IV SA 354/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Teresa Kobylecka, Sędzia NSA Joanna Kabat-Rembelska, Asesor WSA Wanda Zielińska - Baran (spr.), Protokolant Danuta Gorzelak-Maciak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 kwietnia 2004 r. sprawy ze skargi J. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] grudnia 2002 r. Nr [...] w przedmiocie nakazania przywrócenia do stanu poprzedniego stosunków wodnych na gruncie oddala skargę Sygn. IV SA 354/03 UZASADNIENIE Wójt Gminy S. w następstwie wszczęcia w dniu 22 maja 2002r. postępowania z wniosku S. G. i S. P., decyzją z dnia [...] listopada 2002r. wydaną na podstawie art. 29 ust. 1,2 i 3 ustawy z dnia 18 lipca 2001r. Prawo wodne ( Dz. U. Nr 115, poz. 1229) oraz art. 104 kpa nakazał J. G. przywrócenie stanu poprzedniego poprzez odkopanie rowu na działce oznaczonej nr [...], położonej w J., w celu umożliwienia odpływu wody z działek wyżej położonych oraz zgromadzonych w rowie przydrożnym drogi powiatowej, w terminie do 30 listopada 2002r. W odwołaniu od tej decyzji skarżący podniósł, że wykonany przed 40 laty rów odwadniający na działce przez jego ojca, uległ całkowitej degradacji z powodu braku konserwacji. Jego zdaniem, stanowisko Wójta nakazujące mu odtworzenie rowu jest bezzasadne, skoro wszystkie rowy na terenie Gminy są zaniedbane, a nadto ingeruje w jego prawo własności. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. zaskarżoną decyzją z dnia [...] grudnia 2002r., po rozpatrzeniu odwołania J. G., utrzymało w mocy powołaną powyżej decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu decyzji podniesiono, że w myśl przepisu art. 29 ust. 3 ustawy Prawo wodne wójt może nakazać właścicielowi gruntów przywrócenie stanu poprzedniego lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom, w przypadku gdy spowodowane przez właściciela gruntu zmiany stanu wody na gruncie szkodliwie wpływają na grunty sąsiednie. Zaznaczono nadto, że decyzja pierwszej instancji została poprzedzona prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem. W ocenie organu odwoławczego ustalenia kontroli przeprowadzonej na gruncie J. G. w pełni uzasadniają nałożenie na skarżącego obowiązku przywrócenia stanu poprzedniego. W odniesieniu do zarzutu naruszenia prawa własności wyjaśniono, że przepis art. 64 Konstytucji RP dopuszcza ograniczenie własności w drodze ustawy , a to oznacza ,że działania Wójta Gminy S. nie naruszają istoty prawa własności, albowiem znajdują umocowanie w art. 29 ust. 3 Prawa wodnego. W skardze na powyższą decyzję J. G. zarzucił naruszenie art. 29 p.l ust.2 oraz art. 29 p. 2 ustawy z dnia 18 lipca 200 lr. Prawo wodne. W wywodach uzasadnienia skargi skarżący podniósł, że organ odwoławczy nie rozpoznał sprawy w aspekcie art. 29 pkt. 2 ustawy, który nakazuje właścicielowi gruntu usunięcie przeszkód oraz zmian w odpływie wody, ponieważ nie wziął pod uwagę okoliczności, że to Gmina i Starostwo przyczyniły się do zalewania gruntów sąsiednich z powodu zaniedbania udrożnienia rowów przydrożnych. Wymienione organy usiłują wody opadowe przepuścić przez jego pole, pozbawiając go możliwości jego uprawy. Na jego polu nie było żadnego rowu odwadniającego. Niezgodne z prawdą jest, że dokonał zasypania rowu, ponieważ na swoim gruncie jedynie dokonał wyrównania istniejącego zagłębienia. Poza tym skarżący zarzucił, iż organ drugiej instancji jednostronnie rozpoznał sprawę, gdyż nie wziął pod uwagę okoliczności, że na jego nieruchomość właściciele sąsiednich gruntów, domagający się przepływu wody przez jego grunty, odprowadzają ścieki ze swoich szamb, a tego zakazuje art. 29 pkt 1 ust. 2 Prawa wodnego. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji. Dodało nadto, że zarzutom skargi przeczą nie tylko dokumenty akt sprawy, ale też wyrok Sądu Rejonowego w W. z dnia [...] grudnia 2002r. sygn. [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sadów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ) Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę zaskarżonych aktów pod względem zgodności z przepisami prawa obowiązującymi w czasie ich wydania. Jeżeli zaskarżony akt nie narusza prawa, Sąd obowiązany jest skargę oddalić. W wyniku dokonanej oceny należy stwierdzić, że wbrew zarzutom skargi kwestionowana decyzja nie budzi zastrzeżeń z punktu widzenia jej legalności. Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowi m.in. art. 29 ustl ustawy z dnia 18 lipca 2001r. Prawo wodne ( Dz. U. Nr 115, poz. 1229 ze zm.). Stosownie do jego brzmienia właścicielowi gruntu nie wolno podejmować działań na swoim gruncie, powodujących zmianę stosunków wodnych, zmianę kierunku odpływu wody opadowej i ze źródeł, o ile miałyby spowodować szkodę dla gruntów sąsiednich ( pkt 1). Właścicielowi nie wolno też odprowadzać wód i ścieków na grunty sąsiednie (Pkt2). Poza wymienionymi zakazami ustawa - Prawo wodne w ust. 2 art. 29 nakłada na właściciela określone obowiązki w zakresie dbałości o utrzymanie właściwego stanu na gruncie. Otóż, do obowiązków tych należy, usunięcie przeszkód powodujących szkodę dla gruntów sąsiednich niezależnie od tego, czy przeszkody były następstwem zdarzeń przypadkowych, czy też działaniem osób trzecich. Powyższe prowadzi do wniosku, że ustawodawca nie tylko zakazał właścicielowi gruntu zmiany stosunków wodnych ze szkodą dla gruntów sąsiednich, odprowadzania wód i ścieków na inne grunty, ale również zobowiązał go do dbania aby stan stosunków wodnych na jego gruncie nie przyczyniał się do powstania szkód na gruntach sąsiednich i to nie tylko przez jego działania, ale też działania osób trzecich, jak też na skutek zdarzeń obiektywnych, niezależnych od niego oraz innych osób. Naruszenie przez właściciela nieruchomości stosunków wodnych powodujących szkodę na gruntach sąsiednich rodzi skutek w postaci nałożenia sankcji nakazu przywrócenia stanu poprzedniego lub wykonania urządzeń zapobiegających powstawaniu szkody. Jak stanowi ust. 3 art. 29 Prawa wodnego organem upoważnionym do stosowania tych sankcji jest wójt, burmistrz, prezydent miasta. Wydanie tej decyzji wymaga przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego zmierzającego do ustalenia stanu faktycznego sprawy, czyli, np. stwierdzenia czy właściciel dokonał zmiany stosunków wodnych na swoim gruncie i czy zmiany te szkodzą gruntom sąsiednim. Zgromadzony w niniejszej sprawie materiał dowodowy wskazuje, że w wyniku przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego ustalono, iż skarżący zasypał na długości 20 metrów rów odwadniający, znajdujący się na działce fflr [...] i tym przyczynił się do tego, że wody opadowe z terenów położonych wyżej nie mogąc przepływać tym rowem zalewają grunty sąsiednie, czyniąc szkody w uprawach rolnych. Poczynione ustalenia, w ocenie Sądu, sprawiają, że organy administracyjne miały podstawę faktyczną i prawną do nakazania skarżącemu zasypania rowu odwadniaj ącego. Poza tym trzeba podnieść, że w świetle materiału dowodowego niezgodne z prawdą okazało się twierdzenie skarżącego, że na jego gruncie nie znajduje się rów odwadniający, jak również twierdzenie, że nie zasypał rowu na swoim gruncie. Twierdzeniom tym przeczy treść odwołania oraz treść skargi, w których to skarżący wyraźnie przyznał, że na jego gruncie był rów odwadniający, który przed 40 - laty wykonał ojciec, a który z powodu braku konserwacji uległ degradacji, oraz potwierdził, że dokonał zasypania wgłębienia istniejącego na jego gruncie. Również twierdzeniom skarżącego przeczy znajdujący się w aktach sprawy wyrok Sądu Rejonowego Wydziału I Cywilnego w W. z dnia [...] grudnia 2002 r. ( sygn. [...]), co trafnie podniósł organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę, który przywraca S. P. i S. G. utracone przez nich na skutek naruszenia przez pozwanych J. G. i B. G. posiadanie służebności rowu odwadniającego położonego na działce nr [...] i nr [...] położonego we wsi J. poprzez nakazanie pozwanym jego udrożnienie na odcinku 20 metrów licząc od drogi w kierunku rzeki. Podnoszona przez skarżącego kwestia odprowadzania ścieków na jego grunt przez sąsiadów, jak też kwestia dotycząca braku konserwacji innych rowów przez Gminę i Starostwo, pozostają poza sferą, o której mogły orzekać organy administracyjne w rozpatrywanej sprawie i nie podlegają one również rozstrzygnięciu przez sąd administracyjny. W niniejszej sprawie postępowanie administracyjne toczyło się z wniosku właścicieli sąsiednich gruntów, którym działania skarżącego poczyniły szkodę. Natomiast wymienione powyżej kwestie, na których zostały oparte zarzuty skargi, podlegają rozpatrzeniu w odrębnych postępowaniach administracyjnych. W świetle powyższego zarzuty skargi należało uznać za nieuzasadnione, a zatem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2001r. Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270).