IV SA 3642/03

WyrokWSA w Warszawie2004-12-16

Skład orzekający: Bogusław Moraczewski, Grzegorz Czerwiński, Mirosława Kowalska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy, uchylając decyzję organu pierwszej instancji i przekazując sprawę do ponownego rozpoznania, może zastosować nową podstawę prawną, która zmieniła zakres niezbędnych ustaleń organu, jeśli te nowe ustalenia nie były przedmiotem badania organu pierwszej instancji?
Ratio decidendi
Organ odwoławczy, uchylając decyzję organu pierwszej instancji i przekazując sprawę do ponownego rozpoznania, nie może zastosować nowej podstawy prawnej, która wymaga dokonania nowych ustaleń, jeśli te ustalenia nie były przedmiotem badania organu pierwszej instancji. Takie działanie naruszałoby zasadę dwuinstancyjności postępowania administracyjnego, co stanowiłoby rażące naruszenie prawa.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nakazu rozbiórki części zjazdu z drogi wojewódzkiej, wykonanego bez wymaganego pozwolenia na budowę lub zgłoszenia. Organ pierwszej instancji wydał decyzję nakazującą rozbiórkę. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego (organ odwoławczy) uchylił tę decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, wskazując na konieczność zastosowania przepisów nowelizacji Prawa budowlanego z 2003 r. Skarżący zarzucił naruszenie art. 138 § 2 kpa, zasad zaufania obywateli do organów Państwa i szybkości postępowania.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Bogusław Moraczewski Sędziowie As. WSA Grzegorz Czerwiński WSA Mirosława Kowalska (spr.) Protokolant Sylwia Mackiewicz po rozpoznaniu w dniu 16 grudnia 2004r. na rozprawie sprawy ze skargi S. K. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2003 r. Nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki części zjazdu z drogi wojewódzkiej. oddala skargę Zaskarżoną decyzją z dnia [...] lipca 2003 r. znak [...] Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, po rozpatrzeniu odwołania P. S.A. od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z dnia [...] czerwca 2003 r. znak [...] nakazującej dokonanie rozbiórki części zjazdu z drogi wojewódzkiej nr [...] relacji [...] strona lewa w km 10+120 w granicy pasa drogowego pow. 5,10 x 7,10 tj. wykonanego poszerzenia zjazdu oraz w pasie 3,7 x 7,10 wykonanego remontu nawierzchni, uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. W toku postępowania administracyjnego ustalono, że wykonane zostały roboty budowlane związane z remontem i poszerzeniem zjazdu z drogi wojewódzkiej nr [...] w miejscowości K. ( w wyżej wymienionym zakresie) bez wymaganego pozwolenia na budowę oraz zgłoszenia remontu. Inwestor P. S.A. rozpoczął roboty budowlane w listopadzie 2002 r. Uzyskał wprawdzie pozytywne uzgodnienia od zarządcy drogi wojewódzkiej, które w sposób nieprecyzyjny określało zakres i technologię remontu zjazdu, ale roboty w części rozbudowy zjazdu wykonano bez pozwolenia na budowę, a w części wykonanego remontu bez zgłoszenia właściwemu organowi administracji architektoniczno-budowlanej. W powyższych okolicznościach zapadła w trybie art. 48 Prawa budowlanego z 1994 r. decyzja organu I instancji – wyżej opisana. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ II instancji wskazał, że sprawa wymaga ponownego rozpoznania przez organ I instancji w związku z wprowadzonymi zmianami w ustawie z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane ustawą z dnia 27 marca 2003 r. o zmianie ustawy Prawo budowlane oraz zmianie niektórych ustaw (Dz. U. nr 80, poz. 718 z 2003 r.). Zdaniem Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego sprawę należy ponownie Rozpatrzyć w oparciu o aktualnie obowiązujące przepisy Prawa budowlanego. Skarżący S. K. w skardze z dnia 29 września 2003 r. do Naczelnego Sądu Administracyjnego dochodził uchylenia zaskarżonej decyzji. Zdaniem skarżącego, błędnie zastosowano w zaskarżonej decyzji art. 7 ust. 2 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o zmianie ustawy Prawo budowlane oraz zmianie niektórych ustaw (Dz. U. nr 80, poz. 718 z 2003 r.) w niniejszej sprawie bowiem nie jest możliwe spełnienie warunków zgodności inwestycji z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym i nie naruszenie przepisów, które umożliwiałyby doprowadzenie obiektu do stanu zgodnego z prawem. Sprawa objęta zaskarżeniem nie wymaga przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, a tylko oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego. Zaskarżona decyzja w tym kontekście narusza art. 138 § 2 kpa, zasadę pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa i zasadę szybkości postępowania (art. 8 i 12 kpa). W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie i podtrzymał wcześniej prezentowaną argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Niniejsza sprawa podlega rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1271 z późn. zm.). Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zaskarżonej decyzji nie można postawić zarzutu naruszenia prawa, a w takim właśnie zakresie możliwa jest jej sądowa kontrola (art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych Dz. U. nr 153, poz. 1269). Zgodnie z przepisem art. 7 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o zmianie ustawy Prawo budowlane do spraw wszczętych przed dniem wejścia w życie tej ustawy tj. dniem 11 lipca 2003 r., a nie zakończonych decyzją ostateczną stosuje się przepisy dotychczasowe z zastrzeżeniem, ze do postępowań dotyczących obiektów budowlanych będących w budowie lub wybudowanych bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia wszczętych przed dniem wejścia w życie ustawy, a nie zakończonych decyzją ostateczną stosuje się przepisy art. 1 pkt 37-39 oraz w części odnoszącej się do art. 48 ust. 2 ustawy Prawo budowlane z 1994 r. (Dz. U. z 2000 r. nr 106, poz. 1126) – art. 1 pkt 41. Decyzja organu I instancji zapadła w dniu 16 czerwca 2003 roku przed wejściem w życie w/w nowelizacji, co miało miejsce w dniu 11 lipca 2003 r. Organ II instancji rozpoznawał sprawę wydając decyzję w dniu 29 lipca 2003 r. zatem prawidłowo przyjął, że zastosowanie mają przepisy wprowadzone w/w nowelizacją. Zdaniem Sądu, zaskarżona decyzja nie narusza przepisów art. 138 § 21 kpa, gdy zważyć co następuje. Z użytego przez ustawodawcę sformułowania "w tym zakresie" – zawartego w przepisie art. 138 § 1 kpa, wynika istotne ograniczenie dla organu odwoławczego, zasadzające się na tym, że organ odwoławczy nie może orzekać w zakresie innym niż to uczynił przed nim organ pierwszoinstancyjny. Zmiana podstawy materialnoprawnej rozstrzyganej sprawy administracyjnej prowadzi do zmiany przedmiotowej tożsamości sprawy. Wobec nowej regulacji prawnej dotyczącej obiektów wybudowanych w okolicznościach jak w niniejszej sprawie – zmienił się zakres niezbędnych ustaleń organu w toku postępowania administracyjnego. Istotne teraz okoliczności nie były przedmiotem badania organu I instancji, bo nie przewidywała tego poprzednia regulacja prawna. Zdaniem Sądu, organ II instancji nie mógł zatem zastosować nowej podstawy prawnej rozstrzygnięcia i zgodnie z nią czynić nowych ustaleń. Takie działanie organu II instancji naruszałoby bowiem zasadę dwuinstancyjności postępowania administracyjnego, wynikającą z przepisu art. 15 kpa. Naruszenie zaś zasady dwuinstancyjności rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy stanowiłoby rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 kpa. Mając na uwadze powyższe, Sąd orzekł w trybie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło