IV SA 3631/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Więch – Baranowska (spr.), Sędziowie (WSA, Izabela Ostrowska, Tadeusz Nowak, Protokolant Piotr Zawadzki, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 stycznia 2005 r. sprawy ze skarg R. S. i F. K. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2003 r. Znak: [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Wojewody [...] znak [...] z dnia [...] lipca 2003 r., II. zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego F. K. kwotę 10 zł ( dziesięć złotych ) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. 7/IV SA 3631/03 UZASADNIENIE Starosta [...] decyzją [...] wydaną w dniu [...] grudnia 1999r. na podstawie art. 28, 33 ust. 1, 34 ust. 4, 36, 81 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo Budowlane i art. 104 kpa zatwierdził projekt budowlany i wydał F. K. pozwolenie na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego z usługami w parterze na działce nr er. [...], położonej w P. przy P.. W uzasadnieniu organ podniósł, że inwestycja będzie obejmować rozbudowę i nadbudowę istniejących elementów budynku (tj. muru piwnic, sklepienia nad piwnicami, muru parteru i stropu nad parterem), nadto wskazał że inwestor złożył w trakcie postępowania oświadczenie, że na ścianie budynku należącego do R. S. usytuowanego przy P., sąsiadującej z przewidzianą rozbudową nie będzie wspierał konstrukcji projektowanego budynku. Na podstawie uzyskanego pozwolenia inwestor w dn. [...] lipca 2000r. zgłosił organowi przystąpienie do robót. W dniu [...] września 2002r. R. S., współwłaściciel sąsiedniej działki, złożył wniosek o stwierdzenie nieważności wyżej opisanej decyzji podnosząc, że decyzja ta została wydana z naruszeniem prawa bowiem zatwierdzony nią projekt budowlany obejmuje ścianę szczytową jego budynku jako ścianę wspólną mimo, że inwestor nie przedstawił dowodu stwierdzającego jego prawo do władania tą ścianą. Wojewoda [...] po rozpatrzeniu wniosku decyzją znak [...] wydaną w dniu [...] listopada 2002r. na podstawie art. 82 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane oraz art. 156 § 1, art. 157 § 1 i art. 158 § 1 kpa odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Starosty [...]. W uzasadnieniu organ podniósł, że w poziomie piwnic i parteru istnieje jedna ściana między budynkiem inwestora i przylegającym do niego budynkiem odwołującego się usytuowanym na sąsiedniej działce (co wynika z przedłożonej przez inwestora inwentaryzacji i oceny stanu istniejącego budynku). Na tej ścianie wznosi się ściana szczytowa piętra i poddasza budynku p. S. i zgodnie z projektem budowlanym jaki przedstawił inwestor do tej ściany miało zostać dobudowane pietro i poddasze budynku inwestora. Na tej ścianie szczytowej budynku istniejącego znajdują się na poziomie pietra i poddasza dwa przewody kominowe, których wyloty otworzone są na nieruchomość inwestora. W trakcie postępowania administracyjnego inwestor złożył pisemne oświadczenie (w dniu [...] maja 1999r.) na żądanie R. S., że nie będzie wspierał konstrukcji budynku na ścianie zewnętrznej budynku istniejącego na sąsiedniej działce, któraby obciążała tę ścianę. Projekt budowlany zatwierdzony badaną decyzją nie przewiduje oparcia elementów konstrukcyjnych planowanego budynku (stropu piętra i konstrukcji dachowej) na ścianie szczytowej budynku istniejącego. Nadto organ podniósł, że nie jest możliwym stwierdzenie jednoznacznie gdzie przebiega granica działki inwestora i działki sąsiedniej, co uniemożliwia stwierdzenie, czy opisana ściana szczytowa jest wybudowana w całości na działce sąsiadów, czy też jak twierdził inwestor częściowo również na jego działce. Organ uznał, iż brak jest przesłanek z art. 156 kpa, których istnienie skutkowałoby uwzględnieniem wniosku. Od tej decyzji odwołanie złożył R. S.. Po rozpatrzeniu odwołania Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją znak [...] wydaną w dniu [...] stycznia 2003r. na podst. art. 138 § 2 kpa uchylił zaskarżoną decyzję i sprawę przekazał do ponownego rozstrzygnięcia przez organ I instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy podniósł, że z zebranego przez Wojewodę [...] materiału nie wynika jednoznacznie gdzie przebiega granica działki inwestora i odwołującego się, nadto, że organ I instancji nie przeprowadził w dostatecznym zakresie postępowania co do tytułu własności działki. Po ponownym rozpatrzeniu Wojewoda [...] w dniu [...] lipca 2003r. wydał decyzję znak: [...] i na podst. art. 82 ust. 3 Prawa budowlanego z 1994r. oraz art. 156 § 1 pkt 2, 157 § 1 i 158 § 1 kpa stwierdził nieważność decyzji Starosty [...] z dnia [...] grudnia 1999r. W uzasadnieniu organ podniósł, że zatwierdza ona projekt budowlany obejmujący ścianę szczytową budynku należącego do H. i R. S. jako ścianę wspólną, mimo, że inwestor nie przedstawił dowodu stwierdzającego jego prawo do władania tą ścianą na cele budowlane. Projekt bowiem przewidywał rozbudowę istniejących starych piwnic murowanych, przebudowę istniejącego parteru budynku oraz budowę pietra i poddasza użytkowego, które miały być dobudowane (bez własnej ściany szczytowej) do budynku S. na sąsiedniej działce oraz wykonanie komina, który miał przylegać do ściany szczytowej budynku. Organ podał także, że budynek p. S. był wybudowany i zasiedlony w latach sześćdziesiątych, natomiast budynek na działce inwestora do czasu wydania kontrolowanej decyzji o pozwoleniu na budowę nie miał piętra ani poddasza. Z czego wynika, że ściana szczytowa, powiązana konstrukcyjnie z budynkiem należy do H. i R. S.. Organ uznał, że inwestor nie wykazał swojego prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, a wobec czego organ rażąco naruszył przepis art. 32 ust. 4 pkt 2 Prawa budowlanego 1994r. Od decyzji tej odwołanie wniósł inwestor. Wnosząc o uchylenie decyzji podniósł, że złożył akt własności działki nr [...], przed wojną na jego działce stał budynek należący do jego ojca i część parterowa pozostała po tym budynku. Podniósł również, że projekt budowlany jednoznacznie określał typ zabudowy jako plombową. Po rozpatrzeniu odwołania Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją znak [...] wydaną w dniu [...]września 2003r. na podstawie art. 138 § 1 kpa – utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ odwoławczy uznał, że prawidłowo ustalono, iż planowane przedsięwzięcie (co potwierdza projekt budowlany) miało wykorzystać ścianę graniczną poprzez oparcie na niej przyszłego budynku. Nadto organ podniósł, że sporna ściana posadowiona na granicy sąsiadów służy do ich wspólnego korzystania, a więc korzystanie przez jednego z nich winno odbywać się za zgodą drugiego. Wobec czego dobudowanie części budynku przez inwestora do ściany budynku sąsiada winno być poprzedzone uzyskaniem jego zgody. Wobec tego, iż inwestor nie dysponował zgodą współużytkownika do dysponowania ścianą – organ wydając decyzję o pozwoleniu na budowę rażąco naruszył przepis art. 34 Prawa budowlanego z 1994r. Skargi na powyższą decyzję do Naczelnego Sądu Administracyjnego wnieśli F. K. zarzucając iż organ błędnie – rozszerzająco i wbrew jego treści interpretuje przepis art. 32 ust. 4 pkt 2 Prawa budowlanego z 1994r., oraz R.S. który podniósł, że organ dokonał nieprawidłowych ustaleń bo: jego dom jest usadowiony na innej działce niż dom F. K., jego dom nie ma wspólnych ścian ani murów granicznych z budynkiem inwestora. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, wnosząc o jej oddalenie, podtrzymał argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Niniejsza sprawa podlega rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1271 z późn. zm.) Art. 16 § 1 kpa ustanowił ogólną zasadę trwałości decyzji administracyjnych. Od tej reguły ustawodawca dopuścił pewne wyjątki. Jednym z nich jest stwierdzenie nieważności decyzji na podstawie art. 156 § 1 kpa. Jednak takie wzruszenie ostatecznej decyzji, poprzez stwierdzenie jej nieważności, może nastąpić tylko w trybie nadzwyczajnym - postępowaniu o stwierdzenie nieważności, które stosownie do art. 157 § 2 kpa, wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. Zgodnie z art. 28 kpa stroną postępowania administracyjnego jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy to postępowanie, albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek, z tym, że orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego ugruntowane w tej kwestii ustaliło, że stroną postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji jest nie tylko strona postępowania zwykłego zakończonego wydaniem decyzji, lecz również każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczyć mogą skutki stwierdzenia nieważności kwestionowanej decyzji. Zgodnie z art. 157 § 3 kpa wszczęcie postępowania wymaga uprzedniej kontroli ze strony organu, czy zachodzą przesłanki formalno-prawne warunkujące jego dopuszczalność (patrz wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego sygn. I SA 2128/02). Jak wynika z materiałów zebranych w postępowaniu w nin. sprawie R.S . poinformował Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P., iż na mocy umowy darowizny zawartej w dniu [...] października 2001r. przeniósł własność działek nr [...], [...] i [...] przy P.w P. na rzecz syna P.. Wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji Starosty [...] z dnia [...] grudnia 1999r. złożył w dniu [...] września 2002r. R. S.. Wobec tego organy w pierwszym rzędzie powinny wyjaśnić czy wnioskujący ma przymiot strony, czy należy do kręgu podmiotów mogących być stroną legitymującą się do wystąpienia z takim żądaniem. Uznając, że zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji zapadły z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.