IV SA 3581/03
WyrokWSA w Warszawie2005-01-25
Skład orzekający: Izabela Ostrowska, Bożena Więch-Baranowska, Agnieszka Wilczewska-Rzepecka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy, uchylając własną decyzję i decyzję organu pierwszej instancji oraz przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia, prawidłowo zastosował art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w sytuacji, gdy postępowanie dowodowe mogło zostać uzupełnione?Ratio decidendi
Organ odwoławczy, uchylając własną decyzję i decyzję organu pierwszej instancji oraz przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia, naruszył art. 138 § 1 k.p.a. Organ ten miał obowiązek nie tylko ocenić decyzję organu I instancji, ale także wszechstronnie wyjaśnić sprawę i uzupełnić materiał dowodowy. Uprawnienie kasacyjne organu odwoławczego ma charakter wyjątkowy i nie może być interpretowane rozszerzająco.Stan faktyczny
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazał zamurowanie otworu okiennego wykonanego w ścianie budynku mieszkalnego, uznając, że narusza on przepisy dotyczące warunków technicznych budynków i ich usytuowania. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał tę decyzję w mocy, jednak następnie, na podstawie art. 38 ust. 2 ustawy o NSA, uchylił własną decyzję i decyzję organu I instancji, przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia z powodu niewystarczającego postępowania wyjaśniającego. Skargę na tę ostatnią decyzję złożył właściciel sąsiedniej nieruchomości, zarzucając m.in. powiększenie otworu okiennego bez jego zgody.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2003r. Stwierdzono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Izabela Ostrowska, Sędziowie sędzia WSA Bożena Więch-Baranowska (spr.), asesor WSA Agnieszka Wilczewska-Rzepecka, Protokolant Sylwia Mackiewicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 stycznia 2005 r. sprawy ze skargi R. G. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2003r. Nr [...] w przedmiocie nakazania wykonania określonych robót budowlanych. I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.
7/IV SA 3581/03
UZASADNIENIE
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] decyzją nr [...] wydaną w dniu [...] maja 2003r. na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 i ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. nakazał T. W. całkowite zamurowanie otworu okiennego – dopuszczając zastosowanie luksferów – wykonanego w ścianie budynku mieszkalnego przy ul. [...] w [...], usytuowanej bezpośrednio przy granicy działki w lokalu nr [...]. W uzasadnieniu organ podał, że T. W. wymienił w zajmowanym mieszkaniu kwaterunkowym stare okno zmieniając przy tym gabaryty otworu bez wymaganego zgłoszenia zamiaru wykonywanych prac. Stan jaki ustalił organ narusza przepisy obowiązujące w czasie wykonywania robót – tj. § 12ust. 6 w zw. z § 270 i § 2 ust. 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. nr 15, poz. 140 z 1990r. z późn. zmianami.).
Odwołanie od tej decyzji złożył T. W. W odwołaniu podał, że o wykonywanych pracach powiadamiał administratora budynku i uzyskał ustną zgodę na wymianę okna pod warunkiem, że nowe okno będzie miało zbliżone wymiary.
Po rozpatrzeniu odwołania [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, decyzją nr [...] wydaną w dniu [...] czerwca 2003r. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane – utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu organ odwoławczy podniósł, że organ I instancji prawidłowo ocenił stan faktyczny i prawny, a wykonanie obowiązków określonych w zaskarżonej decyzji pozwoli na doprowadzenie budynku do stanu zgodnego z prawem – tj. przepisami w/w rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa. Następnie w dniu [...] września 2003r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją nr [...] na podstawie art. 38 ust. 2 ustawy z dnia 11 maja 1995r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym uchylił własną decyzję z dnia [...] czerwca 2003r. nr [...] oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] nr [...] z dnia [...] maja 2003r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.
W uzasadnieniu organ podniósł, że organ I instancji nie sprecyzował zakresu robót wymagających przed rozpoczęciem zgłoszenia jakie wg niego wykonał inwestor (bo sama wymiana okna takiego zgłoszenia nie wymagała), nie dokonał ustalenia w jakich latach wybudowano przedmiotowe okno i czy jego realizacja była zgodna z obowiązującymi w tym czasie przepisami.
Uznając, że postępowanie dowodowe jakie należy przeprowadzić w sprawie wykroczy poza zakres art. 136 kpa , sprawę przekazano do organu I instancji do ponownego rozpatrzenia.
Od decyzji tej skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego złożył właściciel sąsiedniej nieruchomości R. G.
Wnosząc o jej uchylenie skarżący podniósł, iż inwestor powiększył okno przy jego wymianie na co on nie wyrażał zgody, nadto, że nigdy nie było projektu z architektury na wykonanie otworu okiennego na posesji przy ul. [...]
W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wnosił o jej oddalenie, podtrzymał argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Na podstawie art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1271) niniejsza sprawa podlega rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny.
Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270), sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W tej sytuacji dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji, Sąd może uwzględnić skargę także ze względu na inne uchybienia niż te, które podnosiła w skardze strona.
Taka sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie, ponieważ organ odwoławczy naruszył art. 138 kpa. Organ odwoławczy działając w oparciu o art. 138 kpa miał obowiązek nie tylko dokonania oceny decyzji organu I instancji i przeprowadzonego przez ten organ postępowania, lecz także wszechstronnego wyjaśnienia sprawy oraz uzupełnienia materiału dowodowego w takim zakresie jaki uznał za niezbędny dla prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy i sprawę rozpatruje (mógł uzyskać niezbędne informacje z wyjaśnień stron, pisma Urzędu Miejskiego w [...] z dn. [...].04.2002r. i ustaleń wizji z dn. [...].12.2000).
Zasadą jest, iż orzeczenie organu odwoławczego winno mieć charakter reformacyjny (art. 138 § 1 kpa), zaś uprawnienie kasacyjne tego organu ma charakter wyjątkowy i nie może być interpretowane rozszerzająco, co znaczy, że ten sposób rozstrzygnięcia dopuszczalny jest wówczas, gdy postępowanie w pierwszej instancji prowadzone było w sposób istotnie naruszający zasadę czynnego udziału stron w postępowaniu, bądź było dotknięte istotnymi uchybieniami w zakresie prowadzonego postępowania wyjaśniającego (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13.07.1999r. IV SA 1283/97).
Mając na względzie wskazane wyżej uchybienie Sąd uznał, że ze względu na swój charakter miało istotny wpływ na wynik rozstrzygnięcia i dlatego uchylił zaskarżoną decyzję na podstawie art. 145 § 1pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270).
Rozstrzygnięcie w pkt II–im wyroku oparto na przepisie art. 152 w/opisanej ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło