IV SA 3553/03
WyrokWSA w Warszawie2005-01-28
Skład orzekający: Sędzia WSA Mirosława Kowalska, Asesor WSA Bogusław Cieśla, Asesor WSA Grzegorz Czerwiński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo umorzył postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, uznając, że podmiot inicjujący postępowanie (Burmistrz Miasta) nie posiadał statusu strony?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organ administracji publicznej błędnie umorzył postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji. Jeśli organ uznał, że wnioskodawca nie jest stroną, powinien odmówić wszczęcia postępowania w trybie art. 157 § 3 k.p.a., a nie umarzać postępowanie. Ponadto, organ powinien był zbadać z urzędu, czy decyzja nie jest dotknięta wadami nieważności, zwłaszcza że w poprzedniej decyzji sam stwierdził częściową nieważność.Stan faktyczny
Gmina wniosła skargę na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego (GINB) z dnia [...] sierpnia 2003 r., która umorzyła postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody z dnia [...] grudnia 2002 r. o przyznaniu odszkodowania. GINB uznał, że Burmistrz Miasta, który zainicjował postępowanie, nie miał statusu strony, a tym samym postępowanie stało się bezprzedmiotowe. Gmina zarzuciła naruszenie prawa, wskazując na swój interes prawny.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosława Kowalska (spr.), , Asesor WSA Bogusław Cieśla, Asesor WSA Grzegorz Czerwiński, Protokolant Anna Sokołowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 stycznia 2005 r. sprawy ze skargi Gminy [...] na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2003 r. Znak [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji. I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] sierpnia 2003 r. znak: [...] Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego po ponownym rozpatrzeniu sprawy dotyczącej stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2002 r. znak: [...] orzekającej o przyznaniu na rzecz J. i M. C. odszkodowania w wysokości 1150 zł od Gminy Miasta [...]– uchylił własną decyzję z dnia [...] maja 2003 r. i umorzył postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności wyżej opisanej decyzji Wojewody [...].
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ wskazał, że w związku z faktem , iż postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności zostało wszczęte na wniosek Burmistrza Miasta [...] tj. podmiotu, któremu nie przysługuje w sprawie status strony w rozumieniu art. 28 kpa zachodzi konieczność umorzenia postępowania wszczętego w trybie nieważnościowym. Zdaniem organu postępowanie stało się bezprzedmiotowe z przyczyn podmiotowych. Dla uzyskania statusu strony w postępowaniu administracyjnym konieczne jest uczestniczenie w danej sprawie w charakterze podmiotu administracyjnego a więc podmiotu o którego uprawnieniach lub obowiązkach prawnych na mocy regulacji prawa materialnego ma rozstrzygać decyzja administracyjna. Tymczasem w niniejszej sprawie, zdaniem organu, wnioskodawca występuje w charakterze podmiotu administrującego a nie administracyjnego. Burmistrz Miasta [...] nie ma legitymacji do wystąpienia z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2002 r. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał jako podstawę prawną swego rozstrzygnięcia przepis art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 105 § 1 kpa. Dodatkowo wskazał, że nie znalazł podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji w/w z urzędu.
W skardze z dnia 22 września 2003 r. Gmina [...] wniosła o jej uchylenie. Skarżąca podniosła, ze Gmina jako jednostka samorządu terytorialnego legitymuje się interesem prawnym, gdyż na niej ciąży obowiązek nałożony decyzją Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2002 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Niniejsza sprawa podlega rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153 poz. 1271 z późn. zm.).
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Zaskarżonej decyzji można postawić zarzut naruszenia prawa a w takim właśnie zakresie możliwa jest sadowa kontrola (art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sadów administracyjnych Dz. U. nr 153 poz. 1269).
Zaskarżona decyzja zapadła z obrazą przepisów prawa procesowego, które miało istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy.
Wynikiem oceny zdolności do działania w sprawie osoby wnoszącej żądanie tj. legitymacji strony – jest wydanie decyzji w trybie art. 157 § 3 kpa. Na podstawie tego przepisu orzeka się co do niedopuszczalności z przyczyn podmiotowych lub przedmiotowych wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji. Skoro organ uznał, że dochodzący stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrz Gminy nie jest stroną to nie powinien umarzać postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody a odmówić wszczęcia postępowania w tej sprawie w trybie art. 157 § 3 kpa.
Zdaniem Sadu zaskarżona decyzja zapadła z uchybieniem zasad procedury administracyjnej – dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego (art. 7 i 77 kpa). Naczelne zasady postępowania obligują organy administracji do wyczerpującego zbadania wszystkich okoliczności faktycznych i prawnych związanych z określoną sprawą niezależnie od wniosków i zarzutów stron postępowania administracyjnego.
Przy stwierdzeniu nieważności stosuje się przepisy art. 28 i art. 64 § 4 kpa. Stroną jest nie tylko strona postępowania zwykłego ale każdy czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy decyzja. Zdaniem Sądu w zaskarżonej decyzji organ nie wykazał braku przymiotu strony w odniesieniu do dochodzącego stwierdzenia nieważności Burmistrza Miasta [...]. Istotne było ustalenie czy ten działa w imieniu Gminy i zastosowanie tu przepisów ustawy o samorządzie gminnym z 8 marca 1990 r. (Dz. U. 01.142.1591) zgodnie z którymi Gmina posiada osobowość prawną (art. 2 w/w ustawy) a burmistrz jest organem gminy (art. 11 a w/w ustawy).
Podniesienia wymaga, że zgodnie z przepisem art. 157 § 2 kpa organ może wszcząć postępowanie w przedmiocie nieważności decyzji – z urzędu. Ponadto nawet w postępowaniu prowadzonym na wniosek ma obowiązek badania z urzędu przesłanek nieważnościowych, którymi może być dotknięta kontrolowana decyzja.
Analizując zaskarżoną decyzję należy stwierdzić, że organ nie uzasadnił dlaczego nie znalazł podstaw do stwierdzenia z urzędu nieważności decyzji.
Jest to o tyle istotne, że w poprzedzającej zaskarżoną decyzję decyzji własnej z dnia [...] maja 2003 r. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego znalazł podstawy do częściowego stwierdzenia nieważności badanej decyzji Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2002 r.
Kierując się powyższą argumentacją organ rozpoznając sprawę ponownie oceni od kogo pochodzi wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji. Organ ustali czy podmiot ten ma przymiot strony w przedmiotowym postępowaniu wreszcie czy kontrolowana w postępowaniu nieważnościowym decyzja jest dotknięta którąś z wad opisanych w przepisie art. 156 § 1 kpa. Dodatkowo organ wyjaśni stwierdzenia nieważności, której decyzji dotyczy wniosek z dnia 9 stycznia 2003 w szczególności czy wniosek dotyczy decyzji Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2002 r. czy co do daty we wniosku doszło do oczywistej pomyłki.
Sąd orzekł jak w sentencji w trybie art. 145 § 1 pkt 1 c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Dz. U. nr 153 poz. 1270 – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uznając, ze doszło do naruszenia wyżej wskazanych przepisów postępowania które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło