IV SA 3417/02
WyrokWSA w Warszawie2004-03-16
Skład orzekający: Anna Żak, Czesława Socha, Agnieszka Wilczewska-Rzepecka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy, uchylając decyzję organu pierwszej instancji i przekazując sprawę do ponownego rozpoznania na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. z powodu naruszenia przepisów o udziale stron w postępowaniu, jest zwolniony z obowiązku merytorycznego rozpoznania zarzutów odwołania i oceny materiału dowodowego?Ratio decidendi
Organ odwoławczy, nawet jeśli stwierdzi naruszenie przepisów proceduralnych przez organ pierwszej instancji, które skutkuje koniecznością uchylenia decyzji i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania na podstawie art. 138 § 2 k.p.a., ma obowiązek rozpoznać wszystkie zarzuty odwołania i ocenić zgromadzony materiał dowodowy. Uchylenie się od tego obowiązku stanowi naruszenie art. 107 § 3 k.p.a. i może mieć istotny wpływ na wynik sprawy.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi I. M. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która uchyliła decyzję Wojewody M. odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza Gminy W. udzielającej pozwolenia na użytkowanie samowolnie rozbudowanego budynku. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił decyzję Wojewody, wskazując na naruszenie przepisów o udziale stron w postępowaniu. Skarżąca wniosła o utrzymanie w mocy decyzji Burmistrza. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał skargę za zasadną, ale z innych przyczyn niż wskazane przez stronę skarżącą.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego i zasądził od organu na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Żak (spr.) Sędziowie NSA Czesława Socha As. WSA Agnieszka Wilczewska-Rzepecka Protokolant Anna Kuklińska po rozpoznaniu w dniu 16 marca 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi I. M. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2002 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na użytkowanie I. uchyla zaskarżoną decyzję II. zasądza od Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz I. M. kwotę 10 (dziesięć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
7/IV SA 3417/02
Uzasadnienie
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego działając w oparciu o art. 138 par.2 kpa, po rozpatrzeniu odwołania P. K. od decyzji Wojewody M. z dnia [...] grudnia 200 lr. odmawiającej stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza Gminy W.z dnia [...] listopada 1998r. udzielającej I. i J, M. pozwolenia na użytkowanie samowolnie rozbudowanego budynku mieszkalnego, jednorodzinnego na działce nr [...] przy ul. [...] w W.- uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji.
W uzasadnieniu wskazano, iż wydanie decyzji przez Wojewodę M. nastąpiło bez uprzedniego powiadomienia stron o wszczęciu postępowania do czego zobowiązuje art. 157 par.2 kpa. Zgodnie zaś z art.9 i 10 kpa organy administracji publicznej obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Z tych przyczyn organ odwoławczy, jak podniósł to w uzasadnieniu swej decyzji, nie ustosunkował się do zarzutów odwołania ani też do rozstrzygnięcia merytorycznego organu I instancji. Stwierdził , iż przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ I instancji winien dokonać wnikliwej oceny merytorycznej decyzji w aspekcie zaistnienia przesłanek z art. 156 par.l kpa. a w szczególności z pkt.2 tego przepisu -"decyzja o pozwoleniu na użytkowanie została wydana bez uprzedniego rozpatrzenia sprawy wybudowanego samowolnie budynku przez organy nadzoru budowlanego pod względem jego zgodności z warunkami technicznymi..."
W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego I. M.przedstawiła historię wybudowania przez nią spornego budynku i wniosła o utrzymanie w mocy kontrolowanej decyzji z dnia [...] listopada 1998r..
W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej
decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga jest zasadna , lecz z innych przyczyn niż w niej wskazane.
Stosownie do art. 134 par.l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / Dz. U. nr 153, poz. 1270 / Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zatem w myśl tego przepisu Sąd nie jest związany granicami skargi.
W związku z powyższym stwierdzić należy, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem art. 107 par.3 kpa i art. 138 par.2 kpa. Organ odwoławczy może wydać decyzję określoną w art. 138 § 2 kpa, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub znacznej części. Potrzeba przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości zachodzi wówczas , gdy organ I instancji w ogóle nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego, zaś przeprowadzenia go w znacznej części konieczne jest, gdy organ I instancji nie przeprowadził przeważającej części postępowania wyjaśniającego. Dotyczyć będzie to także wypadków, gdy postępowanie wyjaśniające w całości lub znacznej części zostało przeprowadzone z rażącym naruszeniem przepisów procesowych.
W zaskarżonej decyzji wskazano, że przyczyną uchylenia decyzji Wojewody M. jest fakt jej wydania bez uprzedniego powiadomienia stron o wszczęciu postępowania / art.61 par.4 kpa i art.l57par.2 kpa/, naruszeniu art.9 i lOkpa i dlatego jak stwierdził organ odwoławczy nie było potrzeby zajęcia stanowiska, co do zarzutów odwołania jak i do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy. W ocenie Sądu takiego poglądu organu odwoławczego nie można podzielić. Organ odwoławczy ma obowiązek rozpoznać wszystkie żądania, wnioski i zarzuty strony oraz ustosunkować się do nich w uzasadnieniu swej decyzji / art. 107 par.3 kpa/.
Nawet jeśli organ odwoławczy stwierdził naruszenie art.64 par.4 kpa w zw. z art. 157 par.2 kpa oraz art.9 ilO kpa, co skutkowało wydaniem rozstrzygnięcia kasacyjnego z przekazaniem sprawy do ponownego rozpoznania, to nie mógł uchylić się od obowiązku odniesienia się do zarzutów odwołania i oceny materiału dowodowego. W zaskarżonej decyzji nie wykazano, by zachodziła potrzeba uzupełnienia postępowania wyjaśniającego w jakimkolwiek zakresie wskazując jedynie, na konieczność dokonania oceny, iż kontrolowana w postępowaniu nieważnościowym decyzja została wydana bez uprzedniego rozpatrzenia sprawy wybudowanego samowolnie budynku, przez organy nadzoru budowlanego w zakresie zgodności z przepisami techniczno-budowlanymi.
Organ orzekający wydając w niniejszej sprawie decyzję kasacyjną na podstawie art. 138 par.2 kpa. winien dokonać oceny zgromadzonego przez organ I instancji materiału dowodowego w aspekcie jego zupełności i dopiero na tej podstawie, w sposób wyczerpujący i umotywowany wskazać, jakie okoliczności nie zostały zbadane. Zaskarżona decyzja nie spełnia tych wymogów.
W ocenie Sądu naruszenie w/w przepisów postępowania mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy i dlatego na podstawie art.145 par.l ust.lc ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153, poz. 1270/ w zw. z art. 97 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę- Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153, poz. 1271, nr 240, poz. 2052; z 2003r. nr 124, poz. 1153/ orzeczono jak w wyroku. Sąd uznał, iż brak jest podstaw do zastosowania art.152 cyt. ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło