IV SA 3373/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Halina Kuśmirek, Sędziowie NSA Bożena Walentynowicz, As. WSA Mariola Kowalska (spr.), Protokolant Tomasz Szpojankowski, po rozpoznaniu w dniu 2 kwietnia 2004 r. sprawy ze skargi J. i M. W. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2002 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, II. wstrzymuje wykonanie zaskarżonej decyzji do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżących J. i M. W. kwotę 10 zł (dziesięć zł) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] maja 2002r. Nr [...] umorzył postępowanie administracyjne w sprawie istniejącego rowu zlokalizowanego na terenie działki nr [...] w miejscowości W., będącej własnością P. H. B. i Z. B. W niniejszej sprawie w dniu 11 lutego 2002r. zostało wszczęte na wniosek J. G. postępowanie administracyjne w sprawie wykopanego kanału wodnego na działce o nr ewid. [...] położonej w miejscowości W. W toku postępowania ustalono , iż wnioskodawca nie jest stroną w postępowaniu i w związku z tym dalsze postępowanie organ prowadził z urzędu. W wyniku ustaleń poczynionych przez organ ustalono, iż na terenie działki o nr [...] istnieje rów odprowadzający wodę z własnej zlewni do rzeki N. Zgodnie z mapą zasadniczą przyjętą do państwowego zasobu geodezyjnego Starostwa Powiatowego w Ł. na terenie ww. działki istniał rów w odległości około 2,5 m od granicy działki [...] stanowiącej własność M. i J. W. Sporny odcinek rowu posiada długość około 60 m od istniejącego przepustu drogowego o śr. 1200 mm w ulicy [...]. Głębokość rowu średnio wynosi 2 m, zaś szerokość pomiędzy górnymi krawędziami wynosi około 10 m. Skarpy porośnięte są trawą oraz wierzbą. Dokonane w obecności stron pomiary w terenie potwierdziły zgodność stanu utrwalonego na mapie ze stanem rzeczywistym występującym w terenie. Na podstawie oświadczenia właściciela działki w czerwcu 1998r. organ ustalił, iż dokonał on prac konserwatorskich na przedmiotowym rowie aby spowodować szybsze osuszanie w okresie wiosennym własnej działki. Organ uznał w tej sytuacji, iż inwestor – właściciel działki prowadził prace renowacyjno – konserwatorskie, które nie wymagają pozwolenia na budowę. Umorzył zatem postępowanie w sprawie jako bezprzedmiotowe. Odwołanie od powyższej decyzji wnieśli J. i M. W. Odwołujący się zarzucili organowi I instancji niewyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy, w szczególności nie wzięcie pod uwagę ich zastrzeżeń podniesionych w trakcie wizji lokalnej w dniu 8 maja 2002r. Ich zdaniem Panowie Z. i H. B. w 1998r. dokonali na swojej działce prac ziemnych polegających na tym , iż na 2/3 długości poszerzyli istniejący strumyk z szerokości około 0,5 m do rozmiaru blisko 10 m szerokości i ponad 2 m głębokości. Natomiast na 1/3 długości kanał został wykopany na nowo z przesunięciem u samego ujścia o 6 m. Do 1998r. ów strumyk przybierał szerokość ok. 3,20 m i głębokość ok. 1,5 m, które to ujście istnieje do dziś. Na potwierdzenie swoich zarzutów przedłożyli "Protokół przekazania znaków punktu geodezyjnego", z którego wynika, iż od punktu geodezyjnego do krawędzi wówczas istniejącego strumyka jest pas łąki o szerokości 29,5 m. Obecnie od tego punktu do krawędzi nowo wykopanego kanału jest ok. 16,5 m. Ponadto ziemią z wykopanego kanału inwestorzy podwyższyli swoją działkę , przez co zmienili ukształtowanie linii brzegowej rzeki N. Do odwołania skarżący dołączyli ponadto pismo Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w W. z dnia [...] lutego 2002r. w sprawie, m.in. naruszenia art. 122 ust. 1 pkt 2 Prawa wodnego poprzez zmianę ukształtowania terenu na gruntach przyległych do wód, mającą wpływ na warunki przepływu wody. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] lipca 2002r. Nr [...] po rozpatrzeniu odwołania utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu organ ten stwierdził, iż w załączniku nr 4 do odwołania, który stanowi mapę terenu w skali 1:500, datowaną na dzień 3 marca 1994r., istnieje naniesiony ciek, którego położenie jest zgodne z obecnie istniejącym i nie stwierdza się jego przesunięcia przy ujściu do rzeki N. Szerokość cieku nie została określona wymiarami i można dokonać jego oceny jedynie przez porównanie z naniesioną drogą, co nie zgadza się z twierdzeniem skarżących, że jego szerokość wynosiła około 2 m. Przedstawiony załącznik nr 2 nie może być uznany jako dowód w sprawie, gdyż jest to plan sporządzony przez odwołujących się, a nie przez osobę posiadającą wymagane uprawnienia. Ponadto nie znajduje on potwierdzenia we wcześniejszej dokumentacji. Skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję złożyli J. i M. W. Ponad zarzuty zawarte w odwołaniu skarżący podnieśli ponadto , iż GINB nie ustosunkował się do ich zarzutów dotyczących bezprawnego wykonania nasypu na działce. W sprostowaniu skarżący podali ponadto, iż szerokość nowego koryta kanału w najwęższym jego miejscu, czyli przy ujściu do rzeki N., wynosi 6,50m, natomiast samo dno kanału w najszerszym miejscu ma szerokość 4 m, a w najwęższym 1,5 m , zaś szerokość na środku kanału wynosi 3 m. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie. Podał ponadto, iż jak wynika z akt sprawy w dniu 8 maja 2002r. miała miejsce wizja lokalna, w wyniku której ustalono , iż kanał wodny został zrealizowany w odległości 2,5 m od granicy działki nr [...], ponadto wbrew zarzutom skargi nie może być wykorzystywany jako kanał wodny, ponieważ u jego ujścia znajdują się dwa kręgi o średnicy 1000mm, które uniemożliwiają wykorzystanie kanału dla sprzętu wodnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne kontrolują jedynie legalność zaskarżonych decyzji, a więc prawidłowość zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafność ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa ( art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) . Rozpatrując stan faktyczny i prawny Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że skargę należy uznać za uzasadnioną. W ocenie Sądu decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego mających istotny wpływ na wynik sprawy. Przepis art. 105 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego określa, że decyzję o umorzeniu postępowania organ administracji publicznej wydaje gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe. O bezprzedmiotowości postępowania można mówić wówczas , gdy w sposób oczywisty organ stwierdzi brak podstaw prawnych i faktycznych do merytorycznego rozpatrzenia sprawy . Oznacza to, iż stan faktyczny i prawny są tego rodzaju, iż zbędne jest postępowanie mające na celu wyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy. Należy przy tym brać pod uwagę okoliczności podnoszone zarówno przez stronę jak i przez organ z urzędu. Nie znajduje uzasadnienia w przepisach Kodeksu postępowania administracyjnego wydanie decyzji o umorzeniu postępowania w sprawie w której strony są zainteresowane wynikiem merytorycznym. Nie można również w ten sposób także załatwiać sprawy wówczas, gdy okoliczności faktyczne i prawne podnoszone przez sam organ wymagają przeprowadzenia w sposób zupełny i wyczerpujący postępowania administracyjnego. Przedmiotem rozstrzygnięcia w decyzjach obu instancji były zagadnienia związane z merytorycznym załatwieniem sprawy. W świetle powyższego należało sprawę zakończyć wydaniem decyzji rozstrzygającej sprawę merytorycznie. Nawet jeżeli organ uznaje bezzasadność żądania strony , to musi to zostać wykazane w decyzji załatwiającej merytorycznie sprawę co do jej istoty , a nie prowadzić do umorzenia postępowania, gdyż jest to wówczas niezgodne z prawem uchylanie się od merytorycznego załatwienia sprawy. Z tej tylko przyczyny decyzje obu instancji nie mogły się ostać. Ponadto w ocenie Sądu w przedmiotowej sprawie nie zostały wyjaśnione wszystkie okoliczności faktyczne istotne dla rozstrzygnięcia sprawy. W niniejszej sprawie bezspornym jest, iż właściciele działki nr [...] dokonali prac związanych z poszerzeniem i pogłębieniem istniejącego uprzednio na tej działce rowu melioracyjnego. Organy nie ustaliły jednakże, czy w związku z zakresem i rozmiarem wykonanych prac nie doszło do naruszenia przepisów ustawy z dnia 18 lipca 2001r. Prawo wodne (Dz.U. Nr 115, poz. 1229 z późn.zm.) , w szczególności przepisów art. 122 tej ustawy. Skarżący zarówno w skardze jak i w odwołaniu od decyzji organu I instancji podnieśli zarzuty , które nie zostały wyjaśnione przez organ odwoławczy. Skarżący twierdzili, iż szerokość nowego koryta kanału wynosi około 3 m , co oznaczałoby, iż prace wykonane przez Panów H. i Z. B. nie mieszczą się w kategorii prac konserwatorskich , nie wymagających pozwolenia wodnoprawnego. Organy nie wyjaśniły również zarzutu przesunięcia linii rowu /kanału?/ w stosunku do znaku punktu geodezyjnego, co ma istotne znaczenie dla ustalenia przedmiotu sprawy. W przypadku bowiem potwierdzenia zarzutu skarżących w tym zakresie przedmiotem postępowania byłaby nie konserwacja urządzenia wodnego, lecz jego budowa. Ponadto organy stwierdziły, iż inwestorzy dokonali zmiany ukształtowania terenu przy rzece N. w związku z prowadzonymi pracami. Rozpoznając sprawę organy pominęły tę kwestię, tymczasem należałoby zbadać, czy zakres zmiany nie wypełnia dyspozycji art. 122 ust. 1 pkt 2 Prawa wodnego , co miałoby istotne znaczenie przy rozstrzyganiu sprawy. Brak ustaleń także w oparciu o znajdujące się w aktach dowody powoduje brak należytego wyjaśnienia stanu faktycznego co prowadzi do naruszenia art. 7 kpa. Natomiast nierozpatrzenie w sposób wszechstronny i wyczerpujący całego materiału dowodowego uchybia przepisowi art. 77 § 1 kpa. Mając na względzie wskazane wyżej rozważania i uchybienia Sąd uznał, że ze względu na swój charakter miały istotny wpływ na wynik sprawy i dlatego zaskarżona decyzja, jak również poprzedzająca ją decyzja organu I instancji podlegały uchyleniu na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270). Orzeczenie o kosztach znajduje swoje podstawy w art. 200 ww. ustawy .