IV SA 3610/03
WyrokWSA w Warszawie2004-08-03
Skład orzekający: Maria Rzążewska, Barbara Gorczycka - Muszyńska, Małgorzata Małaszewska-Litwiniec
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo ocenił materiał dowodowy, w szczególności opinie biegłych, przy rozpatrywaniu wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji o nacjonalizacji przedsiębiorstwa, uwzględniając przy tym zarzuty strony i zasady swobodnej oceny dowodów?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej, rozpatrując wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji o nacjonalizacji, dopuścił się błędu proceduralnego, nie oceniając w sposób wszechstronny i krytyczny dowodów z opinii biegłych oraz nie odnosząc się do istotnych zarzutów strony podniesionych w stosunku do tych opinii. Organ ograniczył się do przytoczenia wniosków opinii, nie wskazując konkretnie, które ustalenia opinii biegłych nie korespondują z materiałem dowodowym ani jakie dokumenty mogły zostać pominięte. Naruszenie to stanowiło podstawę do uchylenia zaskarżonej decyzji.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi następców prawnych byłego właściciela na decyzję Ministra Gospodarki utrzymującą w mocy decyzję odmawiającą stwierdzenia nieważności orzeczenia o nacjonalizacji przedsiębiorstwa. Strona podnosiła, że przedsiębiorstwo w dniu wejścia w życie ustawy o nacjonalizacji nie spełniało przesłanek uzasadniających nacjonalizację. W toku postępowania przed organami administracji wydano kilka ekspertyz, które dawały rozbieżne wyniki dotyczące stanu technicznego maszyn, zdolności produkcyjnej i zatrudnienia w przedsiębiorstwie na dzień 5 lutego 1946 r. Organ administracji oparł swoje rozstrzygnięcie na jednej z ekspertyz, nie odnosząc się w sposób wystarczający do zarzutów strony i rozbieżności między opiniami.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję Ministra Gospodarki z dnia [...] września 2001 r. i poprzedzającą ją decyzję Ministra Gospodarki z dnia [...] czerwca 2001 r.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Rzążewska Sędzia NSA Barbara Gorczycka - Muszyńska ( spr.) Sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec Protokolant A. Foks- Skopińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 sierpnia 2004r. sprawy ze skargi R. T., A. M., H. T. i A. G. na decyzję Ministra Gospodarki z dnia [...] września 2001r. Nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji o nacjonalizacji przedsiębiorstwa I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Ministra Gospodarki z dnia [...] czerwca 2001r [...]
Przedmiotem skargi jest decyzja Ministra Gospodarki z dnia [...] września 2001r.
i utrzymana nią w mocy decyzja tego organu z dnia [...] czerwca 2001 r odmawiająca stwierdzenia nieważności orzeczenia nr [...] Ministra Przemysłu i Handlu z dnia [...] lutego 1948r o przejęciu przedsiębiorstw na własność Państwa w części dotyczącej Fabryki Cukierków i Czekolady [...] w B.
Decyzje wydawane w powyższej sprawie były dwukrotnie przedmiotem oceny dokonywanej przez Naczelny Sąd Administracyjny. Wyrokiem z dnia 13 grudnia 1996r sygn. akt IV SA 338/95 - Sąd uchylił pierwszą decyzję z dnia [...] grudnia 1994r o odmowie stwierdzenia nieważności orzeczenia nacjonalizacyjnego wskazując w motywach tego wyroku, że dla prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy niezbędne jest ustalenie, jaki był stan zatrudnienia pracowników produkcyjnych na jednej zmianie oraz jaka była dzienna wielkość produkcji- na dzień wejścia w życie ustawy z dnia 3 stycznia 1946r o przejęciu na własność Państwa podstawowych gałęzi gospodarki narodowej ( DZ.U. Nr 3 poz. 17 z 1946r) tj. na dzień 5 lutego 1946r. Zdaniem Sądu ustalenia te powinna poprzedzać ekspertyza sporządzona na zlecenie organu. Ponownie rozpoznając sprawę organ orzekający zlecił opracowanie takiej ekspertyzy rzeczoznawcy W. S. W ekspertyzie sporządzonej przez inż. W. S.
w oparciu o spis inwentarza i innych składników majątkowych z dnia 13 lutego 1948r i wykazu maszyn i urządzeń produkcyjnych na dzień 14 lutego 1945r wg stanu na dzień 13 lutego 1948- metodą symulacji wyodrębniono i zestawiono komplety maszyn i urządzeń do produkcji w poszczególnych grupach asortymentowych.
W zestawieniu urządzeń do produkcji czekolady ujęto 36 urządzeń ( w tym m. in. urządzenia chłodni - 70% zużycia, dryling - rozebrany na pojedyncze części-, niekompletny, piec do palenia ziarna kakaowego - niekompletny i podano. że zdolność produkcyjna działu czekolady wynosiła 600 kg dziennie, a przy tej produkcji "razem można zatrudnić 44 osoby", w zestawieniu urządzeń do produkcji karmelków wyliczono 27 urządzeń i zdolność produkcyjną karmelarni oceniono na 2000kg dziennie przy zatrudnieniu 43 osób. Zestawiono także urządzenia do produkcji drażetek (8szt) i podano, że do wykonania dziennej produkcji i na poziomie ok. 300 kg należy zatrudnić 18 osób. We wnioskach końcowych podano, że omawiana Fabryka posiadała potencjalną zdolność zatrudnienia 105 pracowników bezpośrednio produkcyjnych, zaś z sumowania wielkości produkcji
w poszczególnych działach wynikało, że dzienna produkcja fabryki wynosiła 2,900kg wyrobów. Do ekspertyzy tej R. T. zgłosił szczegółowe zastrzeżenia w piśmie z dnia 9 stycznia 1998r zarzucając m.in. że :
- w zestawieniu linii drażetek biegły uwzględnił maszyny uszkodzone i niekompletne
(poz. 77 i 79) oraz maszyny wykazane w zestawieniu innych działów asortymentowych.
- w zestawieniu linii do produkcji czekolady biegły uwzględnił maszynę nabytą przez Tymczasowy Zarząd Państwowy w październiku 1945r oraz uwzględnił maszyny niekompletne, a nawet rozebrane na pojedyńcze części.
- W zestawieniu linii karmelarskiej ujął maszyny nie istniejące w fabryce ( od poz. 27 do poz. 40) oraz urządzenia ( kotły parowe) uwzględnione już w zestawieniach innych linii.
W konkluzji tych zastrzeżeń podano, że ekspertyza zawiera hipotetyczne wyliczenia, nie znajdujące oparcia w dokumentach, na podstawie których została opracowana.
Jednocześnie R. T. przedłożył ekspertyzę opracowaną w dniu 15 grudnia 1997r przez biegłego sądowego T. L. W ekspertyzie biegłego L. określono liczbę pracowników bezpośrednio produkcyjnych niezbędnych do obsługi linii technologicznych możliwych do zestawienia z istniejących w fabryce maszyn, uwzględniając sposób wytwarzania poszczególnych wyrobów, niezbędne wyposażenie techniczne linii i pracochłonność operacji jednostkowych. Ciągi technologiczne zestawione z maszyn i urządzeń sprawnych techniczne,( których stopień zużycia był nie większy niż 70%) wg biegłego pozwalały na funkcjonowanie następujących oddziałów: przeróbki ziarna kakaowego oraz produkcji kuwertury
i czekolady, karmelarni i produkcji nadzień, oddział produkcji opakowań kartonowych ( magazyn). Wg oceny biegłego drażetkarnia nie mogła być uruchomiona ze względu na brak znacznej ilości podstawowych maszyn i urządzeń niezbędnych dla uruchomienia produkcji tych wyrobów. Produkcja zaś czekolady przy istniejącym parku maszynowym ( na 18 niezbędnych maszyn i urządzeń brakowało 8 ) mogła być realizowana tylko w sposób jednostkowy, przy znacznym udziale pracy fizycznej. Opierając się o dokument " koszty produkcji i sprzedaży wyrobów za okres od 1. I. 1946 r do 30 września 1946r" biegły wyliczył że :
- łączna produkcja dzienna cukierków czekoladowych i czekolady wynosiła 91,3 kg przy zatrudnieniu 25 pracowników
- łączna produkcja dzienna karmelków wynosiła 611, 6 kg/ dobę (przy braku 19 maszyn i urządzeń na 34 niezbędne do produkcji) i przy zatrudnieniu 52 pracowników, zaś zatrudnienie w oddziale produkcji opakowań i w magazynie biegły określił- na 3 osoby. Wg oceny biegłego łączna dzienna produkcja wyrobów gotowych mogła wynosić 703 kg, zaś zatrudnienie na dzień 5 luty 1946r określone szacunkowo wynosić mogło 80( +/- 5%) , pracowników produkcyjnych. Do ekspertyzy dołączono kopie dokumentów źródłowych, wykorzystanych przy jej opracowaniu. Decyzją z dnia [...] czerwca 1998r Minister Przemysłu i Handlu odmówił stwierdzenia nieważności orzeczenia Nr. [...] Ministra Przemysłu i Handlu, opierając swoje rozstrzygnięcie o ustalenia zawarte w ekspertyzie W. S. W wyniku skargi na tę decyzję wniesionej przez R. T. do NSA - Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 29 sierpnia 2000r sygn. akt IV SA 1452/98 uchylił zaskarżoną decyzję .
W uzasadnieniu tego wyroku wskazano m.in., że organ orzekający dysponując dwiema ekspertyzami, które są dowodami równej mocy-obowiązany był ustosunkować się do każdej z nich i do różnic występujących pomiędzy tymi ekspertyzami oraz wykazać, z jakich przyczyn odmawia wiary jednej z tych ekspertyz a przyjmuje - jako prawidłową -drugą, niekorzystną dla wnioskodawcy. Ponownie rozpoznając sprawę Minister Gospodarki zlecił opracowanie kolejnej ekspertyzy biegłemu S. W ekspertyzie tej biegły zastrzegł, że do obliczenia zdolności produkcyjnej fabryki przyjmuje maszyny, których stopień zużycia nie przekraczał 50%. Zestawiając linie technologiczne poszczególnych działów produkcji biegły ten ujął jednak także urządzenia, których zużycie przekraczało 50% ,w tym - agregat do tabliczkowania czekolady zużyty w 70%, z jednoczesnym zaakcentowaniem, że " decydującą maszyną ( przy produkcji czekolady) jest ten właściwie agregat do tabliczkowania". Biegły zestawił także linie do produkcji drażetek i wyliczył potencjalną zdolność zatrudnienia pracowników bezpośrednio produkcyjnych
w przedsiębiorstwie na 128 osób.
Do ekspertyzy tej szczegółowe zastrzeżenia zgłosił R. T. w piśmie z dnia 9 marca 2001r. W piśmie tym zarzucił, że :
- w dziale czekolady i wyrobów czekoladowych biegły uwzględnił 3 maszyny
o stopniu zużycia 60%, 70%, i 70%, bez których produkcja w tych działach byłaby wykluczona. W pozostałych działach uwzględniał maszyny, które wg archiwalnych dokumentów były nieczynne, zepsute, uszkodzone, wymagające naprawy( w dziale formowania karmelków dot. to urządzeń wymienionych w poz.28,94, 26, 72,100 spisu inwentarza na dzień 13 lutego 1948r). Skoro zatem z 10 maszyn wyliczonych w tym dziale przez biegłego- pięć było niesprawnych, to przy pracy tych maszyn nie można byłoby zatrudniać 10 osób- jak to podał biegły.
- Przy zawijaniu karmelków przyjęto, że 8 maszyn do zawijania obsługuje 10 osób,
a dodatkowo 9 osób zawija karmelki ręcznie. Zważywszy wydajność jednej zawijarki -127 kg/dz. to do zawinięcia 407 kg karmelków wystarczały 4 maszyny obsługiwane przez 4 osoby. Zawyżenie więc przez biegłego liczby pracowników zatrudnionych
w tym dziale wynosi 15 osób. W punkcie B 3,2 biegły stwierdził, że zakład produkował irysy w sytuacji, gdy w protokole oszacowania z dnia 21 stycznia 1946r wskazano, że maszyna do produkcji irysów jest zepsuta. Zestawiając linie do produkcji drażetek ( cz. B pkt 3.3) biegły wskazał tylko bębny i nalewarki wówczas, gdy do produkcji tego asortymentu wymagana jest znacznie większa liczba maszyn
i urządzeń. Z dokumentów źródłowych wynika, że Fabryka w 1946r nie produkowała drażetek. Zatrudnienie więc w dziale drażetek 18 osób nie było możliwe. Potencjalne zatrudnienie biegły zawyżył więc co najmniej o 49 osób.
Ustosunkowując się do zarzutów zgłoszonych przez R. T. biegły S. w piśmie z dnia 22 marca 2001r podał, że:
- wprawdzie stan techniczny agregatu do tabliczkowania wykazywał 70% zużycia, ale był na tyle dobry, że zakład zdolny był produkować w 1946r 2, 3 t / miesięcznie
- wyroby czekoladowe ( cukierki) mogły być produkowane bez użycia [...]
i chłodni- metodą rzemieślniczą" na widelec".
- przyjęcie zatrudnienia 10 osób przy obsłudze 5 maszyn wynika stąd, że obsługa maszyn formujących na liniach pełnosprawnych składa się z 2 osób tj. operatora maszyny i nadzorującego transportery chłodzące, a przy karmelkach nadziewanych dochodzi obsługujący pompę nadzieniową. 10-osobowa obsługa przy znacznej awaryjności maszyn " wydaje się być uzasadniona"
- do ustalenia liczby pracowników zatrudnionych przy zawijaniu w opinii przyjęto 7 maszyn zaplanowane łącznie 21 osób, zdaniem biegłego, "zapewni w całości wykończenie produkcji karmelarskiej"
- 1 osoba przy produkcji irysów wymieniona została w punkcie 4.2 opinii " w celach doświadczalnych" osoba ta ( przewidziana do irysów) "znajdzie zawsze miejsce
w zawijalni krówek", która wymaga dużej obsady
- drażetki mogły być produkowane bez młyna do cukru, bowiem "można byłoby bazować na cukrze pudrze"
- Młyn 5- walcowy zwrócono po 1946r , a więc w 1946r zakład zdolny był produkować czekoladę w tabliczkach.
- brak oblewarki mechanicznej [...] nie uniemożliwiał produkcji cukierków czekoladowych, bo można było oblewać cukierki poprzez ręczne zanurzanie korpusów w kuwerturze czekoladowej.
Odnosząc się do wyjaśnień biegłego S. R. T. w piśmie z 11 IV 2002r podtrzymał zarzuty zawarte w piśmie z 9 III 2001 r. i wskazywał na niekonsekwencje biegłego wyrażające się m. in. w tym, że w opinii podano, iż 10 formiarek obsługuje 10 osób , a po wykazaniu przez R. T., że 5 z tych formiarek, było niesprawnych- biegły przyznał, że było 5 formiarek, ale do ich obsługi potrzebna była także liczba 10 pracowników, a także w tym, że zdaniem biegłego użycie nalewarek i bębnów było wystarczające dla uruchomienia produkcji drażetek( przy jednoczesnym braku takich podstawowych urządzeń jak : urządzenia do trasowania, czyszczenia, odsiewania, mielenia cukru i innych). R. T. zarzucił także, że skoro maszyna do tabliczkowania czekolady została nabyta przez Tymczasowy Zarząd Państwowy w dniu 13 października 1945 r., to ustalane na dzień wejścia w życie ustawy nacjonalizacyjnej potencjalne zatrudnienie i wielkość produkcji Fabryki, należącej do R. T., nie mogło uwzględniać istnienia tej maszyny. Podobna sytuacja dotyczy pięciowalcówki uwzględnionej przez biegłego jako uczestnicząca w procesie produkcyjnym. To urządzenie nie należało do wyposażenia fabryki i na mocy wyroku sądowego zostało zwrócone właścicielom.
Jednocześnie R. T. przedłożył opinię biegłego sądowego E. O., który w oparciu
o materiały źródłowe ( spis inwentarza na dzień 13 lutego 1948r, zestawienie maszyn i urządzeń produkcyjnych na dzień 14 lutego 1945r sporządzone 13 lutego 1948r, zestawienie maszyn i urządzeń nabytych w okresie zarządzania fabryką przez TZP, dokument "koszty produkcji i sprzedaży za okres od 1 stycznia 1946r do 30 marca 1946r , protokół oszacowania składników majątkowych) podał, że uwzględniając stan techniczny i rozwiązania konstrukcyjne maszyn, urządzeń i aparatów użytkowanych w om. Fabryce- uzyskanie wydajności produkcyjnej powyżej 703 kg wyrobów na dobę i zwiększenie zatrudnienia na dzień 5 lutego 1946r powyżej 71 osób nie byłoby możliwie - bez przeprowadzenia wymiany lub modernizacji parku maszynowego.
Minister Gospodarki decyzją z dnia [...] czerwca 2001r odmówił stwierdzenia nieważności orzeczenia Ministra Przemysłu i Handlu z dnia [...] lutego 1948r
o nacjonalizacji om. przedsiębiorstwa. W uzasadnieniu tej decyzji przytoczono stwierdzenia zawarte w ekspertyzach i podano, że " na tle tych dokumentów nie jest przekonywująca argumentacja wnioskodawcy, poparta ekspertyzami T. L. i E. O., jakoby w dniu 5 lutego 1945r produkcja przedmiotowego przedsiębiorstwa wynosiła poniżej 750 kg na dobę, a zdolność zatrudnienia na 1 zmianie była mniejsza niż 100 osób , gdyż - nie znajduje to potwierdzenia w materiale źródłowym znajdującym się
w aktach sprawy.
- Biegli nie korzystali z dokumentacji zgromadzonej w aktach sprawy, która wydaje się być pełniejsza niż dokumentacja udostępniona im przez wnioskodawcę, a zatem nie ujmuje całości zagadnienia.
Biorąc to wszystko pod uwagę organ orzekający uznał , iż w dniu 5 lutego 1946r
w Fabryce Cukierków i Czekolady [...] w B. dzienna produkcja wynosiła ponad 750 kg przy zatrudnieniu przekraczającym 100 pracowników na jedną zmianę. Zatem nacjonalizacja tego przedsiębiorstwa odbyła się zgodnie z przepisami powyższej ustawy i rozporządzenia.
Po ponownym rozpatrzeniu sprawy w trybie art. 127§ 3 kpa Minister Gospodarki decyzją z dnia [...] września 2001r utrzymał w mocy swoją decyzję z dnia [...] czerwca 2001 r - z tych samych motywów, które przytoczono wyżej, a które powtórzone zostały w uzasadnieniu decyzji z dnia [...] września 2001r .
Skargę na tę decyzję wnieśli następcy prawni byłego właściciela om. Fabryki.
R. T. , T. T., B. T. i Z. T. W związku ze śmiercią R. T. i T. T. w ich miejsce wstąpili
R. T. i A. T. W związku ze śmiercią Z. T. w jego miejsce wstąpili R. T., A. G. i H. T.
W skardze podtrzymane zostały dotychczas podnoszone zarzuty, iż w dniu wejścia
w życie ustawy o nacjonalizacji z dnia 3 stycznia 1946r przedsiębiorstwo nie spełniało przesłanek określonych w tej ustawie uzasadniających nacjonalizację, wobec czego żądanie stwierdzenia nieważności orzeczenia Nr [...] Ministra Przemysłu i Handlu z dnia [...] lutego 1948r jako dotkniętego wadą wskazaną w art. 156§ 1 pkt 2 kpa jest uzasadnione.
Wojewódzki Sąd Administracyjny właściwy do rozpoznania sprawy niniejszej
w związku z reformą sądownictwa administracyjnego i stosownie do art. 97 ustawy
z dnia 30 sierpnia 2002r Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr. 153 poz. 1271) zważył co następuje :
Skarga jest zasadna. Organ orzekający kolejny raz rozstrzygając sprawę popełnił ten sam błąd, który był przyczyną uchylenia przez sąd poprzednio wydanej decyzji: nie dokonał oceny przydatności i wiarygodności dowodów z opinii biegłych, ograniczając się do przytoczenia zawartych w nich wniosków, nie odniósł się do istotnych zarzutów do tych opinii zgłoszonych w pismach procesowych R. T.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia podając ogólnikowo, że opinie opracowane na zlecenie strony nie są przekonywujące, gdyż " nie znajdują potwierdzenia w materiale źródłowym znajdującym się w aktach sprawy, biegli nie korzystali z dokumentacji zgromadzonej w aktach sprawy, ( która wydaje się być pełniejsza niż dokumentacja udostępniona przez wnioskodawcę) a zatem nie ujmuje całości zagadnienia"- organ orzekający nie wskazał, które z ustaleń opinii biegłych L. i O. nie korespondują
z dokumentami źródłowymi i jakie dokumenty zgromadzone w aktach, a mogące mieć wpływ na wynik sprawy nie zostały uwzględnione w tych opiniach. Wprawdzie zgromadzona w aktach dokumentacja istotnie może wydawać się pełniejsza niż dokumentacja udostępniona przez stronę biegłym ( i w kserokopiach dołączona do opinii) jednakże z akt nie wynika , aby ta , rzekomo pominięta, dokumentacja mogła być przydatna dla oceny zdolności produkcyjnej przedsiębiorstwa wg stanu na dzień wejścia w życie ustawy o nacjonalizacji i dla oceny liczby pracowników jaka w tej dacie mogłaby być zatrudniona bezpośrednio przy produkcji na jednej zmianie. Organ orzekający nie rozważył przy tym, czy przy dokonaniu tej oceny mogły być uwzględnione maszyny zakupione w czasie pozostawania przedsiębiorstwa pod zarządem państwowym oraz maszyny nie należące do tego przedsiębiorstwa, wypożyczone z innego zakładu. Nie rozważył też, że wykazywana
w kwestionariuszach liczba zatrudnionych w przedsiębiorstwie pracowników fizycznych nie jest równoznaczna z liczbą pracowników zatrudnionych bezpośrednio przy produkcji na jedną zmianę. Pomijając w dokonanych ocenach zastrzeżenia R. T. zgłoszone do opinii biegłych, w szczególności- do opinii biegłego S. , a także pomijając treść pisma biegłego, w którym biegły ustosunkował się do tych zastrzeżeń organ przeoczył, że biegły uznał zasadność niektórych zastrzeżeń, mających istotny wpływ na potencjalną wielkość produkcji i wielkość zatrudnienia, natomiast nie zweryfikował w ślad za tym - wyliczeń podanych w opinii. I tak np. w punkcie 3.13 opinii biegły podał ,że zawijane są tylko karmelki nadziewane, których produkcja na 1 zmianie wynosi (407 kg. )
W punkcie 4.1 " produkcja karmelska" podał, że zawijanie mechaniczne na 10 zawijarkach wymagałoby zatrudnienia 10 pracowników, zaś zawijanie ręczne 9 pracowników.
W "wyjaśnieniach" biegły przyznał, że w przedsiębiorstwie było czynnych tylko 7 zawijarek o wydajności łącznej 546 kg zawijanych karmelków na 1 zmianie. 7 zawijarek mechanicznych mogło zatem zawinąć cała produkcję dzienną tych wyrobów ( 407 kg) i pozostawałaby jeszcze niewykorzystana moc produkcyjna zawijarek- 139kg. Wielkość zatrudnienia przy zawijaniu nie powinna więc przekraczać 7 pracowników tj. o 12 pracowników mniej, niż podano w opinii.
Organ orzekający nie ustosunkował się także do innych istotnych zastrzeżeń , zgłoszonych do opinii, w tym m.in. do zarzutu braku możliwości zestawienia ciągu produkcyjnego drażetkarmi- z powodu braku szeregu niezbędnych urządzeń i mimo, że z dokumentów źródłowych wynikało, iż te wyroby nie były produkowane w 1946r
( vide- dokument sporządzony 15 XI 1946r " koszty produkcji i sprzedaży na czas od 1. I 1946 do 30 IX 1946 oraz " kwestionariusz " z dnia 5 IX 1946r ). Tymczasem
w opinii biegłego S. przyjęto dzienną produkcję tego wyrobu na poziomie 300 kg
i zatrudnienie -18 osób. Już tylko uwzględnienie zawyżenia w opinii tego biegłego liczby pracowników zatrudnionych przy produkcji tych dwóch wyrobów powodowałoby, że wielkość zatrudnienia na 1 zmianę przy produkcji nie przekraczałaby by 100 pracowników. Przy ponownym rozpatrywaniu sprawy organ orzekający powinien mieć na uwadze, że po przeprowadzeniu postępowania dowodowego organ ma obowiązek rozpatrzyć cały materiał dowodowy ( art. 77§ 1 kpa). Należy przez to rozumieć wzięcie pod uwagę wszystkich , bez wyjątku, dowodów przeprowadzonych w postępowaniu oraz uwzględnienie, bez wyjątku wszystkich okoliczności towarzyszących przeprowadzeniu poszczególnych dowodów, a mających znaczenie dla oceny ich mocy i wiarygodności. Organ administracyjny obowiązany jest dokładnie przeanalizować każdy przeprowadzony dowód.
Przed rozpatrzeniem materiału dowodowego organ jest obowiązany rozważyć uwagi stron co do przeprowadzonych dowodów i zgromadzonych materiałów. Z treści art. 10§ 1 kpa wynika, iż takie ustosunkowanie się do całego materiału faktycznego
i prawnego zgromadzonego w sprawie , który będzie podstawą do podjęcia decyzji jest podstawowym obowiązkiem organu i gwarancją uprawnień strony przysługujących jej w postępowaniu. Odstąpienie od oceny wyników postępowania dowodowego jest możliwe jedynie w szczególnych sytuacjach, o których jest mowa
w art. 10 § 2 kpa. Obowiązek rozpatrzenia całego materiału dowodowego jest związany ściśle z przyjętą w kpa zasadą swobodnej oceny dowodów( art.. 80 kpa). Zarówno w nauce jak i w praktyce orzeczniczej podkreśla się , iż swobodna ocena dowodów, aby nie przerodziła się w samowolę - musi być dokonana zgodnie
z normami prawa procesowego oraz z zachowaniem reguł tej oceny:
- po pierwsze - opierać się należy na materiale dowodowym zebranym przez organ , z zastrzeżeniem wyjątków przewidzianych w przepisach prawa,
- po drugie - ocena , powinna być oparta na wszechstronnej ocenie całokształtu materiału dowodowego,
- po trzecie- organ powinien dokonać oceny znaczenia i wartości dowodów dla toczącej się sprawy, z zastrzeżeniem ograniczeń dotyczących dokumentów urzędowych, które mają na podstawie art. 76§ 1 kpa szczególną moc dowodową. Organ może odmówić wiary określonym dowodom, jednakże dopiero po wszechstronnym ich rozpatrzeniu, wyjaśniając przyczyny takiej ich oceny,
- po czwarte- rozumowanie w wyniku, którego organ ustala istnienie okoliczności - faktycznych powinno być zgodne z prawidłami logiki,
- po piąte- żadne niejasności czy też wątpliwości dotyczące stanu faktycznego nie mogą być rozstrzygane na niekorzyść strony,
- po szóste- oparcie rozstrzygnięcia na domniemanych okolicznościach faktycznych, której prawidłowości strona przeczy-stanowi o wadliwości postępowania.
Naruszenie wymienionych reguł jak również norm procesowych odnoszących się do środków dowodowych- stanowi przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów
( zob. A. Adamczak, B. Borkowski " Polskie postępowanie administracyjne
i sądowoadministracyjne"- Wyd. Naukowe PWN W-wa 1992r str. 152-153 oraz wskazana tam literatura i orzecznictwo NSA)
Biorąc powyższe pod uwagę Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145§ 1 pkt 1 lit. C ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( DZ. U. Nr. 153 poz. 1270) orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło