przedmiocie przejęcia nieruchomości ziemskiej na rzecz Państwa 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Ministra rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [....] października 2002r Nr [...] 2. zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku
Zaskarżonym do Naczelnego Sądu Administracyjnego postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2003r. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi orzekając na podstawie art. 127 § 3 kpa w związku z wnioskiem J.F. utrzymał w mocy swoje postanowienie z dnia [...] października 2003r. o zawieszeniu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności orzeczenia dotyczącego przejęcia nieruchomości ziemskiej na rzecz Skarbu Państwa na podstawie art. 2 ust. 1 pkt e dekretu z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej (Dz. U. z 1945 r. Nr 3, poz. 13).
W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia organ naczelny podał, że z akt sprawy wynika, że przejęta na rzecz Państwa nieruchomość ziemska ,,[...]" o pow. 67,2 ha została podzielona na dwa odrębne gospodarstwa o pow. 33, 60 ha, z których jedno było własnością M.C. a drugie należało do S. i A. małż. C..
J. F. złożyła postanowienie sądowe o stwierdzeniu nabycia spadku po M. C. jednak nie wykazała swego następstwa prawnego po S. i A. małż. C.. Ponadto -jak podano w uzasadnieniu-do podjęcia rozstrzygnięcia w sprawie niezbędne jest wykonanie dokumentacji geodezyjno-prawnej w celu określenia jakie działki będzie można zwrócić osobom uprawnionym.
Z uwagi na powyższe Ministerstwo podjęło postępowanie w trybie przepisów ustawy o zamówieniach publicznych w celu wyłonienia wykonawcy wspomnianych prac geodezyjnych. Do czasu opracowania dokumentacji geodezyjno-prawnej oraz do czasu złożenia przez stronę dokumentów stwierdzających jej następstwo prawne po S. i A. małż. C., konieczne było - zdaniem organu -zawieszenie postępowania prowadzonego przez ten organ w trybie nadzoru.
Na powyższe postanowienie skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniosła J. F., która podniosła, że zawieszenie postępowania było bezpodstawne.
Odpowiadając na skargę Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wnosił o jej oddalenie, nie znajdując podstaw do zmiany dotychczas prezentowanego stanowiska.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jest w pełni zasadna.
Przepis art. 97 § 1 pkt 4 kpa, powołany w zaskarżonym postanowieniu jako podstawa zawieszenia postępowania, stanowi, że organ administracji państwowej zawiesza postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd.
Zagadnienie wstępne w rozumieniu powyższego przepisu zachodzi w sytuacji, gdy w ramach stanu faktycznego stanowiącego podstawę rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej występuje jako jego element kwestia, której uprzednie rozstrzygnięcie warunkuje rozpatrzenie sprawy, gdy jednocześnie do rozstrzygnięcia tej kwestii nie jest właściwy organ administracji rozpoznający daną sprawę administracyjną, lecz inny organ lub sąd.
Taka sytuacja nie zachodzi w niniejszej sprawie.
Kwestie następstwa prawnego po M.C. oraz po S. i A. C. zostały rozstrzygnięte postanowieniami sądowymi z dnia [...] czerwca 1990r. oraz z dnia [...] sierpnia 1993r.
Postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku po M.C. z dnia [...] czerwca 1990r. znajdowało się w aktach sprawy, którymi dysponował organ naczelny i jego treść przesądza o tym, że J. F. przysługiwał przymiot strony w postępowaniu o stwierdzenie nieważności orzeczenia dotyczącego przejęcia nieruchomości ziemskiej "[...]" na rzecz Skarbu Państwa.
Jeżeli nawet w aktach sprawy nie znajdowało się postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku po S. i A. C. to organ w pierwszej kolejności powinien zwrócić się do strony z zapytaniem, czy dysponuje takim postanowieniem.
Organ administracji jednak, nie próbując nawet wyjaśnić tej kwestii zawiesił postępowanie, co uznać należy za działanie przedwczesne i prowadzące do wydłużenia postępowania prowadzonego od 1993r.
Tymczasem jak wynika z akt sprawy strona dysponowała stosownym postanowieniem z dnia [...] sierpnia 1993r. i przesłała je organowi przy piśmie z dnia 25 kwietnia 2003r.
Opracowana dokumentacja geodezyjno-prawna będzie miała z pewnością bardzo duże znaczenie w sprawie rozpoznawanej w trybie nadzoru dotyczącej przejęcia nieruchomości ziemskiej przez Państwo, co jednak nie oznacza aby przedmiot ustaleń biegłego sporządzającego dokumentację mógł być kwalifikowany jako zagadnienie wstępne w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 kpa.
Wskazane powyżej okoliczności przesądzają o tym, że zarówno zaskarżone postanowienie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi jak też poprzedzające je postanowienie tego organu z dnia [...] października 2002r. wydane zostały z naruszeniem art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a.
Z tych względów na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) w zw. z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło