IV SA 3651/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Ostrowska (spr.), Sędziowie NSA Andrzej Gliniecki, as. WSA Grzegorz Czerwiński, Protokolant Tomasz Szpojankowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 września 2004 r. sprawy ze skargi B. i J. B. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2002 roku Nr [...] w przedmiocie zmiany sposobu użytkowania obiektu I. Uchyla zaskarżoną decyzję, II. zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. Burmistrz [...] decyzją nr [...] z dnia [...] października 1993 r. po ponownym rozpatrzeniu sprawy, działając w oparciu o art. 42 ust. 1, art. 44 i 45 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 24 października 1974 r. "Prawo budowlane", wyraził zgodę na zmianę sposobu użytkowania całości istniejącego parterowego budynku gospodarczego, położonego na terenie nieruchomości przy ul. Z. w W., przy wschodniej granicy posesji na budynek mieszkalny z zachowaniem następujących warunków: – utrzymanie budynku w trakcie użytkowania w należytym stanie technicznym, – przebudowy dachu w ten sposób aby spadek dachu był na własną posesję, zgodnie z § 13 Rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 03.07.1980 r. (Dz. U. nr 17 z dnia 14.08.1980 r., poz. 62). W uzasadnieniu decyzji organ stwierdził, iż przedmiotowy budynek gospodarczy został wybudowany zgodnie z pozwoleniem na budowę z dnia [...].11.1966 r. znak: [...]. W 1987 r. dokonano -bez pozwolenia- modernizacji budynku oraz przebudowano płaski, nieszczelny stropodach na dach dwuspadowy. Decyzją nr [...] z dnia [...] sierpnia 1993 r. nakazano inwestorowi zamurowanie dwóch otworów okiennych znajdujących się w ścianie budynku od strony sąsiada. W trakcie wizji w terenie przeprowadzonej w dniu 24.08.1993 r. stwierdzono wykonanie nakazanych robót i doprowadzenie obiektu do stanu zgodnego z § 12 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki z dnia 03.07.1980 r. Jednocześnie organ stwierdził, że budynek posiada 2 pokoje, kuchnię, łazienkę i wc, ma charakter bliźniaczy i może stanowić ½ budynku z sąsiadem przy ul. Z.. Wojewoda [...] decyzją nr [...] z dnia [...] sierpnia 2002 r., po rozpatrzeniu odwołania B. i J. B., działając w oparciu o art. 138 § 1 pkt 2 kpa, uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej warunku przebudowy dachu w pozostałym zakresie utrzymując ją w mocy. Analizując przebieg postępowania administracyjnego organ odwoławczy podniósł, iż pomimo złożenia odwołania przez B. i J. B. właścicieli sąsiedniej nieruchomości położonej przy ul. Z. w ustawowym terminie, nie zostało ono rozpatrzone. Tym niemniej w okresie po wydaniu kontrolowanej decyzji organy podejmowały wiele rozstrzygnięć, dotyczących zarówno przedmiotowego budynku i zmiany sposobu jego użytkowania, jak i rozbudowy budynku o pomieszczenia pracowni. Między innymi decyzją Burmistrza [...] nr [...] z dnia [...] lutego 1994 r. stwierdzono wygaśnięcie decyzji nr [...] z dnia [...] października 1993 r. i umorzono postępowanie w sprawie zmiany sposobu użytkowania budynku. Zarówno ta decyzja jak i kolejna nr [...] z dnia [...] czerwca 1995 r. wydana w przedmiocie zmiany sposobu użytkowania budynku zostały w wyniku rozpatrzenia odwołań uchylone przez Wojewodę [...] W aktach sprawy znajduje się również ostateczna decyzja Burmistrza [...] nr [...] z dnia [...] maja 1994 r., nakazująca inwestorce zmianę kształtu dachu na dach zgodny z przedłożonym projektem technicznym w terminie do dnia 30.06.1994 r. W dniu 04.07.1994 r. E. Z. zawiadomiła o wykonaniu w/w nakazu. Dopiero w 2002 r. organ wojewódzki stwierdził, iż w obiegu prawnym funkcjonuje nadal nieostateczna decyzja nr [...] z dnia [...] października 1993 r. w przedmiocie zmiany sposobu użytkowania budynku z gospodarczego na mieszkalny wobec nie rozpatrzenia odwołania B. i J. B. W oparciu o znajdujące się w aktach sprawy orzeczenie techniczne i inwentaryzację przedmiotowego budynku z dnia 15.01.1993 r. sporządzoną prze uprawnionego architekta, organ stwierdził, iż obiekt spełnia wymagania przepisów techniczno-budowlanych. Potwierdza to także inwentaryzacja z opinią techniczną z 2001 r. Z załączonego do akt sprawy wypisu z Miejscowego Planu Ogólnego Zagospodarowania Przestrzennego [...] zatwierdzonego uchwałą nr [...] Rady [...] z dnia [...].09.1992 r. wynika, że zmiana sposobu użytkowania z budynku gospodarczego na mieszkalny nie narusza ustaleń planu. Organ odwoławczy powołując się na treść § 12 ust. 9 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 .12.1994 r. (Dz. U. nr 15 z 1999 r., poz. 140 z późn. zm.) nie uznał zasadności zarzutu odwołania, iż zmiana sposobu użytkowania budynku na mieszkalny przekreśla możliwość dobudowania do niego jednokondygnacyjnego pawilonu usługowego – pod warunkiem, że jego użytkowanie nie zostanie uznane za uciążliwe dla środowiska. Jednocześnie organ stwierdził, iż wymóg przebudowy dachu określony w decyzji nr [...] jest bezprzedmiotowy wobec jego spełnienia przez inwestorkę w lipcu 1994 r. Skargę na powyższą decyzję wnieśli B. i J. B., zarzucając, iż rozpatrzenie odwołania po 9 latach zmieniło sposób interpretacji zaistniałych faktów, zwłaszcza, że w okresie tym organy wydawały wiele decyzji, które następnie były uchylane przez organy II instancji, co w konsekwencji podważało w ocenie skarżących możliwość dobudowy przez nich do przedmiotowego budynku, budynku mieszkalno-handlowego. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest zasadna choć nie z przyczyn wskazanych w jej uzasadnieniu, które jednak Sąd przy rozpoznawaniu sprawy bierze pod uwagę z urzędu. Odnosząc się do zarzutów skargi należy wyjaśnić, iż przedmiotem kontroli sądowej nie zostały poddane decyzje powołane w skardze a dotyczące możliwości zabudowy przez skarżących własnej działki budynkiem mieszkalno-usługowym przy granicy, a co za tym idzie w sprawie niniejszej Sąd nie jest władny wyrazić swojego stanowiska w tej kwestii, jak tego oczekują skarżący. Na wstępie należy podnieść, iż postępowanie w sprawie niniejszej prowadzone było z naruszeniem zasady wyrażonej w art. 8 kpa, a rozpatrzenie odwołania po 9 latach jest zaprzeczeniem fundamentalnego obowiązku organu budowania zaufania obywatela do organów Państwa. Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja organu odwoławczego, która zapadła z naruszeniem art. 138 § 1 pkt 2 kpa. Wynikające z brzmienia cytowanego przepisu kompetencja kasacyjna organu odwoławczego zobowiązuje jednocześnie ten organ do orzeczenia w tym zakresie co do istoty sprawy, bądź umorzenia postępowania w I instancji. W przypadku wydania orzeczenia kasacyjnego w części, organ winien dokładnie określić jaka część decyzji podlega uchyleniu, zaś orzeczenie reformatoryjne powinno w tym zakresie zastąpić wadliwą część decyzji organu I instancji. Podjęte w niniejszej sprawie rozstrzygniecie w oczywisty sposób nie odpowiada treści powołanego przez organ art. 138 § 1 pkt 2 kpa, bowiem uchylając zaskarżoną decyzję w części dotyczącej warunku przebudowy dachu, organ odwoławczy nie rozstrzygnął w tym zakresie co do istoty sprawy, ani nie umorzył w tej części postępowania przed organem I instancji, wobec stwierdzenia jego bezprzedmiotowości w rozumieniu art. 105 kpa. Powyższe uchybienie obliguje Sąd do uchylenia zaskarżonej decyzji. Należy także podnieść, iż kontrolowana w postępowaniu odwoławczym decyzja nr [...] łączy w sobie w sposób niefortunny rozstrzygnięcia dwóch odrębnych postępowań. Nie ulega wątpliwości, że przed dniem 1 stycznia 1995 r. tzn. przed datą wejścia w życie Prawa budowlanego z 1994 r. zostało wszczęte postępowanie w przedmiocie dokonanej bez pozwolenia na budowę modernizacji budynku oraz przebudowy dachu. W ramach tego postępowania wydana została decyzja nr [...] z dnia [...] sierpnia 1993 r. w oparciu o art. 40 Prawa budowlanego, nakazująca zamurowanie otworów okiennych. Nie rozstrzygając decyzją ostateczną tzw. "legalizacji" odstępstw od zatwierdzonego projektu w trybie przewidzianym w art. 42 Prawa budowlanego z 1974 r., organy prowadziły postępowanie z wniosku inwestorki o zmianę sposobu użytkowania budynku gospodarczego na budynek mieszkalny w oparciu o art. 44 i 45 Prawa budowlanego. Rzeczą organu odwoławczego będzie rozważenie czy i na ile faktyczne połączenie tych dwóch postępowań – "legalizacji samowoli budowlanej" oraz zmiany sposobu użytkowania budynku wpłynęły na legalność zaskarżonej decyzji. Z tych względów należy uznać, iż decyzja organu odwoławczego zapadła z naruszeniem art. 138 § 1 pkt 2 kpa i wymaga rozważenia podniesionych wyżej okoliczności. Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł jak w sentencji w oparciu o art. 145 § 1 ust. 1 pkt c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270) w związku z art. 97 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1271, nr 240 poz. 2052, z 2003 r. nr 124 poz. 1153). rozstrzygnięcie w pkt II wyroku znajduje swoją podstawę w art. 152 cytowanej ustawy.