IV SA 3549/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Zofia Flasińska (spr.), Sędziowie asesor WSA Anna Szymańska, asesor WSA Jakub Linkowski, Protokolant Dominik Niewirowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 lipca 2004 r. sprawy ze skargi H. W. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] maja 2003 r. Nr [...] w przedmiocie nieważności decyzji o przejęciu nieruchomości na rzecz Skarbu Państwa za spłaty pieniężne 1. uchyla zaskarżonądecyzjęi poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; 2. zasądza od Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi na rzecz H. W.kwotę 10 zł (dziesięć zł) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Wojewoda [...] decyzją z [...] lipca 1997 r. na podstawie art.156 § 1 kpa, po rozpatrzeniu wniosku H.W., odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta K. z [...] lutego 1982 r. o przejęciu na rzecz Skarbu Państwa za spłaty pieniężne działki nr [...] o pow. 0,4440 ha położonej na terenie miasta K.. W uzasadnieniu Wojewoda wskazał jako podstawę prawną przejęcia wyżej opisanej nieruchomości art. 53 ustawy z 27 października 1977 r. o zaopatrzeniu emerytalnym oraz innych świadczeniach dla rolników i ich rodzin ( Dz. U. nr 32 poz. 140). Zgodnie z tym przepisem odplatane przejęcie nieruchomości następowało tylko na wniosek zainteresowanej osoby, który można było w dowolnym momencie wycofać aż do wydania decyzji. Przesłane przez Urząd Miejski dokumenty nie zawierają wprawdzie wniosku strony o przejęcie nieruchomości niemniej zdaniem organu "wniosek taki miał wpłynąć, gdyż przejęcie nieruchomości na rzecz Państwa w trybie wyżej cytowanych przepisów mogło nastąpić tylko i wyłącznie na wniosek strony". Z zebranego materiału wynika, że strony wystąpiły o odpłatne przejęcie przedmiotowej działki z uwagi na znaczne oddalenie tej działki od miejsca zamieszkania i trudności w jej prawidłowym zagospodarowaniu. Strony nie składały od tej decyzji odwołania, zatem trudno jest uznać, aby decyzja została wydana bez wniosku zainteresowanych. W odwołaniu od tej decyzji H.W. podniosła, iż o wydaniu decyzji o przejęciu jej działki dowiedziała się w Wydziale Geodezji, kiedy zwróciła się o wyjaśnienie z jakiego tytułu otrzymała 3.162 zł. Nie mogła się od tej decyzji odwołać, albowiem upłynął już 2 - tygodniowy termin do wniesienia odwołania. Po uzgodnieniu z wydziałem Geodezji w/w kwotę wpłaciła na konto budżetu państwa. Nigdy nie wyrażała zgody na przejęcie tej działki lecz zwracała się o jej zamianę. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi decyzją z [...] maja 2003 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję wskazując na zeznania brata H.W. - E.W., który w czasie rozprawy administracyjnej w dniu [...].06. 1997 r. oświadczył, że po wymianie działki nr [...] na działkę nr [...] wystąpili wraz z siostrą o przejęcie tej działki za spłaty pieniężne z uwagi na jej odległe położenie od ich miejsca zamieszkania. Nadto Minister stwierdził, że rażące naruszenie prawa występuje wówczas, gdy treść rozstrzygnięcia pozostaje w wyraźnej i oczywistej sprzeczności z treścią przepisu i gdy charakter tego naruszenia powoduje, że rozstrzygnięcie nie może zostać zaakceptowane, jako akt wydany przez organ praworządnego państwa. W ocenie Ministra skarżąca nie udowodniła w sposób niebudzący wątpliwości, aby przejęcie jej udziału w działce odbyło się wbrew jej woli. Twierdzenia skarżącej uznał za gołosłowne, albowiem przez dziesięć lat nie kwestionowała decyzji Prezydenta K.. Nadto fakt złożenia wniosku o odpłatne przejęcie potwierdził jej brat. W skardze do Sądu H.W. podniosła iż nie odwołała się od decyzji o przejęciu działki z uwagi na doręczenie jej dopiero po wypłaceniu odszkodowania, gdy upłynął już termin do wniesienia odwołania. Wypłacone odszkodowanie zwróciła. W odpowiedzi na skargę Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko oraz argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest uzasadniona. Trafnie wskazuje się w zaskarżonej decyzji, iż rażące naruszenie prawa występuje wówczas, gdy treść rozstrzygnięcia pozostaje w wyraźnej i oczywistej sprzeczności z treścią przepisu prawa. Zgodnie z art. 53 ust. 1 ustawy z 27 października 1977 r. o zaopatrzeniu emerytalnym oraz innych świadczeniach dla rolników i ich rodzin (Dz. U. nr 32 poz. 140) nieruchomości wchodzące w skład gospodarstwa rolnego mogły być przejęte odpłatnie przez Państwo na wniosek właściciela tego gospodarstwa rolnego. Wobec tego ustawową przesłanką przejęcia był wniosek właściciela o przejęcie. Jeżeli przedmiotowa nieruchomość stanowiła współwłasność, to wniosek o przejęcie musieli złożyć wszyscy współwłaściciele. Jeżeli zatem skarżąca kwestionuje tę podstawową przesłankę dotyczącą wyrażenia zgody na przejęcie działki, to organ winien wykazać, że decyzja Prezydenta Miasta K. z [...]lutego 1882 r. nie stoi w sprzeczności z art. 53 ust. 1 w/w ustawy a więc, że skarżąca taki wniosek złożyła. Organ powołuje się na zeznania brata skarżącej złożone na rozprawie w dniu [...] czerwca 1997 r. Jest to jednak tylko oświadczenie strony zainteresowanej w sprawie, która pobrała spłatę i nie rości sobie żadnych pretensji. Nie zostało potwierdzone żadnym innym dowodem. Skarżąca twierdząc konsekwentnie, że wniosku o przejęcie nie składała, przedstawiła dowód zwrotu wypłaconego jej odszkodowania w dniu [...] lipca 1982 r. a więc po upływie sześciu miesięcy od wydania kwestionowanej decyzji o przejęciu nieruchomości za spłaty. Ponadto organ zupełnie pominął fakt wniosku skarżącej o zamianę działki nr [...]. Decyzja w tym przedmiocie została wydana [...] września 1978 r. Jak wynika z zawiadomienia Państwowego Biura Notarialnego z [...] kwietnia 1982 r. dla zamiennej działki nr [...]. urządzono księgę wieczystą i wpisano prawo własności na rzecz H.W. i E.W.. Wszystkie te okoliczności wskazują, iż sprawa nie została wyjaśniona w dostateczny sposób, co narusza art. 7, 77 § 1kpa. To organy administracji publicznej obowiązane są do podjęcia wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli, a także do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego. Za niedopuszczalne należy uznać stanowisko zawarte w uzasadnieniu decyzji organu I instancji, że "wniosek strony musiał wpłynąć, gdyż przejęcie nieruchomości mogło nastąpić tylko i wyłącznie na wniosek strony". Nietrafne jest także stanowisko organu, dotyczące zakwestionowania przez skarżącą decyzji o przejęciu nieruchomości dopiero po 10 latach, skoro w aktach znajduje się dowód zwrotu odszkodowania z [...] lipca 1982 r. Również w sposób racjonalny skarżąca uzasadniła fakt nie wniesienia odwołania od kwestionowanej decyzji o przejęciu. Skoro dowiedziała się o niej dopiero po otrzymaniu odszkodowania tzn., że decyzja ta była już ostateczna. Mając powyższe okoliczności na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 a i c oraz art. 200 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153 poz. 1270) w zw. z art. 97 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153 poz. 1271 orzekł jak w sentencji.