IV SA 3420/01

WyrokWSA w Warszawie2004-02-24

Skład orzekający: Czesława Socha, Mirosława Kowalska, Agnieszka Wilczewska-Rzepecka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej jest zobowiązany do wydania uwierzytelnionych odpisów z akt sprawy, jeśli strona nie wykaże ważnego interesu prawnego w ich uzyskaniu?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej nie jest zobowiązany do wydania uwierzytelnionych odpisów z akt sprawy, jeśli strona nie wykaże ważnego interesu prawnego w ich uzyskaniu. Przepis art. 73 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego wymaga wykazania takiego interesu, który opiera się na prawie, a nie tylko na interesie faktycznym. Sąd, kontrolując zgodność z prawem postanowienia organu, nie jest uprawniony do oceny prawidłowości postępowania administracyjnego, które doprowadziło do wydania kwestionowanego postanowienia.
Stan faktyczny
Skarżący E. i J. K. domagali się wydania uwierzytelnionych odpisów z akt sprawy dotyczących postępowania nadzoru budowlanego, twierdząc, że wynika to z ważnego interesu prawnego związanego z poświadczeniem nieprawdy i mataczeniem przez inną stronę postępowania. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy postanowienie odmawiające wydania odpisów, uznając, że skarżący nie wykazali ważnego interesu prawnego. Skarżący złożyli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, zarzucając naruszenie prawa.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę E. i J. K. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA (del.) Czesława Socha (spr.), Sędziowie WSA Mirosława Kowalska, As. WSA Agnieszka Wilczewska-Rzepecka, Protokolant Dorota Jackiewicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 lutego 2004 r. sprawy ze skargi E. i J. K. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2001 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy wydania uwierzytelnionych odpisów skargę oddala Postanowieniem z dnia [...] września 2001 r. (o nr [...]) - Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 kpa po rozpatrzeniu zażalenia E. i J. K. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2001 r. o nr [...] odmawiające wydania uwierzytelnionych odpisów z akt sprawy I i II instancji dotyczących decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2001 r. o nr [...] – utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu podał, że powyższe żądanie pozostaje pod kontrolą organu administracyjnego. Powstają wówczas nowe dokumenty, które mogą być wykorzystane poza prowadzonym postępowaniem. Przepisy do ich uzyskania, wymagają wykazania przez stronę ważnego interesu prawnego. W sytuacji, gdy E. i J. K. takiego interesu nie wykazali, dlatego odmowa przez organ I instancji jest uzasadniona. Skargę na powyższe postanowienie złożyli E. i J. K. Zarzucili, że wydane postanowienie jest sprzeczne z prawem. Domagali się uchylenia wydanych postanowień i uwzględnienia złożonego wniosku. W uzasadnieniu podali, że ich ważny interes prawny wynika z faktu poświadczenia nieprawdy i mataczenia przez W. S., który jest stroną postępowania administracyjnego. Chodzi o fakty wcześniej ustalone i udokumentowane przez nadzór budowlany. Działania skarżących zmierzają do udowodnienia, że organy budowlane naruszają prawo w postępowaniu budowlanym. Podobnie też postąpił inwestor. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o oddalenie skargi. Podtrzymał wydane postanowienie oraz uzasadnienie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1, art. 2, art. 3 i art. 13 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270) w związku z art. 97 ust. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisów wprowadzających ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1271 ze zm.) - Wojewódzki Sąd Administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej i stosuje środki określone w ustawie. Kontrola ta obejmuje orzekanie w sprawach skarg między innymi na postanowienia kończące postępowanie w sprawie. Sąd uwzględnia skargę na postanowienie w przypadku stwierdzenia jej wad, o których mowa w art. 145 tej ustawy. W przedmiotowej sprawie Sąd stwierdził, że skarga nie jest uzasadniona. Podkreślić jednak należy, że zakres kontroli zaskarżonego postanowienia ograniczony jest do jego oceny zgodności z prawem. Sąd nie jest natomiast uprawniony w tym postępowaniu do oceny zgłoszonych też zarzutów w zakresie prawidłowości prowadzonego postępowania budowlanego związanego z budową domu, o której mowa w skardze i do czego sprowadzają się też zarzuty skargi. Biorąc pod uwagę tak ograniczony zakres kognicji, Sąd rozpatrując niniejszą skargę mógł jedynie zbadać – czy zaskarżone postanowienie odpowiada prawu, czy też to prawo narusza i w zależności od tej oceny orzec w sposób przewidziany w art. 145 cytowanej wyżej ustawy. Stosownie do art. 73 § 1 kpa w każdym stadium postępowania organ administracji publicznej obowiązany jest umożliwić stronie przeglądanie akt sprawy oraz sporządzanie z nich notatek i odpisów. W § 2 tego przepisu określono, że strona może żądać uwierzytelnienia sporządzonych przez siebie odpisów z akt sprawy lub wydania jej z akt sprawy uwierzytelnionych odpisów o ile jest to uzasadnione ważnym interesem strony. Oznacza to, że prawne unormowanie zasad udostępniania stronie akt prowadzonego w jej sprawie postępowania administracyjnego ma podwójne konsekwencje. W pierwszym przypadku, podmiot ma prawo dostępu do akt, zaś w drugim przypadku prawo do uwierzytelniania odpisów z akt sprawy. O ile jest mowa o prawie dostępu do akt, to chodzi o środek polegający na zapoznaniu się przez stronę z treścią zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego. Uwierzytelnienie zaś, to utrwalenie w formie dokumentu informacji wynikającej z akt sprawy. Powstają wówczas nowe dokumenty, które mogą być wykorzystane poza prowadzonym postępowaniem. Z tego też względu przepis art. 73 § 2 kpa wymaga wykazania przez stronę ważnego interesu prawnego a nie faktycznego w jego uzyskaniu. Otrzymanie pozostaje wówczas pod kontrolą organu administracji. Chodzi o interes, którego stosunek oparty jest na prawie a więc podmiot związany jest prawnie z jego przedmiotem. W przedmiotowej sprawie organ przyjął, że skarżący tego interesu nie wykazali i Sąd w pełni podziela powyższą ocenę. Istotnie, żądanie skarżących sprowadziło się do osiągnięcia celów określonych w art. 73 § 1 kpa za pomocą środków przewidzianych w art. 73 § 2 kpa. Działanie takie nie jest dopuszczalne, skoro specyfikacja sposobu udostępniania akt została zróżnicowana co do metod i przeznaczenia. W sytuacji, gdy ustawodawca różnicując je uczynił to celowo i ze skutkiem normatywnym, to nie można przyjąć, że interes skarżących został wykazany a poprzez odmowę naruszony. W związku z tym, że podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku a jednocześnie brak jest podstaw, które należałoby brać pod rozwagę z urzędu, Sąd na mocy art. 151 cytowanej wyżej ustawy – Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skargę oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło