IV SA 3422/02
WyrokWSA w Warszawie2004-02-20
Skład orzekający: Otylia Wierzbicka, Tadeusz Cysek, Małgorzata Małaszewska - Litwiniec
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy właściciel nieruchomości sąsiedniej, który był stroną postępowania o ustalenie warunków zabudowy, zachowuje przymiot strony w postępowaniu uzgadniającym prowadzonym przez organ konserwatorski w ramach tego postępowania, a tym samym czy może złożyć wniosek o wznowienie postępowania uzgadniającego?Ratio decidendi
Właściciel nieruchomości sąsiedniej, który był stroną postępowania o ustalenie warunków zabudowy, zachowuje przymiot strony w postępowaniu uzgadniającym prowadzonym przez organ konserwatorski. Organ współdziałający nie prowadzi odrębnej sprawy, lecz zajmuje stanowisko w sprawie głównej, a strony postępowania głównego mają te same uprawnienia procesowe w postępowaniu przed organem współdziałającym. W związku z tym, taki właściciel ma legitymację do złożenia wniosku o wznowienie postępowania uzgadniającego.Stan faktyczny
H. B., właściciel posesji sąsiadującej z terenem planowanej inwestycji, złożył wniosek o wznowienie postępowania uzgadniającego warunki zabudowy. Wojewódzki Konserwator Zabytków odmówił wznowienia, uznając, że H. B. nie ma przymiotu strony w postępowaniu konserwatorskim. Minister Kultury utrzymał tę decyzję w mocy. H. B. wniósł skargę do sądu, zarzucając nieuwzględnienie jego argumentów i brak odniesienia się do podstaw wznowienia postępowania.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżone postanowienie Ministra Kultury i poprzedzające je postanowienie Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków, zasądził od Ministra Kultury na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym:, Przewodniczący S NSA Otylia Wierzbicka (spr.), Sędziowie NSA Tadeusz Cysek, WSA Małgorzata Małaszewska - Litwiniec, Protokolant Agnieszka Wójcik, po rozpoznaniu w dniu 20 lutego 2004 r. sprawy ze skargi H. B. na postanowienie Ministra Kultury z dnia [...] czerwca 2002 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania uzgadniającego 1) uchyla zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji, 2) zasądza od Ministra Kultury na rzecz skarżącego H. B. 10 (dziesięć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania
[...] Wojewódzki Konserwator Zabytków we W. postanowieniem dnia [...].04.2002 r. na podstawie art.126 w zw. z art. 147, 149 § 3 i 150 kpa po rozpoznaniu wniosku H. B. z dnia 11 kwietnia 2002 r. odmówił wznowienia postępowania w sprawie zakończonej ostatecznym postanowieniem Nr [...] z dnia [...].10.2000 r. [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków we W. uzgadniającym warunki zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji polegającej na rozbudowie wolnostojącego domu mieszkalnego z nadbudową budynku, dachem stromym z poddaszem użytkowym przy ul. [...] we W. ( działka nr [...] Obręb [...] ).
W uzasadnieniu postanowienia wskazano, że wnioskujący o wznowienie postępowania nie ma przymiotu strony. Jest wprawdzie właścicielem posesji przy ul. [...] przylegającej do posesji której dotyczy postanowienie uzgadniające, ale w sprawach dotyczących wyłącznie ochrony konserwatorskiej właściciele sąsiednich nieruchomości nie są nie tylko stronami ale nawet osobami zainteresowanymi. Osoby te nie mają żadnego interesu prawnego w sprawie w której chodzi jedynie o ustalenie zgodności zamierzenia inwestycyjnego z wartościami interesu społecznego, wyrażonymi w decyzji o wpisie do rejestru zabytków obszarów ochrony konserwatorskiej. Na powyższe postanowienie zażalenie wniósł H. B. W zażaleniu podnosi między innymi, że skoro był stroną postępowania o wydanie decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, to dlaczego nie ma tego przymiotu w postępowaniu epizodycznym jakie toczyło się przed Wojewódzkim Konserwatorem Zabytków, w ramach postępowania o wydanie decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Nadto zarzuca, że organ nie wziął pod uwagę, że wyszły na jaw istotne dla sprawy okoliczności faktyczne i dowody istniejące w dacie wydania orzeczenia a nie znane organowi, który wydał rozstrzygnięcie. Okolicznością tą są rygory konserwatorskie ustalone dla osiedla O., położonego w strefie ochrony konserwatorskiej B a przeoczone przez organ na etapie uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Minister Kultury po rozpatrzeniu zażalenia postanowieniem z dnia [...] czerwca 2002 r. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.
W uzasadnieniu postanowienia stwierdził, że w świetle przepisów ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym oraz ustawy z 15 lutego 1962 r. o ochronie dóbr kultury na tle ustalonego w sprawie stanu faktycznego, nie wynikają dla skarżącego żadne uprawnienia ani obowiązki o charakterze prawnym. Dlatego też nie ma on przymiotu strony w postępowaniu prowadzonym przez organy konserwatorskie w odniesieniu do nieruchomości sąsiadującej z jego działką. Nie jest też legitymowany do wniesienia zażalenia. W sprawie w której chodzi o ustalenie zgodności zamierzenia inwestycyjnego z zapisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego pod względem konserwatorskim, właściciel nieruchomości sąsiedniej nie ma żadnego interesu prawnego. Dokonując takiej oceny organ odwoławczy powołał się na stanowisko NSA wyrażone w sprawach I SA 691/93, I SA 1264/97 i IV SA 2025/99. Skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniósł H. B.
W skardze wnosi o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz postanowienia organu pierwszej instancji i zasądzenie kosztów postępowania. W skardze zarzuca, że organ odwoławczy nie przeanalizował dość wnikliwie argumentów zawartych w zażaleniu i nie odniósł się do nich w motywach rozstrzygnięcia ograniczając się jedynie do stwierdzenia, że nie jest stroną postępowania. Podkreśla, że jest stroną postępowania administracyjnego dotyczącego rozbudowy budynku mieszkalnego i wniosek o wznowienie postępowania złożył jako strona tego postępowania. Powtórzył też zarzut zawarty w zażaleniu, że w sprawie zaistniała podstawa wznowienia postępowania określona w art. 145 § 1 pkt 5 kpa co do której organ nie zajął stanowiska.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Skarga jest zasadna.
Przedmiotem kontroli w postępowaniu sądowym jest rozstrzygnięcie o odmowie wznowienia postępowania zakończonego postanowieniem ostatecznym wydanym przez organ współdziałający. Wydanie decyzji ( postanowienia) odmawiającej wznowienia postępowania jest możliwe tylko w razie niedopuszczalności wznowienia z przyczyn przedmiotowych lub podmiotowych oraz gdy żądanie złożyła strona z uchybieniem ustawowego terminu określonego w art. 148 § 1 i 2 lub art. 145 a § 2 kpa.
W przedmiotowej sprawie organy obu instancji powołują się na niedopuszczalność podmiotową stwierdzając, że wniosek złożył podmiot nie mający przymiotu strony. Powyższe stanowisko organów należy uznać jako wadliwe. W orzecznictwie NSA jednolicie jest prezentowane stanowisko, że przymiot strony w postępowaniu administracyjnym o ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu mają właściciele, użytkownicy wieczyści nieruchomości sąsiadujących z terenem na którym projektowana jest inwestycja. Organ współdziałający w tym postępowaniu nie jest organem prowadzącym postępowanie samodzielnie, w odrębnej sprawie. Jest on powołany do zajęcia stanowiska w sprawie administracyjnej, która już zawisła przed innym organem a jego stanowisko jest zajmowane przez wydanie postanowienia, które nie załatwia zawisłej sprawy administracyjnej, albowiem nie rozstrzyga o jej istocie, ani jej nie kończy w instancji administracyjnej. Obowiązek współdziałania z innym organem powoduje, że w sprawie są wydawane dwa akty administracyjne i oba wydawane są w postępowaniu regulowanym przepisami kpa a więc z zapewnieniem stronie czynnego w nim udziału. Tak więc strony postępowania prowadzonego przez organ wydający decyzję maja zapewniony czynny udział w postępowaniu wszczętym przed organem współdziałającym w dacie doręczenia żądania o którym mowa w art. 106 § 3 kpa. Organ prowadzący postępowanie w sprawie, zwracając się do innego organu z żądaniem podjęcia współdziałania, ma wynikający z art. 106 § 2 kpa obowiązek zawiadomienia o tym strony oraz podmiotów na prawach strony. Wszystkie te podmioty mają w postępowaniu przed organem współdziałającym te same uprawnienia procesowe, które służą im w postępowaniu głównym. Skoro skarżący jest właścicielem działki sąsiadującej bezpośrednio z działką na której projektowana jest inwestycja podlegająca ocenie w zakresie konserwatorskim i ma przymiot strony w postępowaniu o ustalenie warunkowo zabudowy i zagospodarowania terenu dla tej inwestycji, to przymiot ten zachowuje w postępowaniu wszczętym przed organem współdziałającym. Może zatem jako strona złożyć wniosek o wznowienie postępowania uzgadniającego. Odmienne stanowisko wyrażone w wyrokach NSA na które powołują się organy nie utrwaliło się w orzecznictwie i sąd w składzie niniejszym stanowiska tego nie podziela. Z powyższych względów na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. e oraz art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. 02. 153, 1270) orzeczono jak w wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło