IV SA 3509/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tadeusz Nowak, , Sędzia NSA Bożena Walentynowicz (spr.), Asesor WSA Bogusław Cieśla, Protokolant Rafał Kubik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 stycznia 2005 r. sprawy ze skargi A. i J. B. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2003 r. Nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji skargę oddala. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] sierpnia 2003r. znak [...] na podstawie art. 138§1 pkt 1 kpa utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] maja 2003r. stwierdzającą nieważność decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w G. z dnia [...] października 1993r. znak [...], którą udzielono A. i J. B. pozwolenia na użytkowanie samowolnie wybudowanego pomieszczenia mieszkalnego na istniejącym tarasie budynku jednorodzinnego na działce nr [...] położonej przy ul. [...] [...] w G. W uzasadnieniu swej decyzji organ podniósł, że Wojewoda [...] stwierdził nieważność opisanej decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w G. z dnia [...] października 1993r. bowiem wydana została z rażącym naruszeniem prawa budowlanego z 1974r. i przepisów § 12 Rozporządzenia Ministra Administracji Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980r. "w sprawie warunków technicznych jakim powinny opowiadać budynki i ich użytkowanie" (Dz. U. nr 17, poz. 62 z 1980r.). Inwestorzy małżonkowie B. zabudowali samowolnie taras pomieszczeniami mieszkalnymi, w odległości 1,5m od granicy działki umieszczając w ścianie od granicy okna. Decyzja Kierownika Urzędu Rejonowego aprobująca powyższe naruszenie przepisów technicznych i pozwalająca na użytkowanie wykonanej samowoli dotknięta jest wadą nieważności w świetle art. 156 § 1 pkt 2 kpa. Skargę na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego wnieśli do Naczelnego Sądu Administracyjnego inwestorzy A. i J. B. kwestionując słuszność rozstrzygnięcia. Podnieśli, że budynek, w którym wykonano samowolną zabudowę stoi 2,18m od granicy działki. W dacie zabudowy działka sąsiednia nie była zabudowana, a zatem to obecni jej właściciele winni dostosować się do wymogów prawnych w zakresie odległości od granicy, ponadto właściciele ci nie wykazali by została im utrudniona prawidłowa zabudowa działki nr [...]. Skarżący podnosili też, iż po wyroku Trybunału Konstytucyjnego nie jest wymagana zgoda sąsiada na usytuowanie obiektu w zbliżeniu do granicy. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje stanowisko, wnosząc o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest niezasadna, bowiem zaskarżona decyzja, jak i decyzja organu I instancji – Wojewody [...] – nie naruszają przepisów prawa, a stosownie do treści art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, z 2002r., poz. 1269) – tylko w takim zakresie jest dopuszczalna ich sądowa kontrola, a ta z kolei ogranicza się do przedmiotu zaskarżonego aktu. Należy zaznaczyć, że zaskarżona decyzja wydana została w postępowaniu nieważnościowym, którego charakter określa się jako nadzwyczajny. Jego celem jest eliminacja z obrotu prawnego decyzji dotkniętej wadą nieważności. Wady te enumeratywnie wymienia art. 156 § 1 pkt 1-7 kpa, który stanowi, że nieważność decyzji stwierdza się gdy: "(...) 1/została ona wydana z naruszeniem przepisów o właściwości, 2/ została wydana bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa, 3/dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną, 4/została skierowana do osoby nie będącej stroną w sprawie, (...)". Wbrew zarzutom skargi – organ nie stwierdził bezpodstawnie nieważności decyzji – obowiązek eliminowania rażąco wadliwych decyzji z obrotu prawnego wynika z przepisów prawa. Ocenę organów w sprawie niniejszej co do podstaw stwierdzenia nieważności decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w G. z dnia [...] października 1993r. Sąd uznał za prawidłową. Badając legalność decyzji w trybie przepisów art. 156 § 1 kpa dotyczących stwierdzenia nieważności decyzji, właściwy organ administracji publicznej bierze pod uwagę stan faktyczny i stan prawny obowiązujący w dacie wydania kontrolowanej decyzji. Przedmiotowa decyzja Kierownika Urzędu Rejonowego w G. wydana została [...] października 1993r., to znaczy pod rządami ustawy "Prawo budowlane" z 1974r. oraz przepisów wykonawczych Rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Art. 5 ust. 1 pkt 6 Prawa budowlanego z 1974r. zawiera wymóg by obiekty budowlane były projektowane i budowane w sposób zapewniający ochronę interesów osób trzecich, zgodnie z przepisami, zwłaszcza techniczno budowlanymi (...) Zaś § 12 w.w. warunków technicznych jakim powinni odpowiadać budynki i ich usytuowanie wymaga, by budynki mieszkalne o ścianach z materiałów niepalnych lub trudno zapalnych były usytuowane w odległości co najmniej 4 m od granicy działki. Odległość ta może być zmniejszona do 3 m, jeżeli ściana budynku od strony działki sąsiedniej nie ma otworów okiennych lub drzwiowych. Zgodnie z § 13 ust 1 przepisów w/w rozporządzenia dopuszcza się sytuowanie bezpośrednio przy granicy działki budynku ale gospodarczego, jeżeli nie utrudni to zabudowy działki sąsiedniej. Jak przyznali skarżący zabudowę istniejącego tarasu nad gankiem domu na działce Nr [...] przy ul. [...] [...] w G. wykonali samowolnie to znaczy bez pozwolenia na budowę. Mając na uwadze treść przepisów prawa budowlanego oraz przepisów techniczno- budowlanych obowiązujących w dacie wydania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie powyższej samowoli, zasadnie organy obu instancji oceniły, że decyzja ta narusza przytoczone wyżej przepisy prawa w stopniu rażącym, skoro pozwala na użytkowanie wykonanej części budynku w zbliżeniu mniejszym niż 3 m od granicy działki, z otworami okiennymi w ścianie od strony granicy z działką sąsiednią. Uzasadnia to stwierdzenie nieważności decyzji legalizującej samowolę budowlana tj. decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego z dnia [...] października 1993r. o pozwoleniu na użytkowanie spornego obiektu. Przed doprowadzeniem samowoli budowlanej wyżej opisanej do stanu zgodnego z prawem na podstawie art. 40 prawa budowlanego z 1974r. decyzja taka nie mogła być wydana. Prawidłowej oceny prawnej organu nadzorczego nie podważają podnoszone w skardze okoliczności dotyczące zabudowy działki sąsiedniej nr 217 i braku utrudnienia tej zabudowy przez obiekt skarżących wykonany samowolnie. Należy bowiem podkreślić, że przepisy techniczno – budowlane to przepisy bezwzględnie obowiązujące i ich przestrzeganie nie jest pozostawione uznaniu ani inwestora ani organów. Wobec podnoszenia przez skarżących stanowiska Trybunału Konstytucyjnego dotyczącego kwestii zgody na sytuowanie budynku przy granicy działki, ale regulowanej w § 12 ust. 6 Rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z 14 grudnia 1994r. – należy stwierdzić, iż dotyczy ono przepisów techniczno – budowlanych późniejszych, które nie miały zastosowania w sprawie nieważnościowej, jako że, nie obowiązywały w dacie wydawania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie spornego obiektu. Mając na uwadze powyższe okoliczności Sąd nie znalazł podstaw do uwzględnienia skargi, co uzasadnia jej oddalenie. Z mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270) orzeczono jak w sentencji.