IV SA 3495/02
WyrokWSA w Warszawie2004-06-29
Skład orzekający: Anna Żak, Krystyna Borkowska, Mariola Kowalska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego, stwierdzając nieważność decyzji legalizującej samowolę budowlaną, powinien badać zgodność samowoli z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego obowiązującym w dacie wydania decyzji legalizującej, czy też w dacie popełnienia samowoli?Ratio decidendi
Organ nadzoru budowlanego, kontrolując w trybie nadzoru decyzję legalizującą samowolę budowlaną, powinien odnieść się do postanowień miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji legalizującej, a nie w dacie popełnienia samowoli. Niewyjaśnienie tej kwestii stanowi istotne naruszenie przepisów postępowania administracyjnego.Stan faktyczny
Skarżący J. G. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która utrzymała w mocy decyzję stwierdzającą nieważność decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nakazującej wykonanie zaleceń rzeczoznawcy. Organ nadzoru uznał, że decyzja legalizująca samowolę budowlaną została wydana z rażącym naruszeniem prawa, ponieważ miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego nie zezwalał na budowę tego rodzaju obiektów. Skarżący zarzucił błędną interpretację planu przez organ.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, zasądził od organu na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania sądowego i orzekł, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Żak, Sędziowie NSA Krystyna Borkowska (spr.), As. WSA Mariola Kowalska, Protokolant Aldona Kieler-Kowalska, po rozpoznaniu w dniu 29 czerwca 2004r. na rozprawie sprawy ze skargi J. G. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2002r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji nakazującej wykonanie zaleceń rzeczoznawcy I. uchyla zaskarżoną decyzję II. zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku III. zasądza od Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego J. G. kwotę 10 zł (dziesięć złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Decyzją z dnia [...] lipca 2002 r. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, po rozpatrzeniu odwołania J. G. od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] czerwca 2002 r. – stwierdzającej nieważność decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] listopada 2001 r. (nr [...]), nakazującej inwestorowi J. G. wykonanie zaleceń rzeczoznawcy p/poż. T. T. zawartych w dostarczonej inwentaryzacji budowlanej– utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.
W uzasadnieniu swego stanowiska stwierdził, że obowiązujący w dacie wydania decyzji legalizującej na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego z 1994 r. samowolę budowlaną, plan zagospodarowania przestrzennego osiedla "[...]", zatwierdzony uchwałą Rady Miejskiej w B. z dnia [...] marca 1997 r. nie zezwolił na budowę tego rodzaju obiektów.
Na powyższą decyzję ze skargą do Naczelnego Sądu Administracyjnego wystąpił inwestor J. G.
Wnosząc o uchylenie w/w decyzji podniósł, że w w/w planie brak jest zapisu zakazującego budowy obiektów magazynowych i garaży wbudowanych w jedną bryłę budynku, jak ma to miejsce w jego przypadku.
Odpowiadając na skargę organ odwoławczy wniósł o jej uwzględnienie. Zdaniem Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego skoro obiekt został samowolnie wybudowany w 1993 r. to należy stosować postanowienia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wówczas obowiązującego. Tak więc postanowienia planu zagospodarowania przestrzennego z 1997 r. nie mogły mieć zastosowania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do brzmienia art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1271 z późn. zm.) niniejsza sprawa podlega rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie.
Skarga zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek z innych niż to wskazano w odpowiedzi na skargę przyczyn.
Przede wszystkim przypomnieć należy, że stosownie do zawartych w Kodeksie postępowania administracyjnego zasad (art. 6, 7, 8) organy administracji państwowej zobowiązane są działać na podstawie przepisów prawa i prowadzić postępowanie w taki sposób, aby zostały wyjaśnione istotne dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności. Obowiązkiem organów administracji jest zatem jak najstaranniejsze wyjaśnienie podstawy faktycznej i prawnej decyzji (art. 9 kpa – zasada udzielania informacji, art. 11 kpa – zasada wyjaśnienia stronom zasadności przesłanek rozstrzygnięcia.
W niniejszej sprawie wszystkie wyżej przedstawione zasady postępowania administracyjnego zostały naruszone. Zaskarżona decyzja wydana została w postępowaniu nadzorczym dotyczącym stwierdzenia nieważności decyzji wydanej na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego. Badając zatem zaistnienie przesłanek wyszczególnionych w art. 156 § 1 pkt 2 kpa organy administracyjne winny dokonać wnikliwej oceny kontrolowanej w trybie nadzoru decyzji. Jak to już wielokrotnie podkreślał Naczelny Sąd Administracyjny, postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji jest samodzielnym postępowaniem administracyjnym, którego istotą jest ustalenie czy dana decyzja dotknięta jest jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 kpa.
Przeprowadzone przed wydaniem zaskarżonej decyzji postępowanie nie spełnia wyżej przedstawionych wymogów. Stwierdzenie organów nadzoru, że wydana na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego decyzja zmierzająca do legalizacji samowoli budowlanej wydana została z rażącym naruszeniem prawa jest gołosłowne.
Przede wszystkim organ nadzoru nie ustosunkował się do przedstawionych przez skarżącego w odwołaniu zarzutów dotyczących błędnej interpretacji przez organ nadzoru postanowień planu zagospodarowania przestrzennego.
Zdaniem skarżącego, z zapisów planu zagospodarowania przestrzennego nie wynika zakaz budowy obiektów magazynowych i garaży wbudowanych w jedną bryłę. Powyższy zarzut ma istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy dotyczącej stwierdzenia nieważności decyzji legalizującej samowolę budowlaną.
Rozpoznając ponownie niniejszą sprawę organy nadzoru winny przede wszystkim ustalić czy obowiązujący w dacie wydania decyzji legalizującej samowolę miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego pozwala na budowę tego rodzaju obiektów (budynek magazynowo-garażowy).
Sąd nie podziela stanowiska wyrażonego w odpowiedzi na skargę, że należy badając legalność decyzji wydanej w oparciu o art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, opierać się na postanowieniach planu obowiązującego w czasie popełnienia samowoli. Tego rodzaju stwierdzenie byłoby zasadne w sytuacji, gdyby w trybie nadzoru kontrolowana była decyzja orzekająca rozbiórkę obiektów.
Przystępując do legalizacji samowolnie wybudowanego obiektu organy nadzoru budowlanego w pierwszej kolejności zobowiązane są zbadać czy usytuowanie go w danym terenie jest zgodne z postanowieniami aktualnie obowiązującego planu. Stąd też kontrolując w trybie nadzoru decyzję legalizującą samowolę budowlaną organ nadzoru winien odnieść się do postanowień planu obowiązującego w dacie jej wydania.
Uwzględniając powyższe Sąd uznał, że w związku z niewyjaśnieniem sprawy w wyżej wskazanym zakresie zaskarżona decyzja nie mogła się ostać.
Mając na uwadze, że wskazane wyżej uchybienia mają istotny wpływ na wynik sprawy zatem na zasadzie art. 145 § 1 ust. 1 pkt c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270) Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło