IV SA 3536/03
WyrokWSA w Warszawie2005-01-24
Skład orzekający: Sędzia WSA Tadeusz Nowak, Sędzia NSA Bożena Walentynowicz, Asesor WSA Bogusław Cieśla
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy pozwolenie na budowę budynku usługowego, które wiąże się z przebudową istniejących przyłączy wodno-kanalizacyjnych, narusza uzasadnione interesy osób trzecich (sąsiadów), jeśli przebudowa ta zapewnia możliwość korzystania z mediów, ale w innym miejscu i na warunkach ustalonych między stronami?Ratio decidendi
Sąd uznał, że pozwolenie na budowę nie narusza uzasadnionych interesów osób trzecich, jeśli zapewniono możliwość korzystania z mediów (wody i kanalizacji) po przebudowie, nawet jeśli w innym miejscu. Ochrona interesów osób trzecich w prawie budowlanym nie może oznaczać konieczności uzyskania zgody sąsiadów na budowę, a jedynie ochronę ich prawnych, a nie faktycznych, interesów. Prawo własności inwestora podlega takiej samej ochronie jak prawo własności sąsiada.Stan faktyczny
Prezydent Miasta wydał pozwolenie na budowę budynku usługowego wraz z infrastrukturą. Sąsiedzi, C. i G. N., wnieśli odwołanie, twierdząc, że projekt narusza ich interesy poprzez odcięcie istniejącej, wspólnej instalacji wodno-kanalizacyjnej. Wojewoda utrzymał decyzję w mocy, wskazując, że inwestor zobowiązał się do pokrycia kosztów przebudowy przyłączy, zapewniając sąsiadom dalsze korzystanie z mediów. Sąsiedzi złożyli skargę do WSA, podnosząc, że przyłącze ma charakter służebności gruntowej i zostało wybudowane na podstawie ich wcześniejszych decyzji o warunkach zabudowy i pozwoleniu na budowę. Sąd oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tadeusz Nowak (spr.), , Sędzia NSA Bożena Walentynowicz, Asesor WSA Bogusław Cieśla, Protokolant Rafał Kubik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 stycznia 2005 r. sprawy ze skargi C. i G. N. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] września 2003 r. Nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i pozwolenia na budowę skargę oddala.
7/ IV SA 3536/03
U Z A S A D N I E N I E
Prezydent Miasta [...] decyzją nr [...] z dnia [...].06.2003 r. zatwierdził projekt budowlany i udzielił M. i W. P. pozwolenia na budowę budynku usługowego, przyłącza energetycznego kablowego i napowietrznego, parkingu dla samochodów osobowych, dwóch zjazdów z ulicy [...], zewnętrznej i wewnętrznej instalacji gazowej, przyłącza kanalizacji deszczowej oraz przebudowę przyłącza wodociągowego i kanalizacji sanitarnej na działce nr geod. [...] przy ul. [...] [...] w S. oraz w liniach rozgraniczających ulicy [...] i ulicy [...].
Od powyższej decyzji odwołanie do Wojewody [...] wnieśli sąsiedzi G. i C. N. podnosząc, iż zatwierdzony projekt budowlany narusza ich interesy poprzez odcięcie istniejącej instalacji wodno - kanalizacyjnej, która jest wspólna dla obu działek położonych przy ul. [...] [...] i ul. [...] [...].
Organ odwoławczy utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Prezydenta Miasta [...].
W uzasadnieniu stwierdził, że decyzja nie narusza prawa i brak jest podstaw do jej zmiany bądź uchylenia. Zdaniem organu zarzut skarżących dotyczący naruszenia interesów poprzez odcięcie istniejącej instalacji wodno-kanalizacyjnej nie znajduje potwierdzenia w materiale dowodowym, bowiem, inwestor za zgodą skarżących, zobowiązał się do wykonania i pokrycia kosztów wykonania przebudowy w/w przyłączy.
Organ II instancji wyjaśnił ponadto, że z pisma Przedsiębiorstwa Wodociągów i Kanalizacji Spółka z o.o. w [...] z dnia [...].08.2003 r. wynika, iż przed przystąpieniem do realizacji inwestycji M. i W. P. zgłosili się do PWiK Spółka z o.o. w [...] w celu ustalenia możliwości przebudowy przyłącza wodociągowego i kanalizacyjnego z uwagi na planowaną zabudowę kubaturową. Zostali poinformowani, że z uwagi na to, iż przez teren ich posesji przebiegają przyłącza wod.- kan. zasilające działkę przy ul. [...] [...] , przebudowa przyłączy musi zostać zaprojektowana i wykonana zachowując możliwość dostawy wody i odbioru ścieków z posesji G. i C. N. przy ul. [...] [...]. M. i W. P. zgodnie oświadczyli, że zapewniają możliwość dostawy wody i odbioru ścieków dla swoich sąsiadów i we własnym zakresie i z własnych środków finansowych pokryją koszty przebudowy w/w przyłączy wod. - kan.
Organ odwoławczy podniósł, że przyjęte w projekcie budowlanym rozwiązanie techniczne zapewnia możliwość dostawy wody i odbioru ścieków z posesji przy ul. [...] [...].
Organ II instancji zaznaczył, iż z projektu budowlanego wynika, że studnia rewizyjna istniejąca na posesji przy ul. [...] [...] zostanie przebudowana w sposób zapewniający prawidłowy odpływ ścieków z posesji przy ul. [...] [...] i [...].
Jako punkt włączenia przyłącza kanalizacyjnego G. i C. N. przewidziano zaprojektowaną dla tego celu studnię rewizyjną zlokalizowaną przy granicy posesji M. i W. P.
Skargę na powyższą decyzję złożyli C. i G. N. wnosząc o uchylenie lub stwierdzenie nieważności decyzji organów I i II instancji oraz o wstrzymanie robót budowlanych prowadzonych przez M. i W. P. w związku z naruszeniem praw osób trzecich poprzez odcięcie instalacji wodno-kanalizacyjnej właścicielom działki sąsiedniej C. i G. N.
C. i G. N., podnoszą, że w dniu [...] maja 2002 r. uzyskali decyzję o warunkach zabudowy i zagospodarowaniu terenu (decyzja Nr [...]r Prezydenta Miasta [...]) na budowę budynku mieszkalno-handlowego na swojej działce przy ul. [...] [...] w S. W oparciu o powyższą decyzję i wykonany projekt budynku Prezydent Miasta [...] decyzją Nr [...] z dnia [...] grudnia 2002r zatwierdził projekt budowlany i wydał pozwolenie na budowę.
Do wniosku o pozwolenie na budowę G. i C. N. załączyli umowę z dnia 20 listopada 2002r z Przedsiębiorstwem Wodociągów i Kanalizacji Spółka z o.o. w [...] na warunki dostawy wody i odprowadzenia ścieków do urządzeń kanalizacyjnych. Z projektu stanowiącego załącznik do wniosku o pozwolenie na budowę wynika, że do budynku doprowadzone jest przyłącze wodno- kanalizacyjne ze studzienki znajdującej się na działce sąsiedniej, a będącej własnością M. i W. P.
Na podstawie umowy z dnia 29 sierpnia 1998r przyłącze kupione zostało przez poprzedniego właściciela, a następnie sprzedane w ramach umowy sprzedaży działki G. i C. N.
Powyższy stan faktyczny, zdaniem skarżących, wskazuje, że przyłącze wodnokanalizacyjne ma charakter służebności gruntowej i podlega ochronie posiadania. Tak więc organ wydający pozwolenie na budowę M. i W. P. winien posiadać uzgodnienie z właścicielami nieruchomości sąsiedniej w aspekcie przebudowy infrastruktury przyłączy wodno-kanalizacyjnych.
Zdaniem skarżących nie ma żadnego znaczenia prawnego dla niniejszej sprawy wykonanie takiego przyłącza po rozpoczęciu budowy w innym miejscu, bowiem skarżący G. i C. N., uzyskując decyzję o warunkach zabudowy oraz decyzję o pozwoleniu na budowę, ponieśli określone koszty związane z projektem budowlanym, który przewidywał przyłącze wodnokanalizacyjne w dotychczasowym miejscu, a M. I W. P. otrzymali niniejsze decyzje, które przez nich nie zostały zaskarżone w toku instancji.
Zdaniem stron skarżących naruszenie ich interesu prawnego wynika z wydanej im wcześniej decyzji o warunkach zabudowy oraz decyzji o pozwoleniu na budowę, które są ostateczne.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] podniósł, że zarzuty skarżących dotyczące rozstrzygnięcia zostały wyczerpująco przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, zaś argumentacja zawarta w skardze sprowadza się do podniesienia okoliczności znanych organowi w momencie orzekania.
Jednocześnie Wojewoda wyjaśnił, że przyłącze wody i kanalizacji przez działkę P. do sąsiedniej działki stanowiącej własność G. i C. N. zostało wybudowane bez uzgodnienia ZUD i bez pozwolenia na budowę. Na mapę zasadniczą urządzenia te zostały wniesione przez geodetę w wyniku aktualizacji mapy do celów projektowych a mimo to G. i C. N. decyzją Prezydenta Miasta [...] nr [...] uzyskali pozwolenie na budowę budynku mieszkalno - handlowego zlokalizowanego na działce nr [...] przy ul. [...] [...], który jak wynika z projektu zagospodarowania działki podłączony został do nielegalnie wybudowanego przyłącza.
W związku z powyższym organ II instancji wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne kontrolują jedynie legalność zaskarżonych decyzji/ postanowień/, a więc prawidłowość zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafność ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270).
Sąd uznał ,że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z zapisem zawartym w art. 32 ust. 4, ustawy z dnia 7 lipca 1994 r - Prawo budowlane (j.t. Dz. U. Nr 106 poz. 1126 z 2000 r. z późn. zm.) pozwolenie na budowę może być wydane wyłącznie temu, kto spełnia dwa podstawowe kryteria, a mianowicie :
- złożył wniosek w tej sprawie w terminie ważności decyzji o warunkach
zabudowy i zagospodarowania terenu,
- wykazał prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.
W przypadku przedmiotowej sprawy warunki te zostały spełnione.
Ponadto zgodnie z treścią przepisu art.35 ust.1 cyt. wyżej Prawa budowlanego, przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę właściwy organ sprawdza :
1. zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z :
a) miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego i wymaganiami
ochrony środowiska,
b) wymaganiami decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu,
b) przepisami, w tym techniczno budowlanymi,
2. kompletność projektu budowlanego i posiadanie wymaganych opinii,
uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń,
3. wykonanie projektu przez osobę posiadającą wymagane uprawnienie budowlane.
Nie ulega wątpliwości ,że właściciele działki przy ul. [...] [...] mieli prawo zabudowy swojej działki co wynika z wcześniejszej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Z uwagi jednak na to, iż przez teren ich posesji przebiegają przyłącza wod.- kan. zasilające działkę przy ul. [...] [...], przebudowa przyłączy musi zostać zaprojektowana i wykonana tak by zachowana została możliwość dostawy wody i odbioru ścieków z posesji Państwa G. i C. N. przy ul. [...] [...]. I to zostało zapewnione w zatwierdzonym projekcie.
Zdaniem Sądu organ wydający pozwolenie na budowę inwestorom M. i W. P. nie naruszył prawa budowlanego, a w szczególności nie naruszył art. 5 ust.2 ustawy prawo budowlane, dotyczący ochrony uzasadnionych interesów osób trzecich.
Ochrona uzasadnionych interesów osób trzecich w prawie budowlanym nie może oznaczać w praktyce konieczności wyrażenia zgody na budowę przez właścicieli sąsiednich działek. Interesy osób trzecich winny być brane pod uwagę na etapie prac projektowanych i przez organ przygotowujący decyzję - pozwolenie na budowę. Nie można jednak oczekiwać, aby interes osób trzecich był najważniejszym i jedynym kryterium, jakie bierze się pod uwagę przy wydawaniu pozwolenia na budowę.
Zgodnie z art. 32 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r., wszyscy są wobec prawa równi i wszyscy mają prawo do równego traktowania przez władze publiczne. Prawo własności inwestora musi być tak samo chronione, jak prawo własności właściciela sąsiedniej działki.
W niniejszej sprawie o właściwej ochronie interesów osób trzecich może świadczyć fakt, że skarżący nie zostali pozbawieni możliwości korzystania z wody i kanalizacji, bowiem stworzono im możliwość korzystania z tych mediów po przebudowie, tylko w innym miejscu.
Zarzut skarżących dotyczący naruszenia interesów poprzez odcięcie istniejącej instalacji wodno -kanalizacyjnej nie znajduje potwierdzenia w materiale dowodowym, bowiem, inwestor za zgodą skarżących zobowiązał się do pokrycia kosztów wykonania przebudowy w/w przyłączy.
Ponadto jak wynika z oświadczenia skarżących na rozprawie, skarżący zrezygnowali z możliwości korzystania ze studzienki kanalizacyjnej znajdującej się na działce inwestorów- P. i wykonali na własny koszt studzienkę na swojej działce od strony ul. [...].
Nadmienić należy ,że z aktów notarialnych (kserokopie w aktach) nie wynika, by przyłącze przebiegające przez działkę M. i W. P. stanowiło własność skarżących – G. i C. N. a nieruchomość stanowiąca własność M. i W. P. nie jest obciążona żadną służebnością na i rzecz nieruchomości skarżących ani na ich rzecz.
Trudno więc uznać za uzasadnione zarzuty skarżących, że pozwolenie na budowę narusza art. 5 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane i że planowana inwestycja spowoduje odcięcie skarżącym dostęp do mediów.
Ochrona uzasadnionych interesów osób trzecich, na co się powołują skarżący, podobnie jak i w przepisach o zagospodarowaniu przestrzennym, może oznaczać wyłącznie ochronę interesów prawnych, a nie faktycznych. W przeciwnym bowiem razie, naruszałaby właścicielskie prawa do gruntu inwestora. Ochrona uzasadnionych interesów osób trzecich w prawie budowlanym nie może oznaczać w praktyce konieczności wyrażenia zgody na budowę przez właścicieli sąsiednich działek. Interesy osób trzecich winny być brane pod uwagę na etapie prac projektowanych i przez organ przygotowujący decyzję - pozwolenie na budowę. Nie można jednak oczekiwać, aby interes osób trzecich był najważniejszym i jedynym kryterium, jakie bierze się pod uwagę przy wydawaniu pozwolenia na budowę.
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że zaskarżona decyzja oraz utrzymana nią w mocy decyzja organu I instancji jest zgodna z prawem i na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz.270) skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło