IV SA 3506/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Halina Kuśmirek (spr.), , Sędzia WSA Leszek Kamiński, Sędzia WSA Mirosława Kowalska, Protokolant Rafał Kubik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 listopada 2004 r. sprawy ze skargi K. i E. B. na decyzję [...]o Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2003 r. nr [...] w przedmiocie nakazu wykonania oceny stanu technicznego robót budowlanych I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] decyzją nr [...] z dnia [...] listopada 2001 r. na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 i 4 ustawy prawo budowlane z 1994 r. nakazał L. K., wykonanie oceny technicznej robót budowlanych tj. ścianki działowej z blachy trapezowej oraz nadproża stalowego nad wrotami, wykonanych w budynku garażu usytuowanym na posesji przy ul. [...]. Powyższa ocena winna być opracowana przez osoby posiadające odpowiednie uprawnienia budowlane. Termin przedłożenia oceny ustalony został na 23.12.2001 r. Organ administracyjny ustalił, iż inwestor ściankę działową (przegrodę) wewnątrz budynku garażu, wymianę wrót garażowych i inne prace wykonał we wrześniu i październiku 2001 r., bez wymaganego prawem zgłoszenia. Roboty te miały na celu oddzielenie się od sąsiada oraz zabezpieczenie własności przed jej naruszeniem. Widząc możliwość doprowadzenia wykonanych prac do stanu zgodnego z przepisami prawa organ zastosował przepis art. 51 ustawy. Nie wykonanie w terminie obowiązku skutkować będzie wydaniem przez organ decyzji nakazowej w trybie art. 51 ust. 2. Odwołanie od tej decyzji wniósł K. B. zarzucając, iż decyzja jest błędna pod względem formalnym, gdyż zakres prac nie jest remontem, a przebudowę wykonywano bez wymaganego zezwolenia. Ponadto garaż nie przynależy do posesji Pl. [...]. Błędna jest decyzja zmierzająca do zalegalizowania przebudowy garażu. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją nr [...] z dnia [...] lipca 2003 r. uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej terminu wykonania obowiązku, wyznaczył nowy termin do dnia 30.09.2003 r. , w pozostałej części utrzymując zaskarżoną decyzję w mocy. Organ odwoławczy podzielił stanowisko organu I instancji w zakwalifikowaniu wykonanych robót jako remontu budynku istniejącego, nie zaś budowy nowego obiektu. Prawidłowe więc było zastosowanie w sprawie art. 51 prawa budowlanego. Wykonanie oceny technicznej zrealizowanych prac budowanych pozwoli ocenić, czy roboty zostały wykonane zgodnie ze sztuką budowlaną oraz nie zagrażają życiu i mieniu. Nałożony nakaz doprowadzi do stanu nie naruszającego przepisów prawa budowlanego. Wobec upływu terminu dokonania oceny organ odwoławczy wyznaczył nowy termin wykonania obowiązku. Skargę na powyższą decyzję wnieśli K. B. i E. B., uznając, iż decyzja wydana została z błędnym rozpoznaniem przedłożonych dokumentów. Brak działań interwencyjnych przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego skarżący uznają za świadome i celowe zaniedbanie obowiązków w myśl art. 231 kk. W uzasadnieniu skargi podniesiono, iż zgłoszone zostały organom nadzoru budowlanego nieprawidłowości postępowania inwestora w dniu 21.09.2001 r. Czynności kontrolne podjęto dopiero w dniu 09.10.2001 r. i to nieskutecznie, co spowodowało, iż inwestor zakończył wstępną inwestycję oraz kolejne jej etapy. Potwierdzają to wniosek skarżących z dnia 31.10.2001 r. oraz kolejny protokół kontrolny. Decyzje organów nadzoru budowlanego naruszają konstytucyjne prawo własności, nie respektują postanowienia Sądu wydanego w sprawie I Ns 165/99, opartego na opinii biegłego. Szkic przebiegu granicy został przedstawiony organom administracyjnym. Inwestor nie posiadał uprawnień do działań w lokalu nie będącym jego własnością. Stan prawny oraz przekroczenie jego zostały zlekceważone przez inwestora i zaakceptowane przez nadzór budowlany. W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie, jednakże z innych przyczyn, aniżeli zarzuty w niej podniesione. Skarżący uznali, iż inwestor wykonując prace budowlane naruszył ich prawo własności. Wykonał bowiem prace budowlane w garażu, który nie stanowił jego własności. Powołali się przy tym na postanowienie Sądu powszechnego zapadłe w sprawie I Ns 165/99. Wbrew twierdzeniom skargi wskazane postanowienie Sądu Rejonowego w [...] z dnia 5 lutego 2001 r., którym dokonano rozgraniczenia nieruchomości położonych w [...] przy Placu [...] (wg załączonego szkicu) określa, iż linia rozgraniczeniowa przechodzi przez budynek garażu. W świetle więc tego postanowienia część garażu stanowi niewątpliwie własność inwestora L. K.. Wykazanie się prawem do dysponowania nieruchomością na cele budowlane jest niezbędne w postępowaniu o wydanie pozwolenia na budowę. Jeżeli natomiast obiekt, jego część lub też roboty budowlane zostały zrealizowane, to spory dotyczące tego prawa mają charakter cywilnoprawny i mogą być rozstrzygane jedynie przez sądy powszechne. Zatem nie wykazanie się przez inwestora prawem własności do garażu (zgody współwłaściciela tego obiektu), nie mogło być powodem do restrykcyjnych działań organu administracyjnego, o co wnosili skarżący. Pozostaje więc kwestia oceny przez organy nadzoru budowlanego działań inwestora w kontekście naruszeń prawa budowlanego. Skarżący uznają, iż prace budowlane wykonane przez inwestora winny być uznane za przebudowę obiektu, na którą wymagane jest uzyskanie pozwolenia na budowę. Organy administracyjne prace te oceniły jako remont obiektu. Zdaniem Sądu administracyjnego, trudno byłoby uznać prace wykonywane przez inwestora jako przebudowę garażu, gdy się zważy, iż struktura budynku nie uległa zmianie, jak również nie wymieniono żadnych jego elementów konstrukcyjnych. Definicję remontu podaje zaś art. 3 pkt 8 ustawy z dni 7 lipca 1994 r. prawo budowlane (Dz. U. z 2000 r. nr 106, poz. 1126 ze zm.). Przez remont należy rozumieć wykonywanie w istniejącym obiekcie budowlanym robót budowlanych, polegających na odtworzeniu stanu pierwotnego, a nie stanowiących bieżącej konserwacji, przy czym dopuszcza się stosowanie wyrobów budowlanych innych, niż użyte w stanie pierwotnym. Organy administracyjne nie wyjaśniły, jak w kontekście powyższej definicji za remontowe prace może być uznany montaż ścianki działowej wewnątrz garażu, nie istniejącej uprzednio. Charakter wykonywanych prac ma zaś zasadnicze znaczenie dla oceny, czy prace te wymagały pozwolenia na budowę, czy też zgłoszenia lub czy część wykonanych prac nie wymaga ingerencji organów nadzoru budowlanego. W świetle oceny robót budowlanych inwestora dokonanych przez organy administracyjne należało również przeanalizować, czy rodzaj samowolnie wykonanych robót budowlanych uzasadniał obowiązek sporządzania ich oceny technicznej na podstawie art. 51 prawa budowlanego. Organy orzekające uznały, iż samowolnie zrealizowane roboty budowlane wymagały tylko zgłoszenia właściwemu organowi. Wykonanie robót budowlanych na podstawie zgłoszenia nie przewiduje obowiązku sporządzenia projektu budowlanego. Konieczność nałożenia obowiązku wykonania oceny technicznej nie wynika wprost z art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy. Wskazówką pozwalającą określić przypadki, w których taka ocena byłaby konieczna, może być art. 81c ust. 2 prawa budowlanego, który daje organowi nadzoru budowlanego uprawnienie do żądania przedstawienia oceny technicznej w razie uzasadnionych wątpliwości co do stanu technicznego obiektu. Wykonana na takiej podstawie prawnej ocena techniczna może pozwolić następnie organowi na ewentualne nałożenie na inwestora nakazów z art. 51 w celu doprowadzenia robót do stanu zgodnego z prawem. Z tych względów uznając, iż organy administracyjne przy rozpoznawaniu niniejszej sprawy dopuściły się naruszenia art. 7 i 77 § 1 kpa, Sąd administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270) orzekł jak w sentencji wyroku.