IV SA 3439/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Ostrowska, Sędzia NSA Halina Kuśmirek (spr.), Asesor WSA Mariola Kowalska, Protokolant Tomasz Szpojankowski, po rozpoznaniu w dniu 17 marca 2004 r. przy udziale - sprawy ze skargi Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad Oddział w W. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2002 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania dotyczącego pozwolenia na użytkowanie I. uchyla zaskarżoną decyzję II. wstrzymuje wykonanie zaskarżonej decyzji do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. W dniu [...] .02.2000 r. wpłynął wniosek Generalnej Dyrekcji Dróg Publicznych w W. o udzielenie pozwolenia na użytkowanie obiektów regulacji rzeki W. od km [...] + [...] do km [...] + [...] w rejonie nowobudowanego mostu w W.. Wojewoda [...] decyzją nr [...] z dnia [...] lipca 2000 r. pozostawił powyższy wniosek bez rozpoznania, bowiem nie odpowiadał on wymaganiom stawianym w art. 57 Prawa budowlanego. Ten sam organ decyzją nr [...] z dnia [...] lipca 2000 r. udzielił Generalnej Dyrekcji Drób Publicznych Oddział [...] w W., pozwolenia na użytkowanie obiektów regulacji rzeki W. od km [...] + [...] do km [...] + [...] w rejonie nowobudowanego mostu w W., ujętych w załączniku do niniejszej decyzji i stanowiących integralną część decyzji oraz uzupełnić w terminie do dnia 30 września 2000 r. wyrwę w tamie podłużnej Rp [...] po likwidacji podpory starego mostu drewnianego. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego po rozpatrzeniu odwołania na tą decyzję Ogólnopolskiego T. w G., decyzją z dnia [...] października 2000 r. nr [...] uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. W tym czasie Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 19 lutego 2001 r. sygn. akt IV SA 1736/00 uchylił decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 1998 r. nr [...] , którą utrzymano w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 1998 r. zatwierdzającą projekt budowlany obiektów regulacji rzeki W. w km [...] +[...] do km [...] + [...] w rejonie nowobudowanego mostu w W. i udzielającą pozwolenia na budowę obiektów regulacji rzeki W. w tym rejonie i nadającą tej decyzji rygor natychmiastowej wykonalności. Rozpatrując sprawę powyższego pozwolenia na budowę w postępowaniu odwoławczym Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] czerwca 2001 r. nr [...] uchylił decyzję Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 1998 r. i umorzył postępowanie w pierwszej instancji uznając za bezprzedmiotowe orzekanie o pozwoleniu na budowę zrealizowanej w całości inwestycji. Wojewoda [...] decyzją nr [...] z dnia [...] lutego 2002 r. odmówił Generalnej Dyrekcji Drób Publicznych Oddział [...] w W., pozwolenia na użytkowanie obiektów regulacji rzeki W. od km [...] + [...] do km [...] + [...] w rejonie nowobudowanego mostu w W.. Organ administracyjny podniósł w uzasadnieniu decyzji, iż obowiązek uzyskania pozwolenia na użytkowanie, nałożony został decyzją Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 1998 r. o pozwoleniu na budowę obiektów regulacji rzeki W.. Wobec uchylenia decyzji z dnia [...] kwietnia 1998 r. i brakiem innych przesłanek z art. 55 Prawa budowlanego, istniejący stan faktyczny wyczerpuje art. 59 ust. 5 Prawa budowlanego – uzasadnia to odmowę wydania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie obiektów regulacji rzeki W.. Odwołanie od tej decyzji złożyła Generalna Dyrekcja Dróg Publicznych w W., podnosząc iż inwestor działał w zaufaniu do ostatecznych rozstrzygnięć organów administracyjnych przy realizacji w/w budowy. W zaskarżonej decyzji organ I instancji uznał, iż rozstrzygniecie uchylające decyzję o pozwoleniu na budowę powoduje skutki ex tyne, co odnosi się tylko do instytucji stwierdzenia nieważności. Zdaniem jednostki odwołującej w postępowaniu o pozwolenie na użytkowanie w/w obiektów interes społeczny i interes obywateli jest zbieżny. Bezpodstawne są oświadczenia i działania Ogólnopolskiego T.w G.. Mimo wybudowania obiektów regulacji rzeki W. ptaki mają się bardzo dobrze. Miejsca lęgowe posadowiły na urządzeniach wzniesionych przez inwestora, a większą szkodę dla nich wyrządzały powodzie powodujące zniszczenia i rozmywanie brzegów W.. Czynności wymagane w art. 57 i 59 Prawa budowlanego zostały skutecznie dokonane w dacie obowiązywania decyzji o pozwoleniu na budowę. W tej sytuacji "... strona nie może ponosić negatywnych skutków decyzji uchylającej decyzję o pozwoleniu na użytkowanie, która to decyzja musiała być uchylona z przyczyn formalnych, niezawinionych przez stronę". Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] lipca 2002 r. nr [...] uchylił zaskarżoną decyzję w całości i umorzył postępowanie pierwszej instancji. Organ odwoławczy uznał, iż wobec uchylenia decyzji Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 1998 r. o pozwoleniu na budowę przestał istnieć obowiązek uzyskania pozwolenia na użytkowanie nałożony tą decyzją, a postępowanie w tej kwestii stało się bezprzedmiotowe. Skargę na tą decyzję wniosła Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad Oddział w W., uznając, iż decyzja ta narusza prawo, bowiem postępowanie w sprawie nie stało się bezprzedmiotowe. Mimo uchylenia decyzji o pozwoleniu na budowę, organ administracyjny powinien był rozważyć czy nie zachodzą inne przesłanki prawem przewidziane, uzasadniające wydanie pozwolenia na użytkowanie. Inwestor działał w zaufaniu do decyzji o pozwoleniu na budowę i zrealizował budowę mostu w W. wraz z obiektami regulacji rzeki W. i dojazdami do mostu. Mimo uzyskania odrębnych pozwoleń na budowę wymienionych obiektów stanowią one całość techniczno-użytkową i żaden z wymienionych obiektów nie może spełniać swej funkcji bez istnienia pozostałych. W świetle powyższego nie można uznać, iż postępowanie stało się bezprzedmiotowe. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie powtarzając argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga została uwzględniona z przyczyn, które Sąd nie będąc związany granicami skargi, wziął pod uwagę z urzędu. Postępowanie w niniejszej sprawie toczyło się na wniosek Generalnej Dyrekcji Drób Publicznych w W.. Jednostka ta złożyła odwołanie od decyzji organu I instancji, wnosząc o jej uchylenie. Istniejąca sytuacja nie uzasadniała zatem zastosowania art. 105 § 1 kpa, zgodnie z którym gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stanie się bezprzedmiotowe, organ administracji państwowej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania. W utrwalonym orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego organ odwoławczy, który uchylił decyzję organu I instancji, nie ma uzasadnienia do jednoczesnego umorzenia postępowania przed tą instancją, jeżeli odwołujący żąda rozpatrzenia sprawy co do jej istoty. Żądanie takie świadczy bowiem, iż postępowanie nie stało się bezprzedmiotowe. Bezprzedmiotowość postępowania oznacza brak któregoś elementów stosunku materialnoprawnego skutkującego tym, iż nie można załatwić sprawy przez rozstrzygniecie jej co do istoty. Jest to orzeczenie formalne, kończące postępowanie bez jej merytorycznego rozstrzygnięcia. Wydaje się, że organ odwoławczy pomylił bezprzedmiotowość postępowania z bezzasadnością żądania strony. Bezzasadność żądania strony oznacza brak przesłanek do uwzględnienia jej wniosku. W przeciwieństwie do bezprzedmiotowości postępowania, bezzasadność żądania strony musi być wykazana w decyzji załatwiającej sprawę co do jej istoty, a nie prowadzić do umorzenia postępowania. Jest to bowiem niezgodne z prawem uchylenie się organu od merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy. Wprawdzie decyzja organu II instancji zawiera elementy merytorycznej oceny wniosku strony, to jednakże umorzenie postępowania w oparciu o art. 105 § 1 kpa oznacza, że sprawa co do jej istoty nie została załatwiona. Z tych przyczyn na podstawie art. 145 § 1 pkt 1c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270) orzeczono jak w sentencji wyroku.