IV SA 3614/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA (del.) Czesława Socha (spr.), Sędziowie NSA Bożena Walentynowicz, As. WSA Grzegorz Czerwiński, Protokolant Anna Kuklińska, po rozpoznaniu w dniu 24 marca 2004 r. sprawy ze skargi J.M. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2002 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji I. uchyla zaskarżoną decyzję II. zasądza od Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego J. M. kwotę 10 zł (dziesięć złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją z dnia [...] lipca 2002 r. ( o nr [...]) - Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa, po rozpatrzeniu odwołania J. M. od decyzji nr [...] Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2001 r. o nr [...], odmawiającej stwierdzenia nieważności decyzji nr [...] Burmistrza Miasta Z. z dnia [...] sierpnia 1999 r. o nr [...] – utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu podał, że trafnie organ I instancji ocenił zgodność decyzji z prawem. Przyjęto, że wydana decyzja zezwalająca na użytkowanie części budynku mieszkalnego, jednorodzinnego w zakresie części mieszkalnej przyziemia i piętra, wybudowanego na działce nr ew. [...] przy ul. [...] w Z., spełnia wymagania przepisów art. 57 oraz 55 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawa budowlanego (Dz. U. nr 89, poz. 414 z późn. zm.). Pozwolenie na użytkowanie wydane zostało w oparciu o decyzję nr [...] Burmistrza Miasta Z. z dnia [...] maja 1996 r. o nr [...] zezwalającą na przedmiotową budowę. W ocenie organu, badana decyzja nie jest dotknięta wadą nieważności określoną w art. 156 § 1 pkt 1-7 kpa. Skargę na powyższą decyzję złożył J. M. Zarzucił, że pozostaje w sprzeczności z prawem. Domagał się jej uchylenia i uwzględnienia wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji. W uzasadnieniu podał, że decyzja organu II instancji została wydana z rażącym naruszeniem art. 107 kpa. Nie zawiera uzasadnienia faktycznego, gdyż nie wskazuje faktów, które organ uznał za udowodnione. Nie powołuje się też na dowody, na których jest oparta oraz przyczyn z powodu których odmówiono mocy dowodowej. Poza lakonicznym stwierdzeniem o braku merytorycznych podstaw do dokonania innej oceny zgromadzonego materiału dowodowego, nie dokonuje całościowej oceny istniejącego materiału sprawy. W ocenie skarżącego, są to tak poważne uchybienia, które uniemożliwiają polemikę w sprawie. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o oddalenie skargi. Podtrzymał wydaną decyzję w sprawie oraz jej uzasadnienie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1, 2, 3 i 13 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270) w związku z art. 97 ust. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1271 ze zm.) –Wojewódzki Sąd Administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej i stosuje środki określone w ustawie. Kontrola ta obejmuje orzekanie w sprawach skarg między innymi na decyzje administracyjne. Sąd uwzględnia skargę na decyzję w przypadku stwierdzenia jej wad o których mowa w art. 145 tej ustawy. W przedmiotowej sprawie Sąd stwierdził, że skarga jest uzasadniona, skoro zachodzą podstawy do zastosowania art. 145 § 1 ust. 1 lit. "a" i "c" cytowanej wyżej ustawy a więc naruszenie prawa materialnego i procesowego, które ma wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z zasadami zawartymi w art. 6, 7 i 8 Kodeksu postępowania administracyjnego, organy administracji publicznej, zobowiązane są działać na podstawie przepisów prawa i prowadzić postępowanie w taki sposób, aby zostały wyjaśnione istotne dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności. Brak prawidłowego zastosowania przepisów prawa jak też niewyjaśnienie istotnych dla rozpatrzenia sprawy okoliczności faktycznych stanowi naruszenie przepisów, które zobligowały Wojewódzki Sąd Administracyjny do uchylenia zaskarżonej decyzji. Przepis art. 138 § 1 kpa określa, że przed organem odwoławczym następuje powtórne rozstrzygnięcie merytoryczne zgodnie z zasadą dwuinstancyjności i dochodzenia prawdy obiektywnej w każdym stadium postępowania, chyba, że zachodzi wyjątkowa sytuacja określona w § 2. O ile organ podziela stanowisko wcześniej wyrażone, to wypowiada swoją wolę co do utrzymania zaskarżonej decyzji i wówczas wydaje decyzję w oparciu o art. 138 § 1 pkt 1 kpa i na tym kończy się postępowanie w sprawie. Do obowiązków organu należy wówczas wypowiedzenie się w uzasadnieniu decyzji co do zasadności zgłoszonych wszystkich zarzutów w odwołaniu po myśli art. 107 w związku z treścią art. 140 kpa, gdyż podstawą wydania tej decyzji stanowi złożone odwołanie. Pominięcie w uzasadnieniu decyzji oceny podniesionych zarzutów stwarza podstawę do uznania naruszenia przez organ przepisów o postępowaniu administracyjnym w stopniu wywierającym istotny wpływ na wynik sprawy. Chodzi zatem o naruszenie art. 7-9 i 11 kpa, art. 77, 80 i 81 kpa. Konsekwencją takiego naruszenia jest brak wówczas możliwości wypowiedzenia się przez Wojewódzki Sąd Administracyjny – czy dokonana ocena faktyczna i prawna przez organ jest zgodna z obowiązującym prawem i czy zachodziły istotne podstawy do zastosowania podstaw o którym mowa w przedmiotowej sprawie. Taka sytuacja zachodziła także w niniejszej sprawie. W przedmiotowej sprawie w trybie przepisów wyżej powołanych chodzi o ocenę trafności odmowy stwierdzenia nieważności decyzji. Wiadomo, że postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji jest instytucją procesową tworzącą możliwości prawnej eliminacji z obrotu prawnego decyzji dotkniętych przede wszystkim wadami materialno-prawnymi, a zatem wadami powodującymi nieprawidłowe ukształtowanie stosunku materialno-prawnego zarówno pod względem podmiotowym, jak również przedmiotowym. Organy w niniejszej sprawie odmówiły stwierdzenia nieważności decyzji przyjmując, że nie zachodzą podstawy z art. 156 § 1 kpa eliminujące z obrotu prawnego decyzji udzielającej pozwolenia na użytkowanie inwestycji na działce nr ew. [...] położonej w Z. przy ul. [...]. Chodzi o użytkowanie części budynku mieszkalnego, jednorodzinnego w zakresie części mieszkalnej przyziemia i piętra. Sąd wobec powyższego, nie podzielił na obecnym etapie postępowania wyrażanego stanowiska organu II instancji w kierunku utrzymania w mocy odmowy stwierdzenia nieważności decyzji z następujących powodów. Skarżący składając odwołanie do organu II instancji podniósł zasadniczo dwa zarzuty. Chodzi o sposób zlokalizowania inwestycji na określonych działkach a także zgodność tej inwestycji z decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania przestrzennego w kontekście też obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego. Organ II instancji nie stwierdził wad nieważnościowych, przyjmując, że decyzja jest zgodna z prawem. Ocena organu w tej części jest ogólna, pomija zgłoszone zarzuty w odwołaniu. W pierwszej kolejności organ nie wyjaśnił rozbieżności z numerami działek istniejących między decyzją o użytkowaniu i wydanym pozwoleniem a decyzją o warunkach zabudowy. Decyzja o użytkowaniu dotyczy zlokalizowania obiektu na działce nr [...]. Decyzja zaś zatwierdzająca projekt i wydanym pozwoleniu dotyczy obiektu na działce [...] i [...], zaś decyzja o warunkach zabudowy dotyczy działki tylko nr [...]. Oznacza to, ze nie obejmuje działki nr [...]. Zgodność jednak zapisów powinna wynikać z podstaw prawa materialnego powołanego przez organ II instancji. W sytuacji gdy przy udzieleniu pozwolenia na użytkowanie należy badać zgodność wykonania obiektu budowlanego z projektem budowlanym i warunkami pozwolenia na budowę a te zostały także zakwestionowane w sprawie tut. Sądu (sygn. akt 7/IV SA 3616/02) w związku też ze sprzecznościami występującymi w decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania przestrzennego, to nie można przyjąć, że zgodność ta istnieje. Podkreślić przy tym należy, że muszą pozostawać w zgodności z wymaganiami decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. W sytuacji jednak gdy projekt budowlany i pozwolenie zostały objęte kontrolą wobec zaistniałych nieprawidłowości to należy rozważyć też zastosowanie art. 97 § 1 pkt 4 kpa w niniejszym postępowaniu. Podkreślić przy tym należy, że skarżący zarzuty te zgłosił w odwołaniu i organ II instancji do tego się nie ustosunkował. Brak oceny uniemożliwia wypowiedzenie się przez Sąd co do trafności wydanej decyzji. Zarzut też skargi w tej części o wadach uzasadnienia i przy tym naruszenia art. 107 kpa jest w pełni trafny. Mając na uwadze wskazane wyżej uchybienia i uznając, że ze względu na swój charakter miały istotny wpływ na wynik sprawy - Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie wyżej powołanych przepisów uchylił zaskarżoną decyzję. Sąd nie znalazł podstaw do zastosowania art. 152 ustawy wyżej powołanej – Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi z uwagi na zrealizowanie inwestycji. Orzeczenie o kosztach znajduje swoje podstawy w treści art. 200 powyższej ustawy.