IV SA 3447/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA E. Zielińska-Śpiewak, Asesor WSA G. Czerwiński, Sędzia NSA H. Kuśmirek (spr.), Protokolant T. Szpojankowski, po rozpoznaniu w dniu 16 kwietnia 2004 r. sprawy ze skargi M. i F. B., M. i J. M. oraz Z. i J. M. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2002 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji zatwierdzającej plan realizacyjny pod budowę garaży osiedlowych I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzająca ją decyzję organu I instancji, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku III. zasądza od Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz M. i F. B., M. i J. M. oraz Z. i J. M. po 10 (dziesięć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Z upoważnienia Naczelnika Miasta L. decyzją z dnia [...] kwietnia 1979 roku nr [...], na podstawie art. 21 ust. 3 ustawy Prawo budowlane z 1974 roku, po rozpatrzeniu wniosku PGKiM Administracji Domów Mieszkalnych w L., zatwierdzony został plan realizacyjny pod budowę garaży osiedlowych na terenie położonym w L. na zapleczu istniejącej zabudowy mieszkaniowej ul. [...] (od strony południowej) nr ew. gruntów [...]. W dniu 8 sierpnia 2000 r. wniosek o stwierdzenie nieważności powyższej decyzji złożyli Z. i J. M., J. i M. M., M. W., M. M. oraz M. i F. B. Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] grudnia 2001 r. nr [...], na podstawie art. 157 § 3 kpa odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności powyższej decyzji. Organ administracyjny uznał, iż w dacie wydania kwestionowanej decyzji działka nr [...] stanowiła własność Skarbu Państwa. W tej dacie wnioskodawcy nie posiadali przymiotu strony, bowiem ich nieruchomości zostały wywłaszczone. Ewentualne nieprawidłowości na etapie wywłaszczenia nieruchomości nie dają wnioskodawcom legitymacji w postępowaniu o stwierdzenie nieważności. Odwołanie od tej decyzji złożyli wszyscy wnioskodawcy. Zakwestionowali oni pogląd prawny przyjęty przez organ administracyjny w decyzji, podnosząc iż mają oni interes prawny w kwestionowaniu decyzji z dnia [...] kwietnia 1979 roku. Nieprawidłowości na etapie wywłaszczenia nieruchomości spowodowały, iż Skarb Państwa nigdy nie stał się właścicielem nieruchomości wnioskodawców. Postępowanie w sprawie zatwierdzenia planu realizacyjnego na budowę garaży toczyło się bez udziału właścicieli gruntów, na których miały być wzniesione garaże. W postępowaniu "zwrotowym"" wywłaszczone nieruchomości wraz z istniejącymi na nich garażami otrzymali wnioskodawcy. Garaże zostały ponadto wybudowane na działce [...], a nie jak podano w decyzji na działce [...]. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] lutego 2002 r. nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 kpa umorzył postępowanie odwoławcze, uznając iż odwołujący nie mieli legitymacji do wniesienia odwołania. Ten sam organ decyzją z dnia [...] czerwca 2002 r., na podstawie art. 38 ust. 2 ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym, uchylił własną decyzję z dnia [...] lutego 2002 r. Skarżący M. i F. B., Z. i J. M. oraz J. i M. M. cofnęli w związku z tym skargę wniesioną do Naczelnego Sądu Administracyjnego od decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2002 r. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 30 września 2002 r. sygn. akt IV SA 1257-1259/02 – umorzył postępowanie sądowe w tej sprawie. W dniu [...] lipca 2002 r. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją nr [...], po ponownym rozpatrzeniu odwołań Z. i J. M., J. i M. M., M. W., M. M. oraz M. i F. B. od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2001 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Organ odwoławczy uznał, iż Wojewoda [...] słusznie przyjął, iż wniosek odwołujących o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...] kwietnia 1979 r. został wniesiony przez osoby nie będące stronami w sprawie. Ponieważ w dacie wydania kwestionowanej decyzji działka nr [...] stanowiła własność Skarbu Państwa, w zarządzie i użytkowaniu Liceum Ekonomicznego w L., wnioskującym nie przysługiwała legitymacja czynna do ubiegania się o stwierdzenie nieważności tej decyzji. Nieprawidłowości popełnione na etapie wywłaszczania nieruchomości nie maja wpływu na legitymację wnioskujących. Skargę na tę decyzję złożyli M. i F. B., M. i J. M. oraz Z. i J. M., wnosząc o stwierdzenie nieważności decyzji Naczelnika Miasta L. z dnia [...] kwietnia 1979 r. oraz pozwolenia na budowę z dnia 18 września 1979 r. Skarżący przedstawili dotychczasowe postępowanie dotyczące nieprawidłowej budowy 82 garaży na ich nieruchomości, postępowania wywłaszczeniowego oraz wydanych w tej sprawie orzeczeń przez sądy cywilne. Zdaniem skarżących z dokumentów tych wynika, iż mają oni interes prawny i prawo strony do kwestionowania decyzji zatwierdzającej plan realizacyjny oraz udzielającej pozwolenia na budowę garaży. W datach wydania tych decyzji nie Skarb Państwa, a skarżący byli właścicielami nieruchomości, na których pobudowane zostały następnie garaże. W odpowiedzi na skargi Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest w pełni zasadna. Stosownie do art. 157 § 2 kpa postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. Przy czym organ nadzoru nie jest związany granicami w jakich strona żąda wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji. Przedmiotem kontroli Sądu administracyjnego w niniejszej sprawie są decyzje wydane na podstawie art. 157 § 3 kpa odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] kwietnia 1979 r. zatwierdzającej plan realizacyjny pod budowę garaży osiedlowych. Jak wynika z uzasadnień powyższych decyzji podstawą odmowy wszczęcia postępowania "nieważnościowego" było uznanie, iż wnioskodawcy nie posiadali legitymacji do złożenia wniosku, bowiem w dacie wydania kwestionowanej decyzji właścicielem działki nr [...] był Skarb Państwa a wnioskodawcy nie posiadali w tamtym postępowaniu administracyjnym przymiotu strony. Pogląd ten jest nieprawidłowy. Zgodnie z art. 28 kpa stroną postępowania administracyjnego jest każdy czyjego interes prawny lub obowiązek dotyczy to postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego ugruntowane w tej kwestii stwierdza, iż strona postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji jest nie tylko strona postępowania zwykłego zakończonego wydaniem kwestionowanej decyzji, lecz również każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczyć mogą skutki stwierdzenia nieważności kwestionowanej decyzji. Stąd za strony postępowania "nieważnościowego" organy administracyjne prawidłowo uznają następców prawnych osób będących stronami postępowania zwykłego. Nie jest sporna okoliczność, iż wnioskodawcy są obecnie właścicielami działek na których usytuowana została sporna inwestycja w postaci garaży osiedlowych. Chociażby z tego tytułu, pomijając kwestię nieprawidłowości związanych z postępowaniem wywłaszczeniowym, mają oni obecnie niewątpliwie interes prawny w kwestionowaniu decyzji z dnia [...] kwietnia 1979r. Nawet więc w przypadku gdyby decyzja wywłaszczeniowa została prawidłowo skierowana do wnioskodawców będących właścicielami nieruchomości na której pobudowano garaże, odzyskanie tytułu własności do działki dawałoby aktualnie wnioskodawcom legitymację procesową do kwestionowania decyzji wydanej w okresie, gdy właścicielem nieruchomości był Skarb Państwa. Tym bardziej legitymacji tej nie utracili wnioskodawcy, których nie pozbawiono tytułu prawnego do działki na skutek nieprawidłowości zaistniałych w postępowaniu wywłaszczeniowym. Uznając, iż zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji zapadły z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270) orzekł, jak w sentencji wyroku. Ustosunkowując się zaś do wniosku zawartego w skardze o stwierdzenie nieważności decyzji Naczelnika Miasta L. z dnia [...] września 1979 r. udzielającej pozwolenia na budowę 82 boksów garażowych, podnieść należy, iż co prawda Sąd administracyjny nie jest związany granicami skargi, jednakże jest związany granicami zaskarżonej w danej sprawie decyzji. Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie były zaś decyzje odmawiające wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...] kwietnia 1979 r. zatwierdzającej plan realizacyjny pod budowę powyższych garaży. W tym postępowaniu administracyjnym nie może więc być rozpatrywana prawidłowość innej decyzji dotyczącej tej samej budowy ale na innym etapie inwestycyjnym. Decyzja o pozwoleniu na budowę 82 boksów garażowych była bowiem przedmiotem odrębnego postępowania "nieważnościowego".