IV SA 3615/02
WyrokWSA w Warszawie2004-03-24
Skład orzekający: Sędzia NSA (del.) Czesława Socha, Sędzia NSA Bożena Walentynowicz, As. WSA Grzegorz Czerwiński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może odmówić wznowienia postępowania administracyjnego w sytuacji, gdy toczy się postępowanie sądowe dotyczące decyzji, która miałaby być wznowiona?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej nie może odmówić wznowienia postępowania administracyjnego jedynie z powodu toczącego się postępowania sądowego dotyczącego pierwotnej decyzji. W takiej sytuacji organ powinien zawiesić postępowanie wznowieniowe do czasu zakończenia postępowania sądowego, a nie odmawiać jego wszczęcia. Odmowa wznowienia postępowania w tej sytuacji stanowi naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego.Stan faktyczny
Skarżący K. K. złożył wniosek o wznowienie postępowania w sprawie udzielenia pozwolenia na użytkowanie budynku, które zakończyło się ostateczną decyzją. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję Wojewody odmawiającą wznowienia postępowania, argumentując, że do czasu zakończenia toczącego się postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, wszczęcie postępowania wznowieniowego nie jest dopuszczalne. Skarżący zarzucił organom naruszenie prawa i brak merytorycznego badania sprawy, wskazując na nielegalne użytkowanie budynku i brak przestrzegania wstrzymania wykonania decyzji orzeczonego w postępowaniu sądowym.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz poprzedzającą ją decyzję Wojewody, zasądzając od Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA (del.) Czesława Socha (spr.), Sędziowie NSA Bożena Walentynowicz, As. WSA Grzegorz Czerwiński, Protokolant Anna Kuklińska, po rozpoznaniu w dniu 24 marca 2004 r. sprawy ze skargi K. K. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2002 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w sprawie udzielenia pozwolenia na użytkowanie I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2002 r. o nr [...]; II. zasądza od Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego K. K. kwotę 10 zł (dziesięć złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Decyzją z dnia [...] sierpnia 2002 r. ( o nr [...]) – Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 kpa, po rozpatrzeniu odwołania K.K. zam. w G. przy ul. [...] od decyzji Wojewody [...] nr z dnia [...] czerwca 2002 r. (o nr [...]) odmawiającej wznowienia postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2001 r. o nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Starosty [...] z dnia [...] listopada 2001 r. o nr [...] – udzielającej pozwolenia na użytkowanie piwnicy, parteru i pierwszego piętra budynku usługowo-mieszkalnego w G. przy ul. [...] – utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu podał, że trafne jest stanowisko organu I instancji co do braku możliwości wszczęcia i prowadzenia postępowania wznowieniowego w sytuacji, gdy toczy się postępowanie w trybie zwykłym przed Naczelnym Sądem Administracyjnym. Oznacza to, że do czasu zakończenia tego postępowania nie jest dopuszczalne wszczęcie postępowania wznowieniowego.
Skargę na powyższą decyzję złożył K. K. .Zarzucił, że wydane decyzje są sprzeczne z prawem. Domagał się ich uchylenia i uwzględnienia wniosku o wznowienie postępowania w kwestionowanej decyzji.
W uzasadnieniu podał, że organy uchylają się od merytorycznego badania sprawy. Stosują błędne rozwiązania naruszając prawo. Nie zajęto żadnego stanowiska wobec zgłoszonego faktu samowoli budowlanej i nielegalnie użytkowania budynku. Brak przestrzegania wstrzymania wykonania decyzji orzeczonego w toczącej się sprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w Warszawie (sygn. akt IV SA 148/02) powoduje, że skarżący nie jest w stanie wyegzekwować swoich uprawnień.
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o oddalenie skargi. Podtrzymał wydaną decyzję w sprawie oraz jej uzasadnienie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1, 2, 3 i 13 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270) w związku z art. 97 ust. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1271 ze zm.) –Wojewódzki Sąd Administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej i stosuje środki określone w ustawie. Kontrola ta obejmuje orzekanie w sprawach skarg między innymi na decyzje administracyjne. Sąd uwzględnia skargę na decyzję w przypadku stwierdzenia jej wad o których mowa w art. 145 tej ustawy.
W przedmiotowej sprawie Sąd stwierdził, że skarga jest uzasadniona, z przyczyn, które należy brać pod uwagę z urzędu (art. 134 § 1) cytowanej wyżej ustawy. W ocenie Sądu zachodzą podstawy do zastosowania art. 145 § 1 ust. 1 lit. "a" i "c" cytowanej wyżej ustawy a więc naruszenie prawa materialnego i procesowego, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy.
Zgodnie z zasadami zawartymi w art. 6, 7 i 8 Kodeksu postępowania administracyjnego, organy administracji publicznej, zobowiązane są działać na podstawie przepisów prawa i prowadzić postępowanie w taki sposób, aby zostały wyjaśnione istotne dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności.
Brak prawidłowego zastosowania przepisów prawa jak też niewyjaśnienie istotnych dla rozpatrzenia sprawy okoliczności faktycznych, stanowi naruszenie przepisów, które zobligowały Wojewódzki Sąd Administracyjny do uchylenia decyzji obu instancji.
Postępowanie wznowieniowe jest instytucją procesową stwarzającą możliwość prawną ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli postępowanie w którym ona zapadła było dotknięte kwalifikowaną wadą wyliczoną wyczerpująco w przepisach prawa procesowego. Chodzi o to, że postępowanie to ma na celu ocenić – czy dotychczasowa decyzja i w jakim kształcie pozostanie w obrocie prawnym (art. 151 kpa). Oznacza to, że skoro w postępowaniu wznowieniowym dokonuje się kontroli prawidłowości wydanej w postępowaniu zwykłym decyzji, to niewątpliwie zależność od siebie tych postępowań występuje. Odmowa wznowienia może wystąpić tylko z przyczyn przedmiotowych lub podmiotowych.
W niniejszej sprawie organy odmówiły wznowienia postępowania z uwagi na to, że kwestionowana decyzja z trybu zwykłego (wprawdzie ostateczna), poddana została przewidzianej w prawie weryfikacji na drodze sądowej. Brak zakończenia tego postępowania spowodował odmowę.
W ocenie Sądu powyższa ocena w świetle przepisów prawa nie jest uzasadniona, skoro nie jest zaliczona do tych, o których mowa wyżej. Przeszkoda, o której mowa w decyzjach, mogła stanowić jedynie podstawę do zastosowania art. 97 § 1 pkt 4 kpa a więc zawieszenia postępowania do czasu zakończenia postępowania na drodze sądowej. Wszczęte postępowanie sądowe do czasu wydania zaskarżonych decyzji obu instancji, nie zostało zakończone. Konsekwencją tego jest wadliwość działania organów.
Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 23 września 2003 r. w sprawie sygn. akt IV SA 148/02 w trybie zwykłym uchylił decyzję objętą oceną niniejszego postępowania z przyczyn merytorycznych, zaś organ II instancji, w związku z powyższym wyrokiem, w dniu [...] marca 2004 r. wydał decyzję (o nr [...]) i uchylił decyzję organu I instancji (tj. z dnia [...] listopada 2001 r. Starosty [...]), przekazując sprawę do ponownego rozpoznania przez organ I instancji. Oznacza to, że decyzje objęte kontrolą w niniejszym postępowaniu zostały wyeliminowane z obrotu prawnego. Oczywiście zarówno powołany wyrok, jak i decyzja są to fakty, które wystąpiły po wydaniu decyzji objętych niniejszym zaskarżeniem. Mają one jednak wpływ na obecną już też ocenę okoliczności, zwłaszcza, ze w dacie wydania zaskarżonych decyzji organ nie uwzględnił wyżej powołanych podstaw prawnych związanych z zawieszeniem postępowania w sprawie i koniecznością pierwszeństwa weryfikacji prowadzonego trybu zwykłego.
Mając na uwadze wskazane wyżej uchybienia i uznając, że ze względu na swój charakter mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy - Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie wyżej powołanych przepisów uchylił zaskarżoną decyzje obu instancji.
Przy ponownym rozpoznawaniu sprawy należy dokonać ponownej oceny z uwzględnieniem wyżej wymienionych okoliczności – czy obecnie istotnie zachodzą podstawy do weryfikacji decyzji i prowadzenia na wniosek skarżącego dalszego postępowania wznowieniowego.
Z uwagi na charakter sprawy, Sąd nie znalazł podstaw do zastosowania art. 152 ustawy wyżej powołanej – Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Orzeczenie o kosztach znajduje swoje podstawy w treści art. 200 powyższej ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło