IV SA 3588/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Bogusław Moraczewski, Sędziowie NSA NSA Anna Żak (spr.), As. WSA Bogusław Cieśla, Protokolant Dorota Jackiewicz, po rozpoznaniu w dniu 4 marca 2004 r. sprawy ze skargi S. i J. K. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2002 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji zezwalającej na zmianę sposobu użytkowania I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji II. zasądza od Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżących S. i J. małż. K. kwotę 10 (dziesięć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] maja 2002r. po rozpoznaniu wniosku S. K. o stwierdzenie nieważności decyzji Naczelnika Miasta G. z dnia [...] października 1983r. udzielającej R. J. pozwolenia na zmianę użytkowania i adaptację strychu na mieszkanie w budynku położonym w G. przy ul. H. -odmówił stwierdzenia nieważności w/w decyzji. W uzasadnieniu podano, iż decyzji Naczelnika Miasta G. z dnia [...] października 1983r nie można zarzucić obrazy przepisów materialno-procesowych w rozumieniu art.156 par. l kpa. Zgodnie z art.29 ust.5 ustawy Prawo budowlane z 1974r. pozwolenie na budowę można wydać jednostce organizacyjnej lub osobie, która wykazała prawo do dysponowania nieruchomością. Inwestor wykazał się prawem do dysponowania nieruchomością, przedłożył projekt adaptacji strychu na cele mieszkalne w związku z tym istniały podstawy do wydania decyzji o pozwoleniu na zmianę i adaptację strychu na mieszkanie. Prawo budowlane z 1974r. nie przewidywało zatwierdzania przez organ administracji państwowej projektów obiektów budowlanych oraz nie nakładało obowiązku badania prawidłowości rozwiązań technicznych tych projektów. Zgodnie z art.19 w/w Prawa budowlanego odpowiedzialność za właściwe rozwiązania techniczne projektów spoczywała wyłącznie na projektancie. Tym samym należało uznać, iż zaprojektowane przez autora projektu adaptacji strychu na mieszkanie, rozwiązania techniczne dotyczące podłączenia się do przewodów kominowych wentylacyjnych i dymowych były prawidłowe. W dalszej części uzasadnienia Wojewoda podniósł, iż spór o prawidłowość działania przewodów wentylacyjnych i dymowego w pionie łazienek rozpoczął się w 2000r. od podłączenia pieca etażowego przez S. K. oraz z nieszczelności przewodów kominowych i zainstalowaniu przez R. J. wentylatora w przewodzie, do którego podłączono piec co. Nieprawidłowości w funkcjonowaniu przewodów kominowych, co wynika z materiałów sprawy nie mają związku z wydaną decyzją udzielającą pozwolenia na adaptacje strychu na mieszkanie, gdyż nastąpiły z winy użytkowników dopiero kilkanaście lat po wydaniu tej decyzji. Odwołanie od decyzji Wojewody [...] wnieśli małż. S. i J. K. W wyniku jego rozpatrzenia Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art.138 par.l pkt.l kpa, decyzją z dnia [...] lipca 2002r. utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] maja 2002r. Organ odwoławczy w pełni podzielił stanowisko organu I instancji wskazując, iż prawidłowo i w sposób nie budzący wątpliwości ustalono, iż kwestionowana decyzja Naczelnika Miasta G. z dnia [...] października 1983r. udzielająca R. J. pozwolenia na zmianę użytkowania i adaptację strychu na mieszkanie nie została wydana z rażącym naruszeniem prawa w rozumieniu art.156 par.l pkt.2 kpa. W skardze na powyższą decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego wniesioną do Naczelnego Sądu Administracyjnego/ następnie uzupełnioną pismem z dnia 9.09.2002r/ S. i J. małż. K. domagali się uchylenia zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. Zarzucili miedzy innymi, iż sporna decyzja z [...] października 1983r. nie posiada podpisu i pieczęci osoby uprawnionej do podejmowania decyzji. Kwestionowali prawidłowość i rzetelność autora projektu adaptacji strychu i brak potwierdzenia jego uprawnień budowlanych. Ponadto organy orzekające w sprawie rozstrzygały w sprawie o wydanie pozwolenia na budowę w trybie art.29 ust. 5 ustawy Prawo budowlane z 1974r. tymczasem kwestionowana decyzja z dnia [...].10.1983r. została wydana na podstawie art.44 i 45 tej ustawy i dotyczy pozwolenia na zmianę sposobu użytkowania części obiektu budowlanego. Skarżący podnieśli, iż adaptacja strychu dokonana na podstawie decyzji z dnia [...].10.1983r. zagraża bezpieczeństwu ludzi z uwagi na nieprawidłowe rozwiązania dotyczące przewodów kominowych powodujące ulatnianie się czadu, zadymianie ich mieszkania, wydzielanie sadzy. Zarzucili, że projekt adaptacji strychu został opracowany dopiero po wydaniu spornej decyzji i nie był badany przez organ wydający tę decyzję. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest zasadna i prowadzi do uchylenia zaskarżonej decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. Postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej jest samodzielnym postępowaniem administracyjnym ograniczającym się do ustalenia, czy decyzja dotknięta jest jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 pkt 1-7 k.p.a . W pełni mają do niego zastosowanie zasady ogólne postępowania administracyjnego przewidziane w Kodeksie postępowania administracyjnego . W ocenie Sądu zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji zostały wydane bez dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego (art. 7 kpa) oraz wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego/art.77 par. 1 kpa/. W szczególności organy obu instancji nie zbadały , czy istotnie sporna decyzja o zmianie sposobu użytkowania i pozwoleniu na adaptację przedmiotowego strychu, jak zauważyli to skarżący, nie posiada podpisu osoby uprawnionej do jej wydania. W aktach sprawy/1 inst./ znajduje się bowiem tylko kserokopia tej decyzji, na której faktycznie nie ma podpisu osoby upoważnionej do wydania decyzji. Przypomnieć należy, że stosownie do art. 107 § 1 k.p.a. jednym z istotnych elementów decyzji jest podpis z podaniem imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego osoby upoważnionej do wydania decyzji. W związku z tym, jeśli decyzja ta nie została podpisana, to należałoby uznać, że wydano ją z rażącym naruszeniem prawa (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a/. Organy orzekające w sprawie nie zbadały też kwestionowanej decyzji/ o ile nie jest ona dotknięta wadą wyżej wskazaną/ w świetle przepisów będących podstawą jej wydania tj. art.44 i art.45 ustawy Prawo budowlane z 1974r, które dotyczą zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części. Pozwolenie na zmianę sposobu użytkowania przedmiotowego strychu mogło być wydane wówczas, gdy zostały spełnione warunki określone w tych przepisach, a także warunki określone w par.42 rozporządzenia ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 20 lutego 1975 r. w sprawie nadzoru urbanistyczno-budowlanego (Dz. U. z dnia 19 marca 1975 r.). Z powołanego wyżej par.42 ust.l wynika, że wniosek o wyrażenie zgody na zmianę sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części, o której mowa w art. 44 i 45 ust. 1, powinien zawierać: 1) opis lub rysunek określający usytuowanie obiektu budowlanego w stosunku do granic nieruchomości i innych obiektów budowlanych, z oznaczeniem części obiektu, w której zamierza się dokonać zmiany sposobu użytkowania, 2) zwięzły opis techniczny, określający rodzaj i charakterystykę obiektu budowlanego, jego konstrukcję, opis stanu technicznego podstawowych elementów bezpieczeństwa ludzi lub mienia w obiekcie budowlanym, jego dotychczasowe i przewidywane przeznaczenie, z określeniem, na czym będzie polegała zmiana przeznaczenia, 3) dowody uzyskania wymaganych przepisami szczególnymi zgody, porozumienia lub pozwolenia innych organów administracji państwowej, dotyczących objętej wnioskiem zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części. Do tej kwestii organy orzekające w niniejszej sprawie nie odniosły się, choć skarżąca zarzucała już we wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji udzielającej zgodę na zmianę sposobu użytkowania przedmiotowego strychu, wadliwość projektu adaptacji strychu w zakresie wykorzystania przewodów kominowych i dymowego. Są to okoliczności istotne dla oceny ważności spornej decyzji, ponieważ z akt sprawy wynika, że inwestor nie tylko nie złożył wniosku spełniającego powyższe warunki, ale przede wszystkim z treści decyzji wynika, czego nie zauważyły organy orzekające w niniejszej sprawie, iż w dacie jej wydawania tj. w dniu [...] października 1983r. organ administracyjny nie dysponował projektem adaptacji strychu skoro decyzją tą zobowiązał równocześnie inwestora do przedłożenia uproszczonej dokumentacji /projektowej/. Powyższe ustalenia wskazują, że materiał dowodowy nie został w niniejszej sprawie w sposób wnikliwy rozpatrzony i oceniony, co narusza art.7 i 77 par.l kpa. i jak wskazano wcześniej powoduje uchylenie decyzji organów obu instancji. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy należy w szczególności zbadać, czy zostały spełnione warunki prawidłowego przeprowadzenia postępowania administracyjnego ogólnego zakończonego kwestionowaną decyzją, a w tym, czy zgromadzono wymaganą dokumentację umożliwiającą wydanie decyzji o zmianie użytkowania strychu i jego adaptację przy czym należy mieć na uwadze, że rażącym naruszeniem prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 kpa nie jest każde naruszenie prawa, ale tylko takie naruszenie, w wyniku którego powstają skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia praworządności. Treść wadliwej decyzji i czynności ją poprzedzające stanowią wtedy zaprzeczenie stanu prawnego. Istotnie znaczenie ma też zawsze ocena skutków społeczno-ekonomicznych, jakie naruszenie prawa pociąga. Z tych wszystkich względów Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 par.l ust.lc i art.200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153, poz.1270/ w zw. z art.97 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę-Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153, poz.1271, nr 240, poz. 2052; z 2003r. nr 124, poz. 1153/. Sąd nie znalazł podstaw do zastosowania art. 152 cyt. ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.