IV SA 3653/02

WyrokWSA w Warszawie2004-03-30

Skład orzekający: Mirosława Kowalska, Czesława Socha, Grzegorz Czerwiński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja organu nadzoru budowlanego o nałożeniu obowiązków w celu doprowadzenia samowolnie wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, wydana w trybie art. 50 i 51 Prawa budowlanego, może być uznana za nieważną, jeśli inwestor rozpoczął roboty na podstawie nieostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, a dobudowana część połączona jest trwale z istniejącym budynkiem?
Ratio decidendi
Sąd podzielił stanowisko organów obu instancji, że decyzja o nałożeniu obowiązków w trybie art. 50 i 51 Prawa budowlanego nie jest dotknięta wadą nieważności. Rozpoczęcie robót na podstawie nieostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, choć niezgodne z prawem, wyłącza możliwość orzeczenia rozbiórki na podstawie art. 48 Prawa budowlanego, jeśli rozbiórka wymagałaby doprowadzenia budynku do stanu poprzedniego. W związku z tym, organy prawidłowo nie stwierdziły nieważności decyzji PINB.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi L. W. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która utrzymała w mocy decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego umarzającą postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Decyzja PINB nakazywała inwestorom dostarczenie dokumentacji i wykonanie prac w celu doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem samowolnie wykonanych robót budowlanych związanych z remontem i przebudową budynku. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, w tym dotyczące usytuowania inwestycji względem granicy jej nieruchomości.
Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA. Mirosława Kowalska (spr.), Sędziowie NSA (del.) Czesława Socha, As. Grzegorz Czerwiński, Protokolant Dorota Zamiela, po rozpoznaniu w dniu 30 marca 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi L. W. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2002 r. Nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji. skargę oddala Zaskarżoną decyzją z dnia [...] lipca 2002 r. znak [...] Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, po rozpatrzeniu odwołania od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2002 r. znak [...] umarzającej postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. z dnia [...] sierpnia 2001 r. znak [...] nakazującej K. i K. K. dostarczenia odpowiedniej dokumentacji dotyczącej samowolnie wykonanych robót budowlanych związanych z remontem i przebudową budynku mieszkalnego przy ul. [...] [...] w S. oraz remontu muru oporowego pomiędzy posesjami położonymi przy ul. [...] [...] i ul. [...] [...] oraz odprowadzenia wód opadowych za pomocą studni chłonnych, w celu doprowadzenia wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem i uzyskania pozwolenia – utrzymał w mocy decyzje organu I instancji. Decyzją z dnia [...] czerwca 2001 r. znak [...] Prezydent Miasta S. udzielił K. i K. K. pozwolenia na rozbudowę i nadbudowę budynku położonego w S. przy ul. [...] [...]. Przed terminem uprawomocnienia się w/w decyzji inwestor rozpoczął roboty budowlane. Popełnił samowolę budowlaną. Organ nadzoru budowlanego Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nie orzekł rozbiórki samowolnie wykonanych części budynku na podstawie art. 148 Prawa budowlanego, a podjął działania w trybie nakazowym z art. 50 i 51 Prawa budowlanego. W tych warunkach wydał decyzję z dnia [...] sierpnia 2001 r. znak [...] o nałożeniu na inwestora określonych obowiązków w celu doprowadzenia samowolnie wykonanych robót budowlanych. Organ nadzoru budowlanego ustalił, że inwestor realizując samowolnie werandę rozebrał część ściany istniejącego budynku i połączył ją z istniejącym budynkiem w taki sposób, że jej rozbiórka wymuszałaby doprowadzenie tego budynku do stanu poprzedniego. Projektant konstrukcji budynku potwierdził, że rozbiórka werandy nie byłaby możliwa bez naruszenia konstrukcji całego narożnika budynku tj. ścian I piętra poddasza oraz z opartymi na nich słupami i więźbą dachową. Organ oparł się na prezentowanym w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego poglądzie, zgodnie z którym organ nadzoru budowlanego nie może orzec nakazu rozbiórki samowolnie zrealizowanej części budynku w oparciu o art. 48 Prawa budowlanego, kiedy budowa dobudowanej (bez wymaganego prawem pozwolenia) części została podjęta po częściowej rozbiórce istniejącego budynku, a dobudowana część połączona jest z nim trwale w taki sposób, że ewentualna rozbiórka wymagałaby jednocześnie doprowadzenia budynku do stanu poprzedniego. W toku postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2001 r. wyżej opisanej – organ I instancji [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego umarzając postępowanie decyzją z dnia [...] czerwca 2002 r. uznał, że w/w decyzja nie jest dotknięta żadną z wad wymienionych w art. 156 kpa. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji z dnia [...] lipca 2002 r. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego podzielił argumentację organu I instancji. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego L. W. dochodzi uchylenia zaskarżonej decyzji i decyzji organu I instancji, zarzuca jej naruszenie prawa materialnego art. 3, 5 ust. 2, art. 48 Prawa budowlanego, § 12 ust. 4 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 11 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, art. 140 i następnych oraz art. 222 kc, obrazę prawa procesowego art. 7-11, 75, 77§1, 80, 81, 89§1 i §2 oraz art. 156 § 1 pkt 2 kpa. Skarżąca podniosła, że ściana rozbudowanego budynku z wskazanymi w niej otworami drzwiowymi i okiennymi znajduje się w odległości 2,5-3m od granicy jej nieruchomości, schody zaś w odległości 1m od tej granicy. Zdaniem skarżącej organ nie ustosunkował się do tego zarzutu już wcześniej podnoszonego. Skarżąca zaprzeczyła aby dobudowanie werandy wiązało się z częściową rozbudową budynku, jej zdaniem organ powinien był na tą okoliczność przeprowadzić rozprawę. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o oddalenie skargi podtrzymując dotychczasową argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Niniejsza sprawa podlega rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1271 z późn. zm.). Rzeczą Sądu była ocena pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji. Sąd podziela stanowisko organów obu instancji o tym, że badana w trybie postępowania nieważnościowego decyzja o nałożeniu na inwestora określonych obowiązków nie jest dotknięta przesłanką nieważnościową. Przedmiotowa decyzja zapadła po tym jak słusznie wstrzymano roboty inwestora w trybie art. 50 Prawa budowlanego. Rozpoczęcie przez inwestora robót budowlanych na podstawie nieostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę jest działaniem, które choć nie zgodne z prawem, to jednak wyłączając możliwość wydania nakazu rozbiórki przez organ nadzoru budowlanego, na podstawie art. 48 Prawa budowlanego. Taki pogląd przedstawił w swoim orzeczeniu Naczelny Sąd Administracyjny (wyrok w sprawie sygn. akt IV SA 241/99). Prawidłowo zatem organy obu instancji nie stwierdziły nieważności, badanej w trybie nieważnościowym, decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2001 r. znak [...]. Zdaniem Sądu decyzja ta nie narusza prawa. W ocenie Sądu przeprowadzono prawidłowo postępowanie dowodowe zgodnie z przepisami art. 7 i 77 kpa, oparto się na oświadczeniu konstruktora budynku co do skutków towarzyszących ewentualnej rozbiórce werandy i prawom jakie poprzedzały jej wzniesienie. Organy nie przekroczyły zasady swobodnej oceny dowodów (art. 80 kpa). O prowadzonym postępowaniu strony zostały zawiadomione i miały możliwość zajęcia stanowiska w sprawie i Zapoznania się z materiałem w aktach. Rozprawa jako wyjątkowa forma postępowania administracyjnego nie była konieczna dla właściwego rozpoznania sprawy (art. 89 kpa). Zarzuty skarżącej co do usytuowania inwestycji w stosunku do granicy z jej nieruchomością, nie mogły być przedmiotem badania Sądu. Sąd bowiem badał zgodność z prawem zaskarżonej decyzji a ta nie dotyczy jak wskazano wyżej tych okoliczności. Szczególnego podkreślenia w niniejszej sprawie wymaga to, że organ prowadząc postępowanie i ustalając, że okoliczności sprawy nie uzasadniają stwierdzenia nieważności powinien odmówić stwierdzenia nieważności decyzji, której to postępowanie dotyczy, nie zaś umorzyć postępowanie, jako bezprzedmiotowe (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 stycznia 2000 r. sygn. akt II SA/Wr 148/00, OSP 2001, nr 1, poz. 16). Zaskarżoną decyzją Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję organu I instancji, którą ten w wyżej wymienionej okolicznościach umorzył postępowanie, podczas gdy prawidłowo powinien był odmówić stwierdzenia nieważności decyzji, której jego postępowanie dotyczyło. Skład orzekający w niniejszej sprawie, oddalając skargę, miał na uwadze wyżej przedstawioną argumentacją stwierdzającą o trafności oceny badanej decyzji w postępowaniu nieważnościowym. Sąd uznał też, że umorzenie postępowania w miejscu odmowy stwierdzenia nieważności decyzji nie stanowi w tej konkretnej sprawie przesłanki do uchylenia zaskarżonej decyzji. Sąd orzekł jak w sentencji w trybie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło