IV SA 3483/03

Sygn. akt 7/IV SA 3483/03 W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 21 stycznia 2005 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Machlejd Sędziowie NSA Halina Kuśmirek As. WSA Grzegorz Czerwiński Protokolant Piotr Zawadzki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 stycznia 2005 r. sprawy ze skargi B. W. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]sierpnia 2003 r. Znak: [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji o nakazie rozbiórki I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącej B. W. kwotę 10 zł (dziesięć złotych) tytułem zwrou kosztów postępowania sądowego. Decyzją z dnia [...] października 2002 roku, Nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w P. na podstawie art.48 ustawy z dnia 07 lipca 1994 roku Prawo budowlane (Dz. U. z 1994 roku Nr 89 poz.414 ze zm.) nakazał M. i B. B. rozbiórkę wiaty znajdującej się na działce przy ul. S. [..]w R. Decyzją z dnia [..] stycznia 2003 roku, Nr [...] [...]i Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. z dnia [...] października 2002 roku. Pismem z dnia 20 lutego 2003 roku M. i B. B. wystąpili do Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2003 roku oraz utrzymanej nią w mocy decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. z dnia [...] października 2002 roku. W uzasadnieniu wniosku M. i B. B. stwierdzili, że wiata zbudowana została w latach 1991 - 1992 przez poprzednią właścicielkę nieruchomości B. T. Na budowę wiaty w granicy z sąsiednią nieruchomością właścicielka tej nieruchomości wyraziła zgodę. Wiosną 2002 roku w związku z interwencją B. W. dokonali oni remontu wiaty. Ponieważ B. W. twierdziła, że rynna odprowadzająca wodę wystawała na jej działkę i ciekła z niej woda dokonali wymiany rynny, skrócenia o 40 cm połaci dachowej (nowa belka podparcia) oraz położyli na istniejącym pokryciu dachowym nową blachę. Ten zakres robót potwierdzony został w oświadczeniu wykonawcy, oświadczeniach sąsiadów oraz opisie zawartym w protokole oględzin. Ponieważ wiata zbudowana została w latach 1991 - 1992 tj. przed rokiem 1995 decyzja [..] Wojewódzkiego Inspektor Nadzoru Budowlanego ich zdaniem rażąco narusza przepisy ustawy z dnia 07 lipca 1994 roku Prawo budowlane. Decyzją z dnia [...]czerwca 2003 roku, Nr [...] Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził nieważność decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]stycznia 2003 roku oraz utrzymanej nią w mocy decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w . z dnia [...] października 2002 roku. W uzasadnieniu swojej decyzji Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, że analiza zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wskazuje, iż będąca przedmiotem weryfikacji decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego dotknięta jest wadą nieważności określoną w art. 156§1 pkt.2 kpa. W sposób rażący zdaniem Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektor Nadzoru Budowlanego narusza art.l38§l pkt.l kpa. Utrzymano nią bowiem w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. obarczoną wadą określoną w art.l56§l kpa na mocy której nakazana została rozbiórka wiaty należącej do M. i B. B. na podstawie art.48 ustawy z dnia 07 lipca 1994 roku Prawo budowlane. Przepis ten z uwagi na wynikające z niego dolegliwe skutki dla inwestora winien być stosowany tylko wówczas gdy organ orzekający bezspornie ustali, iż zaistniały przesłanki jego stosowania. W rozpatrywanej sprawie Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uznał, że ustalenia faktyczne poczynione przez organ I instancji są prawidłowe tj., że inwestor wybudował nowy obiekt w miejsce uprzednio istniejącego, który został rozebrany w całości. Ustalenia te oparte zostały na dokonanych w dniu 17 czerwca 2002 roku oględzinach oraz zeznaniach świadków przedstawionych przez B. W. Nie zostały natomiast uznane za wiarygodne twierdzenia inwestora, który wskazuje, iż przeprowadzono jedynie remont istniejącej wiaty polegający na skróceniu okapu, wymianie pokrycia dachowego i obróbce blacharskiej. W aktach sprawy znajdują się także inne oświadczenia potwierdzające twierdzenia inwestorów tj. oświadczenia właściciela firmy budowlanej, która wykonała sporne roboty, byłej właścicielki oraz czterech sąsiadów. W świetle powyższych dowodów uznać należy, że organy nadzoru budowlanego nie wyjaśniły w sposób bezsporny jaki zakres robót wykonał inwestor. Ustalenie powyższych kwestii ma natomiast istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. Jeśli bowiem inwestor wykonał inne roboty niż budowa obiektu budowlanego bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę to zachowanie takcie winno podlegać ocenie w świetle art.51 ustawy z dnia 07 lipca 1994 roku Prawo budowlane, a nie jak to przyjął Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w P. w świetle art.48 tejże ustawy. Wskazane uchybienia prowadzą do wniosku, iż decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2003 roku oraz utrzymana nią w mocy decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. z dnia [...] października 2002 roku naruszają w sposób rażący art.7 kpa i art.77 kpa. Uzasadnia to zdaniem Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego stwierdzenie nieważności obu wyżej wymienionych decyzji. Od powyższej decyzji wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy złożyła B. W. podnosząc zarzut, iż nie sposób zarzucić decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2003 roku oraz utrzymanej nią w mocy decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. z dnia [...] października 2002 roku, że zostały wydane z naruszeniem art. 156§1 pkt.2 kpa. Ustalenia faktyczne dokonane przez Powiatowego Inspektor Nadzoru Budowlanego uznać należy za prawidłowe, a dowody na podstawie których oparte zostało rozstrzygnięcie za wiarygodne. Decyzją z dnia [...] sierpnia 2003 roku, Nr [...] Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy swoją własną decyzję z dnia [...] czerwca 2003 roku podtrzymując wcześniej zajęte stanowisko. Na powyższą decyzję skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego złożyła B. W. podnosząc zarzut, iż niezrozumiałym jest nie zaskarżenie przez inwestorów decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego do Naczelnego Sądu Administracyjnego tylko złożenie wniosku o stwierdzenie jej nieważności. Zdaniem skarżącej ma to jedynie na celu przedłużenie postępowania w sprawie. Nadto poniosła zarzut, iż brak jest podstaw do przyjęcia, iż decyzje, których nieważność została stwierdzona zostały wydane z naruszeniem art.7 kpa i art.77 kpa. Materiał dowodowy w sprawie został zgromadzony i oceniony prawidłowo. Nie można zdaniem skarżącej twierdzić, iż inwestorzy dokonali remontu wiaty, gdyż o remoncie można mówić jedynie wówczas, gdy nie następuje zmiana lub wymiana elementów konstrukcyjnych obiektu. Sam remont może natomiast polegać na wykonywaniu w istniejącym obiekcie budowlanym robót budowlanych polegających na odtworzeniu stanu pierwotnego, a nie stanowiących bieżącej konserwacji. Dopuszczalne jest użycie wyrobów budowlanych innych niż użyto w stanie pierwotnym. Tymczasem w niniejszej sprawie inwestor dokonał zmiany elementów konstrukcyjnych dachu wiaty. Odcięte zostały też stare belki (słupki) podpierające poprzednio istniejący dach i przymocowane zostały pod innym kątem. Zdaniem skarżącej logicznym jest, że nie można zmienić kąta nachylenia dachu bez uprzedniej jego rozbiórki, a co za tym idzie zmienione też musiały zostać pozostałe elementy konstrukcji dachu. Na budowę nowej wiaty nie było wydawane żadne pozwolenie. Nie można zgodzić się zdaniem skarżącej z poglądem Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego o błędnym zastosowaniu art. 48 ustawy z dnia 07 lipca 1994 roku Prawo budowlane, gdyż przedmiotowa wiata spełnia wymogi uznania jej za obiekt budowlany. Nie można też mówić o istnieniu podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz Powiatowego Inspektor Nadzoru Budowlanego, gdyż nie można uznać, że nastąpiło rażące naruszenie prawa tj. takie naruszenie, którego skutków nie da się zaakceptować z punktu widzenia praworządności. Skarżąca podniosła również zarzut, że decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego jest aktem stronniczym i sprzecznym z prawem oraz zasadami współżycia społecznego. Zezwolenie na dalsze istnienie wiaty narusza jej prawo własności, gdyż powoduje zalewanie wodą deszczową oraz topniejącym śniegiem jej działki co grozi osłabieniem ogrodzenia i może w przyszłości doprowadzić do katastrofy budowlanej grożącej życiu i mieniu skarżącej. Spadek dachu wiaty znajduje się blisko domu skarżącej (około 3 m) nad ścieżką wjazdową do jej garażu, z której często korzysta. Takie skutki są zdaniem skarżącej niedopuszczalne zarówno w świetle prawa budowlanego jak i art. 144 kodeksu cywilnego. Zadaniem skarżącej Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego oparł swoje rozstrzygnięcie wyłącznie na podstawie okoliczności wskazanych przez inwestorów i powołanych przez nich świadków, które to twierdzenia jej zdaniem są niewiarygodne. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Skarga zasługuje na uwzględnienie. Wojewódzki Sąd Administracyjny kontroluje zgodność zaskarżonej decyzji z prawem materialnym i procesowym. W ocenie Sądu zaskarżona decyzja zapadła z naruszeniem art.l56§l pkt.2 kpa. Postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej jest postępowaniem nadzwyczajnym. Samo stwierdzenie nieważności decyzji jest wyjątkiem od zasady trwałości decyzji administracyjnych wynikającej z art.l6§l kpa. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego stwierdzenie nieważności decyzji z powodu rażącego naruszenia prawa może nastąpić wówczas gdy decyzja pozostaje w oczywistej sprzeczności z treścią przepisu prawa. Przekroczenie prawa musi mieć charakter jasny i niedwuznaczny (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 08 października 1999 roku sygn. akt NSA IV SA 1646/97 (niepublikowany). W ocenie Sądu w niniejszej sprawie nie wystąpiły przesłanki uzasadniające stwierdzenie nieważności decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. oraz [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Zdaniem Sądu nie można podzielić stanowiska Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, że decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. zapadła z naruszeniem art.7 kpa i art.77 kpa. Z akt sprawy wynika, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w sposób wyczerpujący zgromadził w sprawie materiał dowodowy. Ponieważ w sprawie istniały dwie grupy dowodów, z których wynikały dwie różne daty wybudowania wiaty Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dokonał oceny zgromadzonego materiału dowodowego. W uzasadnieniu swojej decyzji wskazał powody dla których dał wiarę jednym dowodom oraz dlaczego odmówił dania wiary dowodom przeciwnym. Nie można zdaniem Sądu twierdzić, że dokonana ocena jest dowolna i narusza zasadę swobodnej oceny dowodów. Tylko wówczas gdyby dokonana ocena była dowolna można byłoby twierdzić, że decyzja zapadła z naruszeniem art.7 kpa i art.77 kpa. Nie można tym samym zgodzić się z twierdzeniem Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, że utrzymanie w mocy decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego przez Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego naruszało przepis art.l38§l pkt.l kpa. W ocenie Sądu ustalony Przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego stan faktyczny uzasadniał wydanie decyzji nakazującej rozbiórkę wiaty na podstawie art.48 ustawy z dnia 07 lipca 1994 roku Prawo budowlane (Dz. U. z 1994 roku Nr 89 poz.414 ze zm.)- Z materiału tego jednoznacznie wynika, że inwestorzy dokonali przebudowy istniejącej na ich działce wiaty. Nie sposób uznać, iż inwestorzy dokonali remontu wiaty w rozumieniu art.3 pkt.8 ustawy z dnia 07 lipca 1994 roku Prawo budowlane. Jednoznacznie wynika bowiem z przedłożonej przez inwestorów dokumentacji, że wykonana przez nich inwestycja nie polegała na odtworzeniu pierwotnego stanu wiaty. Wręcz przeciwnie inwestorzy wyraźnie zaznaczają, że nastąpiła zmiana w konstrukcji tejże wiaty. Nie budzi też wątpliwości fakt, że przebudowy tej dokonano w 2001 roku. Zgodnie z treścią art.48 wyżej wymienionej ustawy w brzmieniu na datę wydania decyzji o nakazie rozbiórki właściwy organ nakazuje, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwoleniea na budowę. Zgodnie z treścią art. 3 pkt.6 powołanej ustawy przez budowę rozumieć należy także przebudowę obiektu budowlanego. Przebudowana przez inwestorów wiata jest niewątpliwie obiektem budowlanym w rozumieniu art.3 pkt.l wskazanej ustawy. Na dokonanie przebudowy niezbędne było uzyskanie pozwolenia na budowę. Nie ulega wątpliwości, że inwestorzy pozwolenia takiego nie posiadali. Słusznie więc nałożony został na nich obowiązek rozbiórki wiaty. Odnosząc się do zarzutu skarżącej, iż pozwolenie na dalsze istnienie wiaty jest sprzeczne z zasadami współżycia społecznego stwierdzić należy, że zarzut ten nie może być przez Sąd brany pod uwagę przy ocenie prawidłowości decyzji wydanych przez Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Jedynym kryterium jakie Sąd bierze pod uwagę przy ocenie decyzji jest jej zgodność z przepisami prawa. Żaden przepis prawa budowlanego nie uzależnia wydania przez organy administracji publicznej rozstrzygnięcia od jego zgodności z zasadami współżycia społecznego. Zasady współżycia społecznego są pojęciem funkcjonującym w prawie cywilnym, a nie administracyjnym. Z kolei zarzut naruszenia art.144 kc również nie może być brany pod uwagę w niniejszej sprawie. Kwestie związane z naruszeniem prawa własności rozstrzygane są przez sądy powszechne. Mogą być one przedmiotem rozpoznania przez sąd administracyjny tylko wówczas gdy ochrona ta wynika również z przepisów prawa administracyjnego. Bez znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy jest również podniesiona przez skarżąca okoliczność, że inwestorzy nie złożyli skargi do Naczelnego Sadu Administracyjnego na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia z dnia [...] stycznia 2003 roku. Złożenie skargi do sądu administracyjnego jest prawem strony, a nie jej obowiązkiem. Strona postępowania może zrezygnować z prawa zaskarżenia decyzji do sądu administracyjnego i zamiast skargi złożyć wniosek o wszczęcie nadzwyczajnego postępowania administracyjnego jakim jest stwierdzenie nieważności decyzji lub wznowienie postępowania w którym decyzja zapadła. Z powyższych względów na podstawie art. 145§1 pkt.c i art.152 Ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2000 roku Nr 153 poz. 1270) w związku z art. 97§1 Ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1271 ze zmianami) Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku.