IV SA 3489/03
WyrokWSA w Warszawie2005-01-21
Skład orzekający: Ewa Machlejd, Halina Kuśmirek, Grzegorz Czerwiński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organy nadzoru budowlanego prawidłowo zastosowały art. 48 Prawa budowlanego (w brzmieniu z 1994 r.) do robót budowlanych polegających na omurowaniu cegłą rur podtrzymujących daszek, wybudowaniu łuków i likwidacji balustrady z rur, a także czy prawidłowo ustaliły czas wykonania drzwi balkonowych?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji z uwagi na naruszenie wymogów określonych w art. 7, 77, 80 i 107 KPA. Organy nie poczyniły wystarczających ustaleń faktycznych co do charakteru wykonanych obiektów (filarki, drzwi balkonowe), czasu ich wykonania oraz tego, czy wymagały one pozwolenia na budowę lub zgłoszenia. Brak tych ustaleń uniemożliwił właściwe zastosowanie podstawy prawnej, w szczególności art. 48 Prawa budowlanego z 1994 r. lub art. 51 ust. 4 tego prawa.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji nakazującej rozbiórkę filarów przy schodach wejściowych do budynku mieszkalnego oraz likwidację drzwi balkonowych, które zdaniem organów zostały wybudowane bez wymaganego pozwolenia na budowę. Skarżący nabyli budynek w 1987 r. i twierdzili, że wykonali jedynie prace modernizacyjne, a drzwi balkonowe istniały już wcześniej. Organy nadzoru budowlanego, zarówno pierwszej, jak i drugiej instancji, utrzymały w mocy decyzję nakazującą rozbiórkę, uznając, że skarżący nie przedstawili wystarczających dowodów na poparcie swoich twierdzeń i że prace stanowiły samowolę budowlaną.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Gminy W. U. Stwierdził również, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Machlejd (spr.), Sędziowie NSA Halina Kuśmirek, As. WSA Grzegorz Czerwiński, Protokolant Piotr Zawadzki, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 stycznia 2005 r. sprawy ze skargi D. i K.T. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2003 r. Nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.
Burmistrz Gminy W. U. decyzją nr [...] z dnia [...] lutego 1998 r., działając na podstawie art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, porozumienia z dnia 19 czerwca 1995 r. pomiędzy Kierownikiem Urzędu Rejonowego w W. i Zarządem Gminy W. U. oraz art. 104 Kpa nakazał D. i K. T. rozbiórkę filarów przy schodach wejściowych do budynku mieszkalnego stanowiących podparcie tarasu I piętra oraz likwidację drzwi balkonowych wychodzących na ten taras wybudowanych bez wymaganego pozwolenia na budowę.
W uzasadnieniu organ wskazał, że pismem z dnia 3.10.1997 r. W. R. zgłosił sprzeciw w sprawie budowy tarasu na sąsiedniej nieruchomości stanowiącej własność małżonków T.. Oględziny przeprowadzone w dniu 27.10.1997 r. potwierdziły samowolne przeprowadzenie robót budowlanych w postaci wybudowania filarów w kształcie łuków przy schodach wejściowych do budynku mieszkalnego, stanowiące podparcie dla tarasu I pietra, w odległości mniejszej niż 3,0 m od granicy działki sąsiada.
Od powyższej decyzji do organu drugiej instancji odwołali się .D i K. T. wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu skarżący wskazali, że w 1987 r. przedmiotowy budynek uznany był za nadający się do zamieszkania. Do drzwi wejściowych w sieni prowadziły wysokie schody, nad którymi byt taras z metalową balustradą. Z I piętra na taras wychodziły drzwi balkonowe. W 1989 r. skarżący zamontowali na drzwiach balkonowych kratę metalową. W sierpniu 1997 r. skarżący na schodach wejściowych wybudowali słupki z łukami zastępując nimi dotąd istniejące konstrukcje metalowe, płytę falistą oraz drewnianą balustradę. Przy czym w ocenie skarżących nie zmieniła się odległość między granicą nieruchomości W.R. a schodami budynku.
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją nr [...] Z dnia [...].07.2000 r., działając na podstawie art. 138 par. 1 pkt 1 Kpa oraz art. 83 ust 2 ustawy z dnia 7.07.1994 r. Prawo budowlane, po rozpatrzeniu odwołania Państwa D. i K. T. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu organ wskazał, że argumenty podnoszone przez skarżących w odwołaniu nie mogą skutkować uchyleniem przedmiotowej decyzji, a kwestie podnoszone przez skarżących pozostają bez wpływu na skarżone rozstrzygnięcie. W ocenie organu odwoławczego organ pierwszej instancji dokonał prawidłowej oceny stanu faktycznego i prawnego.
Od powyższej decyzji organu drugiej instancji skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego wnieśli D. i K. T. wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji.
W uzasadnieniu skarżący wskazali, że przedmiotowy budynek nabyli w 1987 r. i nie mieli żadnego wpływu na zastany stan faktyczny, który nie do końca jest zgodny z planami. Ponadto w przedmiotowym budynku do drzwi wejściowych w sieni prowadziły schody zabezpieczone prymitywną balustradą z rur metalowych. Nad tymi schodami był taras zabezpieczony metalową balustradą. Na taras wychodziły schody balkonowe stanowiące jedyną drogę na dach. Podczas oględzin dokonanych przez organ budowlany skarżący oświadczyli, ze drzwi balkonowe na dach istniały już w 1987 r., zaś w 1989 r. zamontowali kratę metalową. Ponadto dla poprawienia wyglądu i bezpieczeństwa schodów wejściowych omurowano cegłą rury podtrzymujące daszek i wybudowano łuki zastępując tym samym istniejącą dotąd konstrukcję. Zlikwidowano balustradę z rur a na schodach postawiono murek o wysokości od 30 do 75 cm. który spełniał funkcje bezpieczeństwa.
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o oddalenie skargi podnosząc jak w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Na podstawie art. 97 par 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. a postępowanie nie zostało zakończone podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne.
Skarga jest zasadna.
Istniejący budynek mieszkalny został wybudowany na podstawie decyzji Naczelnika Miasta U. o pozwoleniu na budowę z dnia [..].10.1975 r. Skarżący nabyli budynek aktem notarialnym z [...].06.1987 r. i twierdzą, ze na istniejących już drzwiach balkonowych zamontowali w 1989 r. kratę metalową zamykaną na kłódkę. Na załączonej do akt kasecie z zapisem z 5.03.1989 r. widoczne są drzwi balkonowe. W przypadku zaś ustalenia, że drzwi te zostały wykonane przed 1.01.1995 r. organ winien wziąć pod uwagę, że przepisu art. 48 nie stosuje się do obiektów w których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy Prawo budowlane z 1994 r. Do takich obiektów stosuje się przepisy dotychczasowe. Ponadto należy mieć na względzie, że będący materialno-prawną podstawą decyzji organu pierwszej instancji przepis art. 48 ustawy z dnia 7.07.1994 Prawo budowlane obliguje właściwy organ do nakazania w drodze decyzji rozbiórki obiektu budowlanego lub jego części. W innych zaś przypadkach niż określone w art. 48 tzn wykonanych robót budowlanych innych niż budowa winien mieć zastosowanie art. 51 ust 4 w/w ustawy. W każdym razie zastosowanie właściwej materialno-prawnej podstawy decyzji mogło nastąpić dopiero po ustaleniu przedmiotu decyzji, a więc po ustaleniu przez organ nadzoru budowlanego czy filarki przy schodach i drzwi balkonowe to część obiektu budowlanego z art. 48 czy też ich wykonanie to roboty budowlane z art. 50 i 51 Prawa budowlanego z 1994 r., a jeśli tak to czy na roboty te wymagane było pozwolenie lub zgłoszenie. Zarówno uzasadnienie pierwszej jak i drugiej instancji nie zawiera ustaleń co do charakteru wykonanych obiektów, czasu ich wykonania, a także oceny czy wymagały one pozwolenia czy zgłoszenia. Okoliczności te były sporne, w szczególności co do czasu kiedy wykonano drzwi balkonowe w miejsce istniejącego okna. Skarżący przedstawili na tą okoliczność dowód w postaci oświadczenia ślusarza J. R., który zamontował kratę metalową na drzwiach. Okoliczności te nie były przedmiotem ustaleń faktycznych organów, a skoro nie poczyniono ustaleń to nie mogło nastąpić właściwe wskazanie podstawy prawnej.
Z uwagi na naruszenie wymogów określonych w przepisach art. 7, 77, 80 i 107 kpa Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zarówno zaskarżoną decyzje jak i poprzedzającą ją decyzje organu pierwszej instancji na podstawie art. 145 par 1 ust 1 c i 152 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz 1270).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło