IV SA 3371/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Wojciech Mazur, Sędziowie sędzia NSA Joanna Kabat-Rembelska,, asesor WSA Jakub Linkowski, Protokolant Aleksandra Mierzejewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 czerwca 2004 r. sprawy ze skargi I.S. na decyzję Ministar Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] lipca 2003 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności orzeczenia uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzająca ją decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] kwietnia 2003r [...] Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi decyzją z [...] lipca 2003 r. utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] kwietnia 2003 r., odmawiającą stwierdzenia nieważności orzeczenia Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia [...] lutego 1951 r. W uzasadnieniu organ naczelny podniósł, że nieruchomość rolna o powierzchni 0,2889 ha, położona w M. przy ul. [...], wchodziła w skład majątku poniemieckiego, który został przejęty na własność Skarbu Państwa na podstawie przepisów dekretu z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej. W wyniku podziału tego majątku, opisaną wyżej nieruchomość otrzymał dokumentem nadania ziemi z dnia [...] maja 1945 r., wydanym na podstawie powołanego dekretu L.S.. Wojewódzka Komisja Ziemska w W. decyzją z dnia [...] lipca 1949 r. utrzymała w mocy nadanie z dnia [...] maja 1945 r. Orzeczeniem Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia [...] lutego 1951 r., wydanym na podstawie art. 12 dekretu z dnia 6 września 1944 r. i art. 101 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 22 marca 1928 r. o postępowaniu administracyjnym, decyzja z dnia [...] lipca 1949 r. została uchylona a nieruchomość odebrana L. S. Minister Rolnictwa i Reform Rolnych uznał, że L.S. nie spełnia! warunków do nadania mu nieruchomości rolnej na podstawie przepisów dekretu o przeprowadzeniu reformy rolnej. Stosownie do art. I ust. 2 lit. b dekretu, uprawnionymi do otrzymania przydziału z reformy rolnej byli bezrolni oraz drobni dzierżawcy. Za bezrolnych, robotników i pracowników rolnych oraz drobnych dzierżawców uważano osoby prowadzące samodzielnie gospodarstwa, dla których praca na roli stanowi zawód i główne źródło utrzymania. L. S. nie był rolnikiem, lecz urzędnikiem w byłym Powiatowym Urzędzie Ziemskim. Podstawę prawną orzeczenia z dnia [...] lutego 1951 r. stanowił art. 12 dekretu o przeprowadzeniu reformy rolnej, zgodnie z którym obszar nowoutworzonych gospodarstw jak również obszar do którego mają być powiększone gospodarstwa karłowate, małorolne i średniorolne, winien być uzależniony od jakości gleby i stosunku miejscowego zapotrzebowania ziemi do będącego do dyspozycji zapasu ziemi. Nadana L. S. nieruchomość o powierzchni 0,2889 ha nie była gospodarstwem rolnym, lecz działką przyzagrodową, natomiast na podstawie dekretu mogły być nadawane wyłącznie gospodarstwa rolne. W związku z powyższym Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi uznał, że L.S. nie spełniał warunków do nadania mu nieruchomości rolnej na podstawie przepisów dekretu o przeprowadzeniu reformy rolnej. Skargę na powyższą decyzję wniosła I.S. (wnuczka L.S.). Skarżąca zarzuciła, że odmawiając stwierdzenia nieważności orzeczenia z dnia [...] lutego 1951 r. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi nie odniósł się do zgłoszonych przez nią we wniosku wszczynającym postępowanie w sprawie, zarzutów naruszenia prawa. Dotyczyły one przede wszystkim naruszenia, przysługującego L.S., prawa własności przez bezprawne pozbawienie go własności nieruchomości i pozbawienie go odszkodowania. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga jest zasadna, albowiem zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] kwietnia 2003 r. zapadły z naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Odmawiając stwierdzenia nieważności orzeczenia Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia [...] lutego 1951 r. organ nadzoru nie wyjaśnił wszystkich istotnych okoliczności sprawy. W szczególności pominięto, że w punkcie 2 orzeczenia postanowiono odebrać przedmiotowe gospodarstwo L.S. i oddać je do dyspozycji władz ziemskich. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi nie wyjaśnił, czy tego rodzaj u rozstrzygnięcie znajdowało podstawę w ówcześnie obowiązującym stanie prawnym. Należy zwrócić uwagę, że tytuł własności do przedmiotowej nieruchomości wynikał z dokumentu potwierdzającego otrzymanie przez L.S. nadanie ziemi z dnia [...] maja 1945 r. Dokument nadania, zgodnie z §33 ust. 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia 1 marca 1945 r. w sprawie wykonania dekretu Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej (Dz. U. Nr 10, poz. 51 ze zm.), stanowił tytuł własności nadanej działki i służył za podstawę dla dokonania wpisu prawa własności w księgach hipotecznych. Z akt sprawy nie wynika by dokument ten został kiedykolwiek wyeliminowany z obrotu prawnego. W takiej sytuacji wydaje się wątpliwe, by kontrolowane w postępowaniu nadzorczym orzeczenie mogło pozbawiać L. S. tytułu własności. W związku z tym stwierdzić należy, że odmowa stwierdzenia nieważności kwestionowanego orzeczenia nastąpiła bez dokładnego wyjaśnienia istnienia podstaw do wydania takiego rozstrzygnięcia. Zaniechanie wyjaśnienia wskazanych okoliczności nastąpiło z naruszeniem art. 7, art. 77§ I oraz art. 107§3 k.p.a., które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 145§ 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), która ma zastosowanie w sprawie z mocy art. 97§t ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.), orzekł jak w sentencji. Uwzględniając charakter zaskarżonego decyzji, która nie ma cechy wykonalności, Sąd zaniechał wydania rozstrzygnięcia na podstawie art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami adminisacinymi.