IV SA 3414/03
WyrokWSA w Warszawie2005-01-21
Skład orzekający: Ewa Machlejd, Halina Kuśmirek, Grzegorz Czerwiński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy naruszenie § 12 ust. 5 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, poprzez odsunięcie okapów o 0,7 m od lica ściany, stanowi rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., uzasadniające stwierdzenie nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę?Ratio decidendi
Naruszenie § 12 ust. 5 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, poprzez odsunięcie okapów o 0,7 m od lica ściany, nie stanowi rażącego naruszenia prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Rażące naruszenie prawa wymaga nie tylko oczywistej sprzeczności decyzji z przepisami, ale także takich skutków społeczno-prawnych, które są nie do zaakceptowania przez państwo prawne. W tym przypadku takie skutki nie wystąpiły.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę z 1996 roku. Wojewoda stwierdził nieważność decyzji z powodu naruszenia przepisów techniczno-budowlanych dotyczących odległości lukarn i okapów od granicy działki. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję Wojewody, uznając naruszenie przepisów dotyczących okapów za rażące naruszenie prawa. Skarżąca kwestionowała interpretację przepisów przez organy i podnosiła zgodę sąsiadów na inwestycję.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz poprzedzającą ją decyzję Wojewody.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Machlejd, Sędziowie ( NSA, As. WSA Halina Kuśmirek (spr.), Grzegorz Czerwiński, , Protokolant Piotr Zawadzki, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 stycznia 2005 r. sprawy ze skargi A. A. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2003 r. Znak: [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.
7/IV SA 3414/03
Uzasadnienie
Wojewoda [...] decyzją z dnia [...].06.2003r. nr [...], po wszczęciu z wniosku J. G. postępowania, na podstawie art. 156 § 1 pkt.2 kpa, stwierdził nieważność decyzji Prezydenta Miasta [...] nr [...] z dnia [...].12.1996r. zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej A. G. pozwolenia na budowę wolnostojącego domu jednorodzinnego oraz przyłącza gazowego do ww. budynku, na działce położonej w [...] przy [...], uznając iż decyzja ta została wydana z rażącym naruszeniem prawa.
W uzasadnieniu decyzji organ administracyjny podniósł, iż wadliwość kwestionowanej decyzji z [...].12.1996r. polega na niedopełnieniu przez nią wymogu art. 35 ust. 1 pkt.1 c- Ustawy prawo budowlane z 1994 roku, który nakazuje ocenę dokumentacji budowlanej pod kątem zgodności projektu zagospodarowania działki lub terenu m. in. z przepisami techniczno- budowlanymi. Ustalono zaś, że projekt budowlany sytuuje lukarny- okno w połaci dachowej elewacji północno- wschodniej w odległości 3 m od granicy z działką sąsiednią, co narusza § 12 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia z 14.12.1994r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Ponadto zatwierdzony projekt przewiduje odsunięcie okapów o 70 cm od lica ściany bez otworów okiennych usytuowanej 3 m od granicy z działką [...], oraz z oknami usytuowanej 4 m i 4,09 m od granicy działek nr [...]. Powoduje to naruszenie § 12 ust 5 ww. rozporządzenia.
Odwołanie od tej decyzji wniosła A. G., kwestionując interpretację przepisów § 12 ust 4 pkt 2 rozporządzenia z 14.12.1994r. w stosunku do jej inwestycji . Przepis ten dotyczy bowiem ściany zwróconej w stronę granicy, która w przypadku jej budynku wynosi 3 m od granicy. Okno w dachu nie jest otworem w ścianie i usytuowane jest w innej części budynku.
Jeżeli chodzi zaś o głębokość okapu to właścicielka sąsiedniej nieruchomości K. G. w swoim oświadczeniu nie wniosła zastrzeżeń do projektu budowy domu. Zgodziła się tym samym na okap o głębokości 70 cm. Oświadczenie sąsiadki podpisane zostało po uzgodnieniu z synem J. G.
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...].08.2003r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Organ odwoławczy stwierdził, że rozstrzygnięcie Wojewody [...] jest słuszne, mimo częściowo błędnego uzasadnienie. Organ ten podzielił w części zarzuty odwołania i uznał, że lokalizacja okna w połaci dachowej południowo- wschodniej nie może stanowić naruszenia warunków technicznych § 12 ust 4 pkt 2. Brak jest bowiem w obowiązujących przepisach prawa definicji ściany z otworami okiennymi. Wada rażącego naruszenia prawa nie może wynikać z odmiennej interpretacji tego przepisu. Jeżeli dopuszczalna jest różna interpretacja przepisu prawa to zgodnie z utrwalonym orzecznictwem NSA nie jest uprawniony zarzut rażącego naruszenia prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 kpa.
Organ odwoławczy uznał jednak za prawidłowy pogląd organu I instancji o rażącym naruszeniu § 12 ust 5 rozporządzenia. Przedmiotowy gzyms przekracza o 0,2 m dopuszczalną przepisami odległość. Pozostawienie wadliwej decyzji w obrocie prawnym godziłoby w podstawową zasadę państwa prawnego, zasadę praworządności wyrażonej w art. 7 Konstytucji.
Skargę na tę decyzję wniosła A. G.
Skarżąca podniosła okoliczność błędnej interpretacji § 12 ust 4 pkt 2 rozporządzenia o warunkach technicznych przez Wojewodę [...]. Skoro organ ten rażąco naruszył obowiązujące przepisy prawa budowlanego fakt ten jest wystarczającym argumentem do stwierdzenia nieważności obu zaskarżonych decyzji. Ponadto w odwołaniu powołana została okoliczność zgody na tak zaprojektowaną inwestycję przez właścicieli sąsiednich działek. Nie uwzględniając wszystkich okoliczności sprawy organy naruszyły art. 7 i 77 § 1 i 107 § 3 kpa. Zdaniem skarżącej § 12 pkt 6 rozporządzenia dopuszcza stosowanie odstępstw od parametrów odległościowych budynku, jeżeli właściciele sąsiednich działek wyrażą na to zgodę.
W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie podnosząc m. in., że zgoda sąsiadów nie może znosić przepisów prawa powszechnie obowiązującego jaką są przepisy techniczno- budowlane.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie, jednakże z innych przyczyn aniżeli zarzuty w niej podniesione.
Postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności jest samodzielnym postępowaniem administracyjnym, którego istotą jest jedynie ustalenie, czy dana decyzja dotknięta jest jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 kpa. Podkreślić jednak należy, że w postępowaniu administracyjnym obowiązuje zasada trwałości ostatecznych decyzji administracyjnych. Stwierdzenie więc nieważności takiej decyzji może dotyczyć jedynie orzeczeń dotkniętych najcięższymi wadami materialnoprawnymi.
Postępowanie prowadzone w tym trybie nie może zatem skutkować wzruszeniem ostatecznych decyzji administracyjnych w oparciu o nieprawidłowości nie mające charakteru wad kwalifikowanych – art.156 § 1 kpa.
O tym, czy miało miejsce rażące naruszenie prawa- art. 156 § 1 pkt 2 kpa, decyduje przede wszystkim oczywistość naruszenia i jego wpływ na załatwienie sprawy.
Jak wynika z akt sprawy organ I instancji uznał, iż kwestionowana decyzja Prezydenta miasta [...] z dnia [...].12.1996- narusza art. 35 ust1 pkt 1c Ustawy z dnia 7 lipca 1994r.- Prawo budowlane ( Dz. U z 2000r. Nr 106 poz.1126 ze zm.), bowiem projekt zagospodarowania działki nie jest zgodny z warunkami technicznymi. Chodzi o przepis § 12 ust 4 pkt 2 i § 12 ust 5- rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z 14 grudnia 1994r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie ( Dz. U. z 1995r. Nr 10 poz. 46 ze zm.).
Przepis § 12 ust 4 pkt 2 rozporządzenia określa dopuszczalną odległość nowej inwestycji w stosunku do granicy działki. Ściana planowanego obiektu z otworami okiennymi lub drzwiowymi nie może być usytuowana w odległości mniejszej niż 4 m, zaś ściana bez otworów – 3m od granicy. Ustawodawca wyraźnie określił, iż chodzi o ścianę budynku zwróconą w stronę granicy. Za ścianą budynku nie można zaś uznać dachu takiego obiektu. Umieszczone w tym dachu okno- lukarny nie może być uznane za usytuowane w ścianie obiektu..
Słusznie więc organ odwoławczy nie zgodził się ze stanowiskiem organu I instancji i uznał, iż w kwestionowanej decyzji nie doszło do naruszenia § 12 ust 4 pkt 2 cytowanego wyżej rozporządzenia o warunkach technicznych.
Przepis § 12 ust 5 rozporządzenia dopuszcza pomniejszenie wyżej podanych odległości od granicy o okapy i gzymsy- nie więcej jednak jak 0,5 m lub loggi o więcej niż 1 m.
Niewątpliwie okapy w obiekcie zostały zaprojektowane w odległości 0,7 m, a więc o 20 cm większej aniżeli dopuszcza przepis § 12 ust 5.
Jednakże zdaniem Sądu administracyjnego naruszenie powyższego przepisu nie powinno zostać potraktowane jako rażące naruszenie prawa w rozumieniu art.156 § 1 pkt 2 kpa. Rażące naruszenie prawa z tego przepisu zachodzi wówczas gdy nie tylko występuje oczywista sprzeczność treści decyzji z treści, przepisów prawa, ale dopiero wówczas gdy charakter tego naruszenia powoduje skutki społeczno-prawne nie do zaakceptowania przez organ praworządnego państwa.
Powyższe naruszenie nie spełnia takiego kryterium, bowiem nie powoduje powyższych konsekwencji.
W tym stanie rzeczy Sąd administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1c Ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.- prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 poz. 1270) orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło