IV SA 3453/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Ewa Machlejd, Sędziowie NSA Halina Kuśmirek, As. WSA Grzegorz Czerwiński (spr.), , Protokolant Piotr Zawadzki, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 stycznia 2005 r. sprawy ze skargi I. K. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2003 r. Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie przywrócenia poprzedniego sposobu użytkowania pomieszczenia sklepowego skargę oddala Decyzją z dnia [...] grudnia 1998 roku, Nr [...] Kierownik Urzędu Rejonowego w P. nakazał I. K. oraz I. i J. J. doprowadzenie pomieszczeń mieszkalnych w budynku mieszkalnym położonym w P. przy ul K. do stanu zgodnego z prawem oraz uzyskania pozwolenia na zmianę sposobu użytkowania pomieszczeń mieszkalnych w tym budynku na działalność handlową do dnia 30 marca 1999 roku. Decyzją z dnia [...] marca 1999 roku, Nr [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w W. po rozpoznaniu odwołania I. i J. J. utrzymał w mocy decyzję Kierownika Urzędu Rejonowego w P. z dnia [...] grudnia 1998 roku. Wyrokiem z dnia 16 maja 2001 roku, sygn. akt IV SA 525/99 Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu skargi I. i J. J. uchylił decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w W. z dnia [...] marca 1999 roku oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Urzędu Rejonowego w P. z dnia [...] grudnia 1998 roku. W uzasadnieniu wyroku Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że w aktach sprawy znajdują się egzemplarze decyzji wydanej przez organ I instancji. Pod decyzją znajduje się nieczytelny podpis co uniemożliwia ustalenie czy została ona wydana przez organ do tego właściwy. Nadto organ I instancji bez wyjaśnienia przyczyny zastosował ustawę z dnia 07 lipca 1994 roku Prawo budowlane (Dz. U. z 1994 roku Nr 89 poz.414 ze zm.). Z kolei organ II instancji powołał się zarówno na ustawę Prawo budowlane z 1974 roku jak i na ustawę Prawo budowlane z 1994 roku. Powoduje to konieczność wyeliminowania przedmiotowych decyzji z obrotu prawnego. Organy administracji publicznej rozpoznające sprawę winny wyjaśnić, przepisy której ustawy mają zastawanie oraz wskazać przepis będący podstawą rozstrzygnięcia. Nadto z akt sprawy wynika, ze budynek został przez współwłaścicieli podzielony nieformalnie do użytkowania i to właśnie w części budynku użytkowanej przez skarżącą znajduje się sklep. Tymczasem nakaz skierowany został do wszystkich współwłaścicieli. Z treści decyzji wynika również, że organ I instancji nałożył obowiązek uzyskania pozwolenie na zmianę sposobu użytkowania. Organ II instancji utrzymując tak sformułowane rozstrzygnięcie jednocześnie w uzasadnieniu stwierdził, że przepisy przewidują możliwość nałożenia obowiązku przywrócenia dotychczasowego użytkowania. Świadczy to zdaniem Sądu o tym, że organ odwoławczy miał na myśli innego rodzaju rozstrzygnięcie od tego jakiego dokonał organ I instancji. Decyzją z dnia[...] sierpnia 2001 roku, Nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art.105§1 kpa umorzył postępowanie dotyczące przywrócenia poprzedniego sposobu użytkowania pomieszczenia sklepowego na mieszkalne w budynku mieszkalnym położnym w P. przy u. K. stanowiącym współwłasność I. K. zamieszkałego w P. przy ul. K. oraz I. i Ja. J. zamieszkałych w P. przy ul. [..]. W uzasadnieniu swojej decyzji Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, że w dniu 06 sierpnia 2001 roku dokonano wizji lokalnej, podczas której stwierdzono, że w parterowej części budynku mieszkalnego użytkowanej przez J. i .I J. nie jest prowadzona żadna działalność usługowa. Pomieszczenia te użytkowane są zgodnie z przeznaczeniem tj. do celów mieszkalnych jako pokój i kuchnia. Od powyższej decyzji odwołanie złożył I. K. podnosząc zarzut, że organ administracji nie przeprowadził w sposób wyczerpujący postępowania dowodowego co stanowi naruszenie przepisów prawa procesowego. W protokole oględzin zażądał on dopuszczenia dowodu z zeznań świadka w celu wykazania, że dokonano przeróbki pomieszczenia określonego w art.71 ust.2 ustawy z dnia 07 lipca 1994 roku Prawo budowlane (Dz. U. z 1994 roku Nr 89 poz.414 ze zm.). Zdaniem I. K. organ administracji nie wykonał zaleceń wynikających z wyroku Naczelnego Sądu administracyjnego i nie ustalił, która ustawa winna mieć zastosowanie w sprawie tj. ustawa z 1994 roku czy też ustawa z 1974 roku. Nadto jego zdaniem decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nie zawiera uzasadnienia faktycznego oraz prawnego. Nie zawiera również faktów, które organ uznał za udowodnione oraz wskazania na jakich oparł się w tej mierze dowodach. Stwierdzenie, że w sklepie nie jest prowadzona działalność gospodarcza jest zdaniem I. K. faktem dla sprawy obojętnym. W decyzji nie wskazano, że zaprzestanie prowadzenia działalności gospodarczej w lokalu , który przekształcono bez wymaganego pozwolenia właściwego organu jest przywróceniem poprzedniego sposobu użytkowania, a tym samym wypełnieniem przepisów prawa budowlanego. Nie wskazano też żadnych przepisów prawa budowlanego uzasadniających umorzenie postępowania administracyjnego w trybie art. 105§1 kpa. Skoro dokonując zmiany sposobu użytkowania lokalu dokonano wymiany okna mieszkalnego uchylnego na witrynę sklepową wraz z zamontowaniem okiennicy oraz wymiany drugiego okna mieszkalnego, poszerzenia otworu i zamontowania drzwi wejściowych do budynku od strony ulicy wraz z zamontowaniem okiennic to przywróceniem poprzedniego sposobu użytkowania lokalu nie może być wyniesienie towaru ze sklepu i wstawienie do niego wersalki. Decyzją z dnia [...] lipca 2003 roku, Nr [...] [...]i Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...}sierpnia 2001 roku. W uzasadnieniu swojej decyzji [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, że gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe organ administracji ma obowiązek wydania decyzji umarzającej to postępowanie. Przedmiotem toczącego się postępowania było przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania pomieszczania sklepowego na pomieszczenie mieszkalne. Skoro przywrócony został poprzedni sposób użytkowania to dalsze prowadzenie postępowania stało się bezprzedmiotowe. Na powyższą decyzję skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego złożył I. K. podnosząc zarzuty tożsame z zarzutami zawartymi w odwołaniu od decyzji Powiatowego Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2001 roku. Nadto stwierdził, że jego zdaniem dokonane przeróbki budynku spowodowały zeszpecenie jego wyglądu. Przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania winno polegać także na przywróceniu harmonii architektonicznej budynku poprzez wymianę okna sklepowego i drzwi oraz zamontowanie dwóch standardowych okien, które współgrałyby z prawą częścią budynku użytkowanego przez niego oraz jego rodzinę. W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Wojewódzki Sąd Administracyjny kontroluje zgodność zaskarżonej decyzji z prawem materialnym i procesowym. W ocenie zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Zgodnie z treścią art.71 ust.1 ustawy z dnia 07 lipca 1994 roku Prawo budowlane (Dz. U. z 1994 roku Nr 89 poz.414 ze zm.) zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części wymaga pozwolenia właściwego organu. Do uzyskania pozwolenia stosuje się odpowiednio przepis art.32 wymienionej wyżej ustawy. Z art. 71 ust.2 powołanego wyżej przepisu wynika, że przez zmianę sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części rozumie się w szczególności: a. przeróbkę pomieszczenia z przeznaczeniem na pobyt ludzi albo przeznaczenie do użytku publicznego lokalu lub pomieszczenia, które uprzednio miało inne przeznaczenie bądź było budowane w innym celu, w tym także przeznaczenie pomieszczeń mieszkalnych na cele niemieszkalne, b. podjęcie albo zaniechanie w obiekcie budowlanym lub jego części działalności zmieniającej warunki bezpieczeństwa pożarowego, powodziowego lub pracy, warunki zdrowotne, higieniczno-sanitarne lub ochrony środowiska, bądź wielkość lub układ obciążeń. W niniejszej sprawie I. i J. J. dokonali zmiany przeznaczenia jednego z pomieszczeń znajdujących się na parterze budynku. Pomieszczenie o funkcji mieszkalnej zostało przeznaczone do prowadzenia sklepu tj. na cele niemieszkalne. Pomieszczenie to przeznaczono do prowadzenia działalności gospodarczej. Przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania tego pomieszczenia polegać musiało więc na ponownym przeznaczeniu go na cele mieszkalne. Jak wynika z ustaleń poczynionych przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego I. i J. J. zaprzestali prowadzenia działalności gospodarczej w znajdującym się na parterze budynku pomieszczeniu. Pomieszczenie to ponownie wykorzystywane jest jako pomieszczenie mieszkalne. W tej sytuacji brak jest podstaw do wydawania w stosunku do nich decyzji nakazującej przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania tego pomieszczenia. Nie można zgodzić się z poglądem skarżącego, że przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania pomieszczenia nie może polegać jedynie na zaprzestaniu prowadzenia w tym pomieszczeniu działalności gospodarczej, a K. i J. J. winni dokonać także likwidacji wykonanych od strony ulicy drzwi oraz przywrócenia poprzedniego wyglądu okien w budynku. Montaż okiennicy na oknie nie wymaga zgłoszenia ani pozwolenia na budowę. Z punktu widzenia prawa budowlanego organy nadzoru budowlanego mogłyby interweniować, jeśli okiennica powodowałby swym wyglądem oszpecenie otoczenia. To czy okiennica rzeczywiście powoduje swym wyglądem oszpecenie otoczenia nie może być przedmiotem rozstrzygnięcia w postępowaniu o przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części. Wymaga to wszczęcia odrębnego postępowania w oparciu o przepis art.66 ustawy z dnia 07 lipca 1994 roku Prawo budowlane (Dz. U. z 1994 roku Nr 89 poz.414 ze zm.). Jeżeli skarżący widzi konieczność wszczęcia i prowadzenia takiego postępowania to może takie postępowanie zainicjować. Nie można też w ramach postępowania o przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części domagać się likwidacji drzwi od strony ulicy i spowodowania by ponownie było w ich miejscu tylko okno. Wykonania otworu drzwiowego w miejsce okna nie można uznać za przeróbkę pomieszczenia o jakiej mowa w art.71 ust.2 ustawy z dnia 07 lipca 1994 roku Prawo budowlane. Przeróbka pomieszczenia to niewielkie zmiany nie wymagające pozwolenia na budowę, ani zgłoszenia. Tymczasem wykonanie otworu drzwiowego w miejsce otworu okiennego od strony ulicy może być uznane za roboty budowlane. Jeżeli inwestorzy roboty te wykonali bez uzyskania pozwolenia to wyjaśnienie tej kwestii także wymaga przeprowadzenia odrębnego postępowania wyjaśniającego w przedmiocie samowoli budowlanej. Jeśli skarżący uważa, że istnieje konieczność przeprowadzenia takiego postępowania również ma prawo wystąpić do właściwego organu nadzoru budowlanego ze stosownym wnioskiem. Z powyższych względów na podstawie art. 151 Ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2000 roku Nr 153 poz. 1270) w związku z art. 97§1 Ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz.1271 ze zmianami) Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku.