IV SA 3561/03

WyrokWSA w Warszawie2005-01-21

Skład orzekający: Ewa Machlejd, Halina Kuśmirek, Grzegorz Czerwiński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja o stwierdzeniu nieważności pozwolenia na budowę może zostać wydana na podstawie niekompletnych akt administracyjnych i oświadczenia właściciela nieruchomości, bez przesłuchania go w charakterze świadka lub strony?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, uznając, że postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności pozwolenia na budowę zostało przeprowadzone z naruszeniem art. 7 i 77 k.p.a. Ustalenia faktyczne oparte na niekompletnych aktach administracyjnych i samym oświadczeniu właściciela, bez jego przesłuchania, są niewystarczające do wydania wiążącej decyzji. Ponadto, sąd uznał, że w przypadku aneksu do planu realizacyjnego, zgoda właściciela nieruchomości na usytuowanie słupa mogła być wymagana jedynie przed wydaniem pierwotnej decyzji, a nie przy jej aneksowaniu, jeśli usytuowanie słupa nie uległo zmianie.
Stan faktyczny
Właściciel działki złożył wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji zatwierdzającej aneks do planu realizacyjnego i udzielającej pozwolenia na budowę linii napowietrznej, twierdząc, że nie wyrażał zgody na budowę na swojej działce, a poprzedni właściciel również nie był informowany. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził nieważność decyzji, uznając, że inwestor nie wykazał prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Po rozpoznaniu wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy, organ utrzymał swoją decyzję w mocy. Skarżący zarzucił prowadzenie postępowania na podstawie niepełnych akt i brak wyjaśnienia spornych kwestii.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji. Zasądził od Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Machlejd, Sędziowie ( NSA, As. WSA Halina Kuśmirek, Grzegorz Czerwiński (spr.), , Protokolant Piotr Zawadzki, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 stycznia 2005 r. sprawy ze skargi R. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2003 r. Znak: [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego R. kwotę 310 zł (trzysta dziesięć złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Decyzją (aneksem) z dnia [...] grudnia 1980 roku, Nr [...] Wojewoda [...] po rozpoznaniu wniosku Zakładu [...] w sprawie zatwierdzenia aneksu do planu realizacyjnego przebudowy linii napowietrznych [...]B. [...] i [...] zatwierdził miejsce i warunki realizacji inwestycji oznaczone w załączniku graficznym, plan realizacyjny objęty załącznikiem Nr [...] oraz wydał pozwolenie na budowę inwestycji obejmującej odcinki linii od słupa [...]do słupa [...] i o od słupa [...] do słupa [...] na terenach położnych w B. i R. Decyzja ta stanowiła zmianę decyzji z dnia [...] maja 1980 roku, Nr [...] zatwierdzającej plan realizacyjny inwestycji w postaci budowy linii elektrycznej. Pismem z dnia 31 maja 2002 roku właściciel działki o nr ew. [...] położonej w miejscowości Z. złożył wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewódzkiego Biura Planowania Przestrzennego w R. z dnia [...] grudnia 1980 roku, Nr [...] jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa. W kolejnym piśmie z dnia 16 grudnia 2002 roku, stwierdził, że przed rokiem 1980 właścicielem działki o nr ew. [...] (obecnie [...]) był Wł. R. W dniu 05 listopada 1980 roku aktem notarialnym Nr [...] nabył wyżej wymienioną działkę od W. R. i stał się jej prawnym właścicielem. W roku 1980 postawiono na tej działce słup potrójny typu [...] linii napowietrznej [...]. Wcześniej przebieg linii był inny i słup był usytuowany dwie działki dalej. O budowie linii na swojej działce nie był informowany. Nie był też informowany poprzedni właściciel działki. Decyzją z dnia [...] kwietnia 2003 roku, Nr [...] Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził nieważność decyzji Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 1980 roku, Nr [...] w części dotyczącej zatwierdzenia planu realizacyjnego i udzielenia pozwolenia na budowę linii napowietrznej na działce o aktualnym nr ew. [...] położnej w miejscowości B. W uzasadnieniu swojej decyzji Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, że decyzja ta wydana została z naruszeniem art.29 ust.5 obowiązującej w czasie wydawania decyzji ustawy z dnia 24 października 1974 roku Prawo budowlane (Dz. U. Nr 33 poz. 229). Zgodnie z brzmieniem tego przepisu pozwolenie na budowę mogło być wydane wyłącznie jednostce organizacyjnej lub osobie, która wykazała prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Tymczasem jak wynika z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie (niepełnych akt archiwalnych) Wojewoda [...] wydał pozwolenie na budowę mimo tego, że inwestor nie załączył do wniosku o zatwierdzenie aneksu do planu realizacyjnego zgody ówczesnego właściciela nieruchomości nr [...] na dysponowanie tą nieruchomością na cele budowlane, a w szczególności na usytuowanie na tej nieruchomości słupa nr [...]. Również obecny właściciel działki złożył oświadczenie, że nie wyrażał zgody na realizację inwestycji na swojej działce. Wskazać należy zdaniem Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, że w aktach znajduje się oświadczenie właścicieli (użytkowników) innych niż przedmiotowa nieruchomości o braku zastrzeżeń co do usytuowania linii napowietrznej [...]. Od powyższej decyzji wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy złożył R. w R. podnosząc zarzut, że dokonując stwierdzenia nieważności pozwolenia na budowę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego oprał się na "niepełnych aktach archiwalnych" nie wyjaśniając okoliczności braku dokumentów i nie podejmując czynności mających na celu udowodnienie spornych kwestii innymi dostępnymi środkami dowodowymi. Nie ustalono trybu jaki obowiązywał dla uzyskania zgody właścicieli działek w szczególności czy nie obowiązywał tryb publicznego powiadomienia licznej grupy uczestników postępowania. Nadto Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego nie zapoznał się ze stanowiskiem poprzednika prawnego skarżącego, który uzyskał uchyloną decyzję o pozwoleniu na budowę. Do odwołania skarżący dołączył oświadczenie Zakładu [...] w R. z dnia 21 maja 2003 roku. W piśmie tym zawarte jest stwierdzenie, Wiceprezesa Zarządu tej Spółki, który oświadczył, że każdy z właścicieli gruntów był zawiadomiony o terminie wejścia na jego działkę przez prowadzącego budowę i nikt nie wnosił sprzeciwu co do przebiegu linii oraz lokalizacji poszczególnych słupów. Decyzją z dnia [...] sierpnia 2003 roku, Nr [...] Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] kwietnia 2003 roku podtrzymując swoje wcześniejsze stanowisko. Na powyższą decyzję skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego złożył R. w R. podnosząc zarzut, iż zaskarżona decyzja dotyczy również Zakładu [...] w R. Tymczasem Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wydał swoje dwie decyzje bez udziału tego podmiotu. Nadto wbrew wymogom art.lO7§l kpa zaskarżona decyzja nie podaje podstawy prawnej rozstrzygnięcia wskazując jedynie ogólnie art.l56§l kpa, podczas gdy przepis ten wymienia siedem przypadków stanowiących podstawę stwierdzenia nieważności decyzji. Zaskarżona decyzja zdaniem skarżącej Spółki ignoruje także zasadę prawdy materialnej, gdyż zapadła ona na podstawie niepełnych akt archiwalnych bez uwzględnienia stanu prawnego i faktycznego istniejącego w dacie wydawania decyzji, której nieważność stwierdzono. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Odnośnie zarzutu braku wskazania podstawy prawnej stwierdził, że wprawdzie wskazany został ogólnie jedynie art.l56§l kpa to jednak z treści uzasadnienia decyzji wynika, iż podstawą stwierdzenia jej nieważności było wydanie pozwolenia na budowę z rażącym naruszeniem prawa tj. z powodu uchybienia wymienionego w art.l56§l pkt.2 kpa. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Skarga zasługuje na uwzględnienie. Wojewódzki Sąd Administracyjny kontroluje zgodność zaskarżonej decyzji z prawem materialnym i procesowym. Zdaniem Sądu podzielić należy zarzut skarżącego, że zaskarżona decyzja oraz decyzja ją poprzedzająca zapadły z naruszeniem art.7 kpa i art.77 kpa. Jak to wynika wprost z uzasadnienia decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego ustalenie stanu faktycznego będącego podstawą wydania zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej nastąpiło na podstawie niekompletnych archiwalnych akt administracyjnych związanych z wydaniem decyzji z dnia [...] grudnia 1980 roku, Nr [...] przez Wojewodę [...]. Tymczasem niepełne akta administracyjne dotyczące postępowania w sprawie wydania wyżej wymienionej decyzji nie pozwalają na dokonanie absolutnie pewnych ustaleń w sprawie. Podstawą wydania decyzji mogą być ustalenia faktyczne oparte jedynie na dowodach, a nie na przypuszczeniach. Poprzestanie na oświadczeniu obecnego właściciela działki o nr ew. [...] (obecnie [...]), że zarówno on jak i poprzedni właściciel działki nie wyrażali zgody na budowę linii uznać należy za dalece niewystarczające. Należy nadto zwrócić uwagę, że samo oświadczenie nawet złożone na piśmie nie może być uznane za dowód w sprawie. Jest ono jedynie informacją o dowodzie, a składający je winien być przesłuchany w charakterze świadka lub strony. Zwrócić należy także uwagę na fakt, iż decyzja Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 1980 roku jest decyzją aneksem do decyzji z dnia [...] maja 1980 roku, Nr [...] zatwierdzającej plan realizacyjny przebudowy linii napowietrznych [...]. Oznacza to, że decyzja, która była przedmiotem oceny w postępowaniu nieważnościowym zmieniała jedynie ustalenia pierwotnej decyzji z dnia [...] maja 1980 roku. Nie zmieniała ona jednak tych ustaleń w całości. W aktach sprawy znajduje się plan inwestycji z naniesionym pierwotnym przebiegiem przedmiotowej linii elektrycznej przed dokonaniem zamiany oraz po jej zmianie. Z planu tego wynika, że usytuowanie słupa znajdującego się na działce należącej do S. S. nie uległo zmianie w stosunku do usytuowania przewidzianego decyzją z dnia [...] maja 1980 roku. Tym samym uznać należy, że w celu uzyskania decyzji z dnia [...] grudnia 1980 roku inwestor nie musiał uzyskiwać zgody kolejnej zgody właściciela działki na realizację inwestycji. Wystarczającym było uzyskanie takiej zgody przed wydaniem decyzji z dnia [...] maja 1980 roku o pozwoleniu na budowę linii elektrycznej. Brak zgody właściciela działki o nr ew. [...] (obecnie [...]) nie może więc być podstawą stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 1980 roku, Nr [...]. Odnosząc się do pozostałych podniesionych w skardze zarzutów stwierdzić należy, że nie mogły być one podstawą uchylenia zaskarżonej decyzji. Prowadzenie postępowania nieważnosciowego bez udziału Zakładu [...] w R. nie ma wpływu na ochronę interesu prawnego skarżącego. Również brak wskazania szczegółowej podstawy prawnej wydania zaskarżonej decyzji sam w sobie nie mógł być podstawą uchylenia tej decyzji. Wprawdzie Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego jako podstawę prawną wskazał ogólnie przepis art.l56§l kpa jednakże z uzasadnienia decyzji wynikało jednoznacznie, iż podstawą stwierdzenia nieważności było rażące naruszenie prawa przy wydawaniu pozwolenia na budowę. Również nietrafny jest zarzut, że nie sprawdzono czy w dacie wydawania pozwolenia na budowę obowiązywał tryb publicznego powiadamiania licznej grupy właścicieli gruntów na których inwestycja miała być realizowana o toczącym się postępowaniu w sprawie wydania decyzji o pozwoleniu na budowę linii. W sprawie nie chodziło bowiem o stwierdzenie, czy strony postępowania zostały powiadomione o toczącym się postępowaniu oraz czy doręczono im decyzję o pozwoleniu na budowę. Rozstrzygnięcia wymagało zagadnienie czy inwestor dysponował w dacie wydawania decyzji o pozwoleniu na budowę prawem do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Z powyższych względów na podstawie art. 145§1 pkt.l c i art.152 Ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2000 roku Nr 153 poz. 1270) w związku z art. 97§1 Ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1271 ze zmianami) Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło