IV SA 3403/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Zielińska-Śpiewak (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Andrzej Gliniecki, Asesor WSA Grzegorz Czerwiński, Protokolant Dorota Jackiewicz, po rozpoznaniu w dniu 12 marca 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi S. L. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2002 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji zatwierdzającej zamienny projekt budowlany i zmieniającej pozwolenie na budowę 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji 2. zasądza od Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego S. L. kwotę 10 zł (dziesięć) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Decyzją z dnia [...] lipca 2004 r. (znak [...]) Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego po rozpatrzeniu odwołania S. L. od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2001 r. (znak [...]) odmawiającej stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta P. z dnia [...] maja 2000 r. (znak [...]) zatwierdzającej zamienny projekt budowlany i zmieniającej, w trybie art. 36a ust. 1 Prawa budowlanego oraz art. 155 kpa D. i J. G. pozwolenie na przebudowę istniejącego budynku mieszkalnego w P. przy ul. [...]z dnia [...] września 1999 r. (znak [...]) – utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu podał, iż Wojewoda [...] trafnie przyjął brak podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta P., bowiem lokalizacja okna znajdującego się w północnym szczycie przebudowanego budynku inwestorów nie narusza przepisów techniczno-budowlanych tj. rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r., w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, gdyż ściana północna spornego obiektu nie jest ścianą graniczną. Także podnoszony przez skarżącego zarzut braku dostatecznego oświetlenia dotyczy pomieszczenia składu opału i tzw. pokoju hobby, znajdujących się w piwnicy. Z rozwiązań przyjętych w projekcie inwestorów wynika, że nadbudowa istniejącego obiektu o 0,89m, nie pogorszy naturalnego oświetlenia tych pomieszczeń. Oznacza to, zdaniem organu odwoławczego, że w sprawie brak jest podstaw do orzeczenia rażącego naruszenia § 13 przywołanego rozporządzenia. Skargę na powyższą decyzję złożył S. L.. Zarzucił, że wydane decyzje są sprzeczne z prawem, a przy ich wydawaniu nie wzięto pod uwagę jego uzasadnionych interesów zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 6 Prawa budowlanego. Wskazał, że prace budowlane zostały rozpoczęte przez inwestorów bez posiadania ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę. Wznieśli oni naprzeciwko jego okien sześć sztuk kominów, w tym jeden o wysokości 2.80m w odległości 1,90m od granicy. W wyniku prowadzonych prac budowlanych przedłużeniu uległa więźba dachowa od północnej strony, a nadbudowa domu o ponad 1m spowodowała utratę naturalnego oświetlenia pomieszczeń niskiego parteru. Nie wyrażał zgody na taką przebudowę, a jedynie godził się na modernizację budynku z zachowaniem jego dotychczasowych gabarytów. Ostatecznie pismem z dnia [...] stycznia 2000 r. wycofał w całości swoją zgodę, gdyż inwestorzy jej nadużyli. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie. podtrzymał wydaną w sprawie decyzję wraz z jej uzasadnieniem. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skargę należało uwzględnić, ponieważ zaskarżona decyzja oraz decyzja ją poprzedzająca zostały wydane z naruszeniem prawa. Przedmiotem oceny organów w postępowaniu nieważnościowym była legalność decyzji z dnia [...] maja 2000 r. wydanej przez Prezydenta Miasta P., którą zmieniono decyzją tegoż organu z dnia [...] września 1999 r. udzielającą pozwolenia na przebudowę istniejącego budynku mieszkalnego dla D. i J. G., ze względu na zamiar inwestorów istotnego odstępstwa od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę (art. 36a ust. 1 Prawa budowlanego). Odmowę stwierdzenia nieważności powyższej decyzji organy oparły wyłącznie na kryterium zgodności z przepisami techniczno-budowlanymi. Pominęły natomiast wymagania jakie zmianie, bądź uchyleniu ostatecznej decyzji administracyjnej, stawia przepis art. 155 kpa. Możliwość wzruszenia decyzji administracyjnej na podstawie powołanego przepisu jest jednym z trybów nadzwyczajnych obejmujących przypadki weryfikacji decyzji ostatecznych. Postępowanie wszczęte na podstawie art. 155 kpa jest postępowaniem odrębnym, prowadzonym w oparciu o przesłanki wymienione w tym przepisie. Na podstawie art. 155 kpa może być wzruszona tylko decyzja ostateczna, na mocy której strona nabyła prawo, za zgodą strony, jeżeli przepisy szczególne nie sprzeciwiają się temu i przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony. W ocenie Sądu decyzja Prezydenta Miasta P. z dnia [...] maja 2000 r. powyższych wymagań nie spełnia. Przede wszystkim pominięty został wymóg uzyskania zgody skarżącego, będącego stroną postępowania, na zmianę tej decyzji. Wbrew stanowisku organu, wyrażonemu w uzasadnieniu decyzji zmieniającej, nie chodzi o zgodę właściciela sąsiedniej nieruchomości na projektowaną przebudowę istniejącego budynku, lecz o zgodę na zmianę ostatecznej decyzji z dnia [...] września 1999 r. zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę. Takiej zgody organ przed wydaniem decyzji na podstawie art. 155 kpa nie uzyskał. Zarówno w świetle orzecznictwa (porównaj wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23.05.2000 r. – sygn. akt IV SA 890/98 oraz z dnia 28.03.2002 r. – sygn. akt IV SA 1305/00), jak i w świetle doktryny prawa administracyjnego (B. Adamiak, J. Borkowski, KPA Komentarz, Warszawa, 2002, s. 637-638), zgoda strony stanowi podstawową przesłankę art. 155 kpa i musi być ona wyraźnie oświadczona. Skoro skarżący S. L. nie wyraził zgody na zmianę pozwolenia na budowę, to dokonanie takiej zmiany w trybie art. 155 kpa nastąpiło z naruszeniem prawa. Zauważyć także należy, że do zmiany decyzji na podstawie art. 155 kpa niezbędne jest również wykazanie, ze przepisy szczególne nie sprzeciwiają się zmianie decyzji a nadto, że za taką zmianą przemawia interes społeczny lub słuszny interes strony. Nie zostało wyjaśnione czy także te warunki dopuszczalności zmiany ostatecznej decyzji zostały spełnione. Powyższe wskazuje, że decyzje obu instancji zostały wydane z naruszeniem prawa w związku z czym na podstawie art. 145 § 1 lit. b cytowanej wyżej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono, jak w sentencji. Orzeczenie o kosztach znajduje swoje podstawy w treści art. 200 tejże ustawy.