IV SA 3375/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Teresa Kobylecka Sędziowie NSA Barbara Gorczycka - Muszyńska Asesor WSA Jakub Linkowski (spr.) Protokolant Agnieszka Wójcik po rozpoznaniu w dniu 17 lutego 2004 r. sprawy ze skargi J.D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. z dnia [...] czerwca 2002 r. Nr [...] w przedmiocie uregulowania stosunków wodnych na gruncie 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. na rzecz J. D. kwotę 10 zł (dziesięć zł) tytułem zwrotu kosztów postępowania 3. ustala, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku. Burmistrz Gminy i Miasta M. decyzją z dnia [...] kwietnia 2002r. znak [...] nakazał J. D., właścicielowi działki nr [...] położonej w G., likwidację grobli i umożliwienie naturalnego spływu wód powierzchniowych. Decyzję wydano na podstawie art. 29 ust. 1, 2 i 3 ustawy z dn. 18 lipca 200lr. Prawo wodne (Dz.U. Nr 115, poz. 1229). W uzasadnieniu decyzji wskazano, że na działce nr [..] wykopano zbiornik wodny, a ziemia z wykopu spowodowała podniesienie poziomu gruntu o ok. 50 cm w stosunku do poziomu sąsiedniej działki nr [...], co w konsekwencji uniemożliwia naturalny spływ wód z działki nr [...]. Organ uznał, że poprzez wykonanie grobli (burty) na działce nr [...] jej właściciel tj. J. D. naruszył art. 29 ust. 1 pkt 1 ustawy z dn. 18 lipca 2001r. Prawo wodne (Dz.U. Nr 115, poz. 1229). Od powyższej decyzji J. D. złożył odwołanie.. W odwołaniu skarżący podniósł, że likwidacja grobli na jego działce nr [...] nie rozwiąże problemu zalewania działki sąsiedniej, a spowoduje jedynie zalanie działki skarżącego. Skarżący wskazał, że na sąsiednich działkach nr [...] i [...] również wykopano zbiorniki wodne i usypano groble. J. D. podniósł ponadto, że właściciele działki nr [...] wykonali drenaż na swoich gruntach położonych wyżej niż jego działka nr [...], co powodowało jej zalewanie. Po rozpatrzeniu odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. decyzją z dnia [...] czerwca 2002r. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymało w mocy decyzją Burmistrza Gminy i Miasta M. z dnia [...] kwietnia 2002r., nakazującą likwidację grobli na działce nr [...] i umożliwienie naturalnego spływu wód powierzchniowych. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy podał, że z materiału dowodowego zebranego w sprawie jednoznacznie wynika, że woda tworzy rozlewisko wyłącznie na działce nr [...] stanowiącej własność H. i P. R. Okoliczność tę potwierdza opinia biegłego sądowego z dnia 06 sierpnia 200 lr. oraz ustalenia dokonane w czasie rozprawy wodnoprawnej w dniu 26 marca 2002r. Fakt, iż rozlewisko tworzy się na działce nr [...] jest, zdaniem organu odwoławczego, wynikiem podniesienia poziomu terenu działki nr [...] poprzez rozplantowanie ziemi z wykopanego zbiornika wodnego, co uniemożliwia swobodny odpływ wody z działki nr [...]. Na powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniósł J. D., domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji. W skardze podniesiono, że zaskarżona decyzja jest niezgodna z prawem, ponieważ sankcjonuje rozstrzygnięcie organu I instancji, które wydane zostało z rażącym naruszeniem procedury administracyjnej. Skarżący wskazał, że z uzasadnienia decyzji organu odwoławczego wynika, że przy rozstrzyganiu sprawy oparto się głównie o opinię biegłego sądowego M. D., który to dowód został dopuszczony i przeprowadzony niezgodnie z art. 75 i 77 k.p.a. Skarżący podkreślił, że biegły powołany został przez właściciela działki nr [...] tj. P. R., a nie przez organ prowadzący sprawę a nadto, jak wynika z opinii, jej celem było jedynie określenie sposobu gospodarowania na działkach będących własnością P. R., a nie określenie czy nastąpiło naruszenie stosunków wodnych. Biegły nie zbadał sytuacji na działce skarżącego i działkach sąsiednich i nie wyjaśnił przyczyn zalewania działki nr [...]. Zarzucono, że skarżący i inni zainteresowani nie zostali powiadomieni o czynnościach biegłego, co stanowi naruszenie art. 79 k.p.a. Skarżący podniósł, że w sprawie konieczne było dopuszczenie przez organ dowodu z opinii biegłego, dla oceny stosunków wodnych na przedmiotowych działkach celem określenia czy nastąpiło zakłócenie tych stosunków i jakie działania należy podjąć, aby przywrócić stan zgodny z prawem. Reasumując skarżący wskazał, że organy administracyjne obu instancji naruszyły przepisy prawa procesowego, co doprowadziło do wydania decyzji niezgodnej z prawem i naruszającej interes strony skarżącej. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Zdaniem Kolegium Odwoławczego opinia biegłego sądowego M.D. nie może być traktowana jako opinia złożona na podstawie art. 84 k.p.a. Opinia ta zarówno przez organ I instancji jak też przez Samorządowe Kolegium Odwoławczy była traktowana jako dokument prywatny podlegający swobodnej ocenie organu orzekającego. W opinii tej znalazło się stwierdzenie, że na części działki nr [...] w czasie oględzin istniało rozlewisko. W swojej decyzji Kolegium przywołało to stwierdzenie z opinii, jako zgodne ze stanem stwierdzonym na gruncie przez organ administracji w dniu 26 marca 2002r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Sprawa nie została bowiem wyjaśniona w stopniu umożliwiającym jej rozstrzygnięcie zgodne z prawem W myśl ogólnych zasad postępowania administracyjnego, organy administracji powinny podejmować wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy, (art. 7 kpa) i w tym celu obowiązane są w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 kpa), a następnie ocenić na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona (art. 80 kpa), zaś wynik tej oceny powinien znaleźć prawidłowe odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji (art. 107 § 1 i 3 kpa). Tymczasem w niniejszej sprawie rozstrzygnięcia wydane przez organy obu instancji, w zestawieniu ze zgromadzonym materiałem dowodowym budzą istotne wątpliwości, gdyż argumentacja zawarta w uzasadnieniach decyzji nie znajduje odzwierciedlenia w materiale dowodowym. W postępowaniu administracyjnym nie wyjaśniono w sposób jednoznaczny i w oparciu o konkretne dowody, czy istotnie wystąpiła zmiana stanu wód na działce nr [...]. Nie można uznać, że okoliczność ta została udowodniona na podstawie opinii biegłego sądowego M. D. sporządzonej na zlecenie właściciela działki nr [...] "w celu określenia sposobu i jakości gospodarowania na działkach będących własnością H. i P. R.". Celem tej opinii nie było więc ustalenie czy nastąpiło naruszenie stosunków wodnych na działce nr [...] spowodowane działaniami właściciela działki nr [...] dokonanymi na tej działce. W protokóle rozprawy wodno-prawnej z dnia 26 marca 2002r. podano, że na działce nr [...] wykonano zbiornik wodny a ziemia z wykopu spowodowała podniesienie poziomu gruntu o ok. 50 cm w stosunku do poziomu sąsiedniej działki nr [...], co powoduje, że spływające wody powierzchniowe z działki nr [...] są zatrzymywane i tworzą rozlewisko na działce nr [...]. Okoliczność ta jednak w żadnej mierze nie została udowodniona. Właściciele działek nr [...] i [...] składali w toku postępowania administracyjnego oświadczenia o treściach przeciwstawnych dotyczące przyczyn tworzenia się rozlewiska na działce nr [...]. Organy administracji obu instancji nie wykazały, że istotnie doszło do zmiany stanu wód na gruncie a jeżeli tak to że przyczyną tego było wykonanie zbiornika wodnego i grobli (burty) na działce nr [...]. Zdaniem Sądu w sprawie niniejszej - gdzie występują strony o przeciwstawnych interesach - organ administracji powinien powołać biegłego, który ustaliłby w sposób niebudzący wątpliwości, czy istotnie wystąpiła zmiana stanu wody na gruncie i czy została ona spowodowana działaniami właściciela działki nr [...], czy istnieje związek przyczynowy pomiędzy wykonaniem zbiornika wodnego i grobli na działce nr [...] a występującymi rozlewiskami na działce nr [...]. Bez dokonania jednoznacznych ustaleń w tym zakresie nie jest możliwe wydanie prawidłowego rozstrzygnięcia przez organ administracji. Z tych względów na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) w zw. z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) orzeczono jak w sentencji. O zwrocie kosztów postępowania orzeczono na podstawie art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270).