IV SA 3442/02

WyrokWSA w Warszawie2004-03-17

Skład orzekający: Izabela Ostrowska, Halina Kuśmirek, Mariola Kowalska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja kasacyjna uchylająca decyzję nakazującą rozbiórkę obiektu budowlanego i przekazująca sprawę do ponownego rozpatrzenia jest zgodna z prawem, gdy organ I instancji nie zbadał możliwości doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem?
Ratio decidendi
Decyzja kasacyjna uchylająca decyzję nakazującą rozbiórkę obiektu budowlanego i przekazująca sprawę do ponownego rozpatrzenia jest zgodna z prawem, gdy organ I instancji nie zbadał możliwości doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem. Organ odwoławczy prawidłowo zastosował art. 138 § 2 KPA, wskazując na potrzebę przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości, w tym zbadania, czy istnieją przesłanki do doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem, zanim orzeknie się o rozbiórce.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi A. B. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która uchyliła decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nakazującą rozbiórkę sieci wodociągowej. Organ I instancji nakazał rozbiórkę z uwagi na brak prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane przez inwestora. Organ II instancji uchylił tę decyzję, wskazując, że organ I instancji nie zbadał możliwości doprowadzenia sieci do stanu zgodnego z prawem. Skarżąca zarzuciła naruszenie prawa własności i ograniczenie przydatności działki.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Ostrowska, Sędziowie NSA del. do WSA Halina Kuśmirek, As. WSA Mariola Kowalska (spr.), Protokolant Tomasz Szpojankowski, po rozpoznaniu w dniu 17 marca 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi A. B. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2002 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego oddala skargę Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] decyzją z dnia [...] stycznia 2002r. Nr [...] nakazał rozbiórkę ( demontaż) sieci wodociągowej rozdzielczej na odcinku przebiegającym przez działkę nr ewid. [...] obręb [...] w [...] stanowiącą własność Pani A. B. W związku z uchyleniem przez Starostę P. decyzji w sprawie zatwierdzenia projektu i wydania pozwolenia na budowę, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] przeprowadził postępowanie w trybie art. 51 ust. 1 i 4 Prawa budowlanego. Organ po oględzinach dokonanych w dniu 3 lipca 2001r. stwierdził, iż inwestycja została zakończona, brak jest jednak zgłoszenia przystąpienia do użytkowania. Postanowieniem nr [...] z dnia [...] lipca 2001r. nakazano inwestorowi obowiązek wykonania inwentaryzacji geodezyjnej wraz z opinią techniczną, którą inwestor wykonał. W celu uzgodnienia interesów stron Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] przeprowadził rozprawę administracyjną. W związku z nieuzyskaniem przez inwestora prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane zastosowano procedurę zgodnie z art. 51 ust. 4 Prawa budowlanego. Od powyższej decyzji odwołanie wniósł inwestor – Przedsiębiorstwo W.Sp. z oo. [...]. Odwołujący się zarzucił organowi naruszenie art. 51 ust. 4 Prawa budowlanego. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Warszawie decyzją z dnia [...] lipca 2002r. nr [...] uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.. W ocenie [...]Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego organ I instancji nie wziął pod uwagę możliwości doprowadzenia przedmiotowego wodociągu do stanu zgodnego z przepisami prawa, jak również nie wykazał konsekwencji w wyegzekwowaniu wszystkich obowiązków nałożonych w wydanym przez siebie postanowieniu z art. 81 c Prawa budowlanego. Za niezasadną uznał organ II instancji argumentację organu I instancji , iż brak prawa dysponowania nieruchomością na cele budowlane i naruszenie tym samym prawa własności przesądza o obowiązku orzeczenia rozbiórki obiektu budowlanego. Ponieważ w ocenie organu odwoławczego zachodzi potrzeba przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości, organ uchylił decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Na powyższą decyzję skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła Pani A. B. W skardze powołała się na naruszenie prawa własności wynikające z wybudowania obiektu budowlanego na gruncie stanowiącym jej własność bez uzyskania wymaganej prawem zgody na zabudowę. Podniosła ponadto, iż wybudowany wodociąg w znacznym stopniu ograniczył przydatność działki na cele budowlane. Organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi. W odpowiedzi na zarzuty organ stwierdził, iż zaskarżona decyzja w przedmiocie rozbiórki nie znajduje oparcia w zgromadzonym materiale dowodowym, zaś organ I instancji powinien zbadać czy wybudowana sieć spełnia wymagania techniczne oraz czy zachodzą przesłanki do zastosowania art. 51 Prawa budowlanego w przedmiocie nakazania wykonania czynności w celu doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem. Nie wyjaśnienie tych okoliczności w ocenie organu uzasadnia zastosowanie art. 138 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Skarga nie jest zasadna . Skarga wniesiona w niniejszej sprawie dotyczy decyzji kasacyjnej, która uchyla decyzję organu I instancji i przekazuje sprawę do ponownego rozpatrzenia temu organowi. Stosownie do art. 138 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego organ odwoławczy wydaje decyzję kasacyjną, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub znacznej części. Jak szczegółowo wywiedziono w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji , decyzja organu I instancji nie mogła pozostać w obrocie prawnym. Organ nadzoru budowlanego I instancji nakazał rozbiórkę odcinka sieci wodociągowej z uwagi na nieuzyskanie przez inwestora, w toku postępowania prowadzonego w trybie art. 51 ust. 4 Prawa budowlanego, prawa do dysponowania gruntem na cele budowlane. Tym samym organ ten uznał, iż nie jest możliwe doprowadzenie obiektu budowlanego do stanu zgodnego z prawem. Mimo to nałożył na inwestora w oparciu o art. 81 c ust. 1,2,3 Prawa budowlanego obowiązek wykonania inwentaryzacji powykonawczej oraz dostarczenia opinii technicznej dotyczącej wykonanego wodociągu. Organ II instancji uchylając decyzję organu I instancji, wskazał, iż w jego ocenie organ I instancji nie wziął pod uwagę możliwości doprowadzenia przedmiotowego wodociągu do stanu zgodnego z prawem, jak równie nie wykazał konsekwencji w wyegzekwowaniu wszystkich obowiązków nałożonych w wydanym postanowieniu. Sąd podziela stanowisko organu II instancji wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Jak trafnie wskazał organ odwoławczy w uzasadnieniu swojej decyzji, przywołując stosowne orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego, prawo do dysponowania gruntem ma znaczenie przy udzielaniu pozwolenia na budowę, nie zaś w sytuacji gdy roboty budowlane już zostały wykonane. Skarżąca w tym zakresie może bronić swoich praw przed sądem powszechnym. W postępowaniu prowadzonym w trybie art. 51 ust. 4 Prawa budowlanego organ nadzoru budowlanego może wprawdzie wydać decyzję o rozbiórce obiektu budowlanego, jednakże dopiero w sytuacji gdy nie jest możliwe doprowadzenie wybudowanego obiektu do stanu zgodnego z prawem. Organ powinien w pierwszej kolejności wskazać inwestorowi czynności jakie należy wykonać w tym celu i w celu uzyskania pozwolenia na jego użytkowanie, a dopiero w przypadku ich niewykonania przez inwestora organ mógłby zastosować sankcje określoną w art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego. Nieprzeprowadzenie postępowania w tym zakresie przez organ I instancji uzasadniało wydanie decyzji w trybie art. 138 § 2 kpa. W tym stanie rzeczy na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) skargę jako bezzasadną należało oddalić.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło