IV SA 3432/03

WyrokWSA w Warszawie2005-01-26

Skład orzekający: Elżbieta Zielińska-Śpiewak, Leszek Kamiński, Mariola Kowalska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzje nakazujące wykonanie inwentaryzacji i zaprojektowanie obiektów towarzyszących, wydane w trybie art. 50 i 51 Prawa budowlanego, mogą zostać uznane za nieważne, jeśli roboty budowlane zostały wykonane w warunkach samowoli budowlanej (art. 48 Prawa budowlanego)?
Ratio decidendi
Decyzje wydane w trybie art. 50 i 51 Prawa budowlanego, które nakazują wykonanie prac budowlanych lub złożenie dokumentacji, mogą zostać uznane za nieważne, jeśli roboty budowlane zostały wykonane w warunkach samowoli budowlanej (art. 48 Prawa budowlanego). W takim przypadku zastosowanie art. 50 i 51 Prawa budowlanego jest niedopuszczalne, a decyzje wydane na ich podstawie rażąco naruszają prawo, co stanowi podstawę do stwierdzenia ich nieważności.
Stan faktyczny
Skarżący J. P. złożył skargę na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego (GINB), która stwierdziła nieważność decyzji Wojewody i Kierownika Urzędu Rejonowego. Decyzje te nakazywały skarżącemu wykonanie inwentaryzacji i zaprojektowanie obiektów towarzyszących, a zostały wydane w trybie art. 50 i 51 Prawa budowlanego. GINB uznał te decyzje za nieważne, ponieważ roboty budowlane wykonano w warunkach samowoli budowlanej (art. 48 Prawa budowlanego). Skarżący zarzucił, że unieważnienie decyzji nie może opierać się jedynie na interpretacji przepisów.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Zielińska-Śpiewak, Sędzia WSA Leszek Kamiński (spr.), Asesor WSA Mariola Kowalska, Protokolant Katarzyna Bednarska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 stycznia 2005 r. sprawy ze skargi J. P. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2003 r. znak [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji skargę oddala. Decyzją Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2003 r., nr [...] stwierdzono nieważność decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lipca 1997 r., nr [...] oraz poprzedzającej jej decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w [...] z dnia [...] maja 1997 r., nr [...] nakazującej J. P. wykonanie inwentaryzacji stanu istniejącego wraz z oceną stanu technicznego oraz zaprojektowaniem obiektów towarzyszących (gnojownika i zbiornika do gromadzenia nieczystości ciekłych) oraz złożenie opinii PTiS do dnia [...] września 1997 r. Podstawą stwierdzenia nieważności opisanych decyzji było to, że wymienione roboty budowlane wykonane zostały w warunkach samowoli, miał do nich zastosowanie art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. Nr 106 z 2000 r., poz. 1126 tekst jednolity z późn. zm.) nie było zatem podstawy do przeprowadzenia czynności w trybie art. 50 i 51 Prawa budowlanego czynności wymienionych w przedmiotowych decyzjach Wojewody i Kierownika Rejonu. Tryb ten można bowiem zastosować jedynie wówczas, gdy zabudowa powstała w warunkach innych niż ujęte w art. 48 tej ustawy. Nie ulega zaś wątpliwości, że obiekty, do których zastosowano ten tryb powstały bez wymaganego pozwolenia budowlanego. Po rozpoznaniu wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] sierpnia 2003 r. nr [...] utrzymał w mocy swoją decyzję z dnia [...] czerwca 2003 r. W uzasadnieniu powtórzono argumenty z poprzednio wymienionej decyzji, a także wskazano na okoliczności zapewniające stronom możliwość zapoznania się z materiałami sprawy. J. P. złożył skargę na tę decyzję, ponawiając argumenty przytaczane we wcześniejszych pismach, podał, że unieważnienie decyzji nie może zasadzać się jedynie na interpretacji przepisów, nadto zarzucił, że GINB unieważnił zarówno decyzję organu II jak i I instancji, organ zaś w odpowiedzi na skargę podtrzymał stanowisko zajęte w decyzjach. Sprawa niniejsza na podstawie art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271) podlega rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, gdyż zgodnie z treścią tego przepisu sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje. Skargę należało oddalić, gdyż zaskarżona decyzja odpowiada prawu. Stosownie do treści art. 3 § 1 wymienionej wyżej ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, że Sąd, rozpoznając skargę, ocenia czy zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania administracyjnego. Badając zaskarżoną decyzję Sąd nie dopatrzył się w niej naruszeń prawa, które mogłyby uzasadnić uchylenie tej decyzji, a zarzuty skarżącego nie są trafne. Wbrew jego przekonaniu organ stwierdzając nieważność decyzji nie opierał się na interpretacji prawa. Organ zasadnie uznał obie badane decyzje za nieważne, gdyż wybudowanie wymienionych w decyzji o rozbiórce obiektów budowlanych bez ostatecznej decyzji zezwalającej na ich budowę, w okolicznościach niniejszej sprawy i w świetle przepisów obowiązujących w dacie orzekania wyczerpywało dyspozycję art. 48 Prawa budowlanego. Badane decyzje rażąco naruszyły zatem przepis art. 50 w zw. z art. 51 Prawa budowlanego, które można zastosować w innych przypadkach niż objęte dyspozycją art. 48 Prawa budowlanego. Tak więc o nieważności decyzji nie przesądzała interpretacja przepisów lecz to, że zastosowanie art. 50 i 51 Prawa budowlanego, w tej konkretnej sytuacji, nie było możliwe, a zatem decyzje przywołujące je za podstawę prawną rażąco to prawo naruszały i z tego względu musiały zostać wyeliminowane z obrotu prawnego. Dodać należy, że opisywana wada prawna, skutkująca nieważnością decyzji, tkwiła już w decyzji organu I instancji. Organ odwoławczy błąd ten zaakceptował i powtórzył, gdyż art. 50 i 51 Prawa budowlanego przyjął za podstawę własnych decyzji utrzymujących w mocy decyzję organu I instancji. Uzasadnione było zatem wyeliminowanie z obrotu prawnego przez organ nadzoru obu decyzji, zarówno organu II jak I instancji, gdyż jak powiedziano, to w tej decyzji zaistniała wada dająca podstawę do stwierdzenia nieważności. Naczelny Sąd Administracyjny wielokrotnie potwierdził w swoim orzecznictwie prawidłowość takiego postępowania, uznając, iż z przyczyn tu opisanych, właściwość organu nadzorczego rozciąga się również na decyzję organu I instancji, jeżeli to w niej tkwi przyczyna nieważności. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło