IV SA 3430/02
WyrokWSA w Warszawie2004-02-19
Skład orzekający: Alicja Plucińska - Filipowicz, Wojciech Mazur, Wanda Zielińska-Baran
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Minister Środowiska, stwierdzając wadliwość decyzji organu I instancji z powodu braku wymaganej informacji, może utrzymać ją w mocy i jedynie uzupełnić jej treść, czy też powinien ją uchylić?Ratio decidendi
Minister Środowiska, stwierdzając wadliwość decyzji organu I instancji z powodu braku informacji wymaganej przez art. 123 ust. 2 Prawa wodnego, nie mógł utrzymać jej w mocy i jedynie uzupełnić jej treść. Zgodnie z art. 138 § 1 pkt 2 kpa, w przypadku stwierdzenia wadliwości decyzji organu I instancji, organ odwoławczy powinien ją uchylić w całości lub w części. Utrzymanie w mocy jest możliwe tylko wtedy, gdy ocena organu II instancji jest taka sama jak rozstrzygnięcie organu I instancji.Stan faktyczny
Wojewoda wydał pozwolenie wodnoprawne na modernizację wału przeciwpowodziowego, która wiązała się z przesunięciem jego osi. Ogólnopolskie Towarzystwo odwołało się, zarzucając niezgodność z zakazem lokalizowania przedsięwzięć mogących pogorszyć stan środowiska na obszarze bezpośredniego zagrożenia powodzią oraz naruszenie obowiązku zamieszczenia w decyzji informacji o prawach osób trzecich. Minister Środowiska utrzymał decyzję w mocy, uzupełniając ją o brakującą informację, jednakże skarżące Towarzystwo wniosło skargę do sądu, podtrzymując zarzuty.Rozstrzygnięcie
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję Ministra Środowiska i poprzedzającą ją decyzję Wojewody, zasądził zwrot kosztów postępowania i orzekł o braku wykonalności zaskarżonej decyzji do czasu uprawomocnienia się wyroku.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Alicja Plucińska - Filipowicz Sędziowie WSA Wojciech Mazur /spr./ asesor WSA Wanda Zielińska-Baran Protokolant Grażyna Dalba po rozpoznaniu w dniu 19 lutego 2004 r. sprawy ze skargi Ogólnopolskiego T. w G. na decyzję Ministra Środowiska z dnia [...] lipca 2002 r. nr [...] w przedmiocie pozwolenia wodnoprawnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji 2. zasądza od Ministra Środowiska na rzecz Ogólnopolskiego T. w G. kwotę 100 /sto/ złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego 3. zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do chwili uprawomocnienia się wyroku
Decyzją z dnia [...] maja 2002 r. [...] Wojewoda [...] na
podstawie art. 122 ust. 1 pkt 3, art. 140 ust. 2 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne / Dz.U. Nr 115, poz. 115/ oraz art. 104 kpa udzielił Wojewódzkiemu Zarządowi Melioracji i Urządzeń Wodnych w W. Oddziałowi w S. pozwolenia wodno prawnego na wykonanie modernizacji wału przeciwpowodziowego kl.II w km [...] -[...]prawobrzeżnej doliny [...] na terenie wsi T. i W., gm. M., powiat G., woj. [...]. Zakres robót modernizacyjnych obejmował między innymi przesunięcie osi wału w kierunku [...] średnio 15 m, w km [...] do [...]. Z uzasadnienia decyzji wynika, iż modernizacja wału przeciwpowodziowego zwiększy stopień zabezpieczenia przeciwpowodziowego Doliny Środkowej [...] oraz poprzez poprawę komunikacji stworzy korzystniejsze warunki do prowadzenia akcji powodziowej.
Odwołanie od powyższej decyzji wniosło Ogólnopolskie T. podnosząc, iż zaskarżona decyzja jest niezgodna z zakazem zawartym w art. 40 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo wodne, ponieważ przesunięcie odcinka wału przeciwpowodziowego w stronę koryta wód płynących oznacza, iż nowy fragment wału będzie lokalizowany na obszarze bezpośredniego zagrożenia powodzią/ art. 82 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo wodne/, a więc jest to przedsięwzięcie mogące znacząco pogorszyć stan środowiska. Ponadto naruszono przepis art. 123 ust. 2 w/w ustawy, nie zamieszczając informacji w zaskarżonej decyzji, iż wydanie pozwolenia nie rodzi praw do nieruchomości i urządzeń wodnych koniecznych do jego realizacji oraz nie narusza praw własności i uprawnień osób trzecich przysługujących wobec tych nieruchomości i urządzeń.
Decyzją z dnia [...] lipca 2002 r. [...] Minister Środowiska na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa w zw. z art. 82 ust. 1 pkt 1 oraz art. 123 ust. 2 Ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję dodając w treści orzeczenia następujący zapis: "Niniejsze pozwolenie wodno prawne nie rodzi praw do nieruchomości i urządzeń wodnych koniecznych do jego realizacji oraz nie narusza prawa własności i uprawnień osób trzecich przysługujących wobec tych nieruchomości i urządzeń".
W uzasadnieniu decyzji podano, iż stosownie do przepisu art. 82 ust. 1 pkt 1 Prawa wodnego, obszarem bezpośredniego zagrożenia powodziąjest w szczególności teren między wałem przeciwpowodziowym a linią brzegu, co oznacza, że właśnie wał przeciwpowodziowy jest tym urządzeniem, które wytycza zasięg obszaru bezpośredniego zagrożenia powodzią, nie można, zatem uznać, że zakaz lokalizowania przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko dotyczy modernizacji wału. Za słuszny natomiast Minister Środowiska uznał zarzut naruszenia art. 123 ust. 2 i zamieścił w decyzji stosowną informację.
Skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję złożyło Ogólnopolskie T. zarzucając, iż zaskarżona decyzja narusza art. 138 kpa gdyż nie ma prawnej możliwości ażeby uzupełnić treść decyzji organu I instancji bez jej uchylenia w całości lub w części. Ponadto podtrzymano zarzut naruszenia zakazu wynikającego z art. 40 ust. 1 pkt 3 Prawa wodnego i skarżący wniósł o uchylenie obydwu decyzji.
W odpowiedzi na skargę Minister Środowiska podtrzymał swoją dotychczasową argumentację, co do braku naruszenia zakazu wynikającego z art. 40 ust. 1 pkt 3 Prawa wodnego, natomiast odnośnie informacji wymienionej w art. 123. ust. 2 to z uwagi, iż nie było podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji dodano brakującą informację do treści decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Formy rozstrzygnięcia organu II instancji określa art. 138 Kodeksu postępowania administracyjnego. Utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji, do czego uprawnia art. 138 § 1 pkt 1 kpa, może mieć miejsce wówczas, gdy decyzja organu I instancji jest decyzją prawidłową z punktu widzenia zgodności z prawem, jeżeli natomiast rozstrzygnięcie jest wadliwe, organ odwoławczy obowiązany jest wadliwość tę usunąć. Organ odwoławczy nie może się ograniczyć tylko do kontroli zgodności z prawem decyzji organu I instancji, ale zgodnie z zasadą dwuinstancyjności postępowania administracyjnego (art. 15 kpa) ma obowiązek ponownie rozstrzygnąć sprawę. Art. 138 § 1 pkt 2 kpa daje mu podstawę do uchylenia decyzji w całości lub w części i w tym zakresie rozstrzygnięcia, co do istoty albo zakończenia w inny sposób postępowania przed organem w danej instancji, tj. wzruszenia postępowania pierwszej instancji. W przedmiotowej sprawie Minister Środowiska stwierdza, iż pozwolenie wodno prawne jest wadliwe z uwagi na brak informacji zawartej w art. 123 ust. 2 Prawa wodnego a mimo to utrzymuje w mocy decyzję organu I instancji jednocześnie uzupełniając ją o informację zawartą w art. 123 ust. 2 Prawa wodnego. Uchylenie decyzji pierwszoinstancyjnej powinno mieć miejsce zawsze wówczas, gdy nie jest ona zgodna z prawem, utrzymanie w mocy decyzji jest możliwe jedynie w przypadku, gdy ocena organu II instancji jest, co do istoty sprawy taka sama jak rozstrzygnięcie organu I instancji.
Stwierdzone uchybienia są wystarczającą podstawą do uchylenia zaskarżonej decyzji i poprzedzającej jej decyzji organu I instancji.
Należy również podzielić stanowisko skarżącego, co do naruszenia przepisów prawa materialnego a mianowicie zakazu wynikającego z treści art. 40 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 82 ust. 1 pkt 1 Prawa wodnego i obowiązujących w chwili wydania decyzji przepisów rozporządzenia Ministra Ochrony Środowiska Zasobów Naturalnych i Leśnictwa z dnia 14 lipca 1998 r. w sprawie określenia rodzajów inwestycji szczególnie szkodliwych dla środowiska i zdrowia ludzi albo mogących pogorszyć stan środowiska oraz wymagań, jakim powinny odpowiadać oceny oddziaływania na środowisko tych inwestycji / Dz.U. Nr 93, poz. 589/. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy należy je mieć na uwadze.
Dlatego też mając powyższe na uwadze Sąd uchylił zaskarżone decyzje na podstawie art. 145 § 1 pkt lc ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / Dz.U. Nr 153, poz. 1270/. Na podstawie art. 153 w/w ustaw przedstawiona ocena prawna i wskazania, co do dalszego postępowania wiążą organ przy ponownym rozpoznaniu sprawy. Na podstawie art. 97& 1 ustawy z dnia 20 sierpnia 2002 r. przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. z 2003 r. Nr 153, poz. 1271 ze zm./ sprawę rozpoznał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie.
O kosztach postępowania sądowego Sąd orzekł na podstawie art. 200 i 209 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło