IV SA 3662/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA del. do WSA J.Kabat-Rembelska Sędziowie NSA del. do WSA B.Gorczycka-Muszyńska (spr.) Asesor WSA T. Wykowski Protokolant A. Foks-Skopińska po rozpoznaniu w dniu 25 lutego 2004 r. sprawy ze skargi D. SA w L. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] sierpnia 2002 r. [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności orzeczenia administracyjnego I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. zasądza od Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi na rzecz D. SA w L. kwotę 800 zł (osiemset) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi decyzją z dnia [...] marca 2002 r. umorzył postępowanie w sprawie z wniosku Spółki Akcyjnej D. o stwierdzenie nieważności orzeczenia Ministra Przemysłu Spożywczego i Skupu z dnia [...] stycznia 1960 r. w sprawie zatwierdzenia protokołu zdawczo -odbiorczego przedsiębiorstwa [...] i [...] we W. sporządzonego na podstawie art. 75 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia30 stycznia 1947 r. w sprawie trybu postępowania przy przejmowaniu przedsiębiorstwa na własność państwa ( Dz. U. RP Nr 16 poz. 62). W żądaniu stwierdzenia nieważności zarzucono, że protokołem zatwierdzonym kwestionowaną decyzję objęta została nieruchomość o po w. 37.870 m2 jako nieruchomość poniemiecka. Tymczasem nieruchomość ta była własnością polskiej spółki prawa handlowego i nigdy nie była własnością osób fizycznych lub prawnych wymienionych w art. 2 ustawy z dnia 31 stycznia 1946 r. o przejęciu na własność państwa podstawowych gałęzi gospodarki narodowej. We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy spółka podtrzymywała żądanie stwierdzenia nieważności orzeczenia i zarzuciła, że organ naczelny błędnie przyjmuje, że w wyniku uchwały Walnego Zgromadzenia z dnia [...] III 1961 r. spółka uległa rozwiązaniu. Proces likwidacji spółki nie został zakończony postanowieniem Sądu o wykreśleniu spółki z rejestru. Uchwałą Walnego Zgromadzenia Akcjonariuszy z dniem [...] marca 1993 r. uchylono likwidację spółki a z rejestru usunięto wpis ojej likwidacji. Organ błędnie przyjmuje, iż istniejąca obecnie spółka D. SA jest następcą prawnym innej spółki. Zdaniem skarżących jest to ta sama spółka istniejąca od 1918 r. Minister Rolnictwa i Rozwoju wsi decyzją z dnia [...] sierpnia 2002 r. "umorzył postępowanie z art. 127 § 3 kpa". W uzasadnieniu tej decyzji powtórzono stwierdzenia zawarte w motywach poprzedniej decyzji, że skarżąca spółka nie jest następcą prawnym Fabryki [...] we W., nie jest więc legitymowana do wystąpienia z żądaniem stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] stycznia 1960 r. o zatwierdzeniu protokołu zdawczo- odbiorczego tej fabryki." Nie jest bowiem tą samą spółką akcyjną, która istniała w 1960 r. Spółka ta bowiem została rozwiązana uchwałą jej walnego zgromadzenia z dnia [...] marca 1961 r., a wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy złożony jest w imieniu spółki akcyjnej która rozpoczęła swoją działalność w 1993 r. W tej sytuacji postępowanie z art.127 § 3 kpa z wniosku tego samego podmiotu ,któremu organ naczelny wydał w dniu [...] marca 2002 r. decyzję o umorzeniu postępowania w tej samej sprawie należało umorzyć" Skargę na tę decyzję wniosła do Sądu administracyjnego Spółka akcyjna D., która zarzuca, że decyzja ta wydana została z istotnym naruszeniem art. 28-30 kpa oraz art. 444-462 kodeksu handlowego. Skarżąca podaje, że istotnie, w dniu [...] marca 1961 roku Walne Zgromadzenie Akcjonariuszy podjęło uchwałę o rozwiązaniu spółki poprzez jej likwidację, ale proces likwidacji spółki nie został zakończony postanowieniem Sądu o wykreśleniu spółki z rejestru. Uchwałą Walnego Zgromadzenia Akcjonariuszy z dnia [...] marca 1993 r. uchylono likwidację spółki, a z rejestru wykreślony został wpis stwierdzający, że spółka znajduje się w stanie likwidacji. Mimo więc uchwały z 1961 r. – Spółka D. istniała nadal i nigdy nie została zlikwidowana. Jest pomiotem istniejącym nieprzerwanie od daty jej założenia. Skarżąca jest tą samą spółką, a nie następcą prawnym innej spółki - jak to błędnie podano w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. W odpowiedzi na skargę Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga jest zasadna. Postępowanie w sprawie niniejszej wszczęte zostało wnioskiem Spółki Akcyjnej D. i to ta Spółka była adresatem decyzji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi wydanej w dniu [...] marca 2002 r.. Spółka ta stała się więc stroną postępowania w rozumieniu art. 127 § 1 kpa, której przysługuje środek zaskarżenia, w postaci wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy/art. 127 § 3 kpa /jeśli nie jest zadowolona z wydanej decyzji. Sytuacja spółki jako podmiotu uprawnionego do wystąpienia z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy jest podobna do sytuacji w której decyzja została błędnie skierowana do osoby nie będącej stroną w sprawie. W obydwu wypadkach adresaci decyzji mają interes prawny o uchylenie takiej decyzji, są wiec stroną tego postępowania, a tym samym przysługuje im prawo do skorzystania ze środków zaskarżenia przewidzianych w kpa. Stosownie do art. 15 kpa ustanawiającego ogólną zasadę dwuinstancyjności postępowania administracyjnego - sprawa administracyjna jest dwukrotnie rozpoznawana i rozstrzygana. Obowiązek dwukrotnego rozpoznania oznacza, że w postępowaniu odwoławczym, a także w postępowaniu w trybie art. 127§ 3 kpa/do którego stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące odwołań/ strona ma prawo oczekiwać, że organ rozpoznający wniesiony przez nią środek zaskarżenia ponownie rozpatrzy sprawę, dokonując oceny materiału dowodowego zgromadzonego w aktach i ustosunkowując się do zarzutów podniesionych we wniesionym środku zaskarżenia. Umorzenie postępowania odwoławczego i postępowania prowadzonego w trybie art. 127 § 3 kpa może nastąpić tylko wówczas, jeśli podmiot korzystający z tego środka zaskarżenia cofnie odwołanie lub wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy /lub jeśli środek ten wniesiony został przez stronę nie mającą zdolności do czynności prawnych/ Taka sytuacja w sprawie niniejszej nie zachodzi. Organ Naczelny nie miał więc podstaw do umorzenia postępowania o ponowne rozpatrzenie sprawy w trybie art. 127 § 3 kpa. Obowiązany był natomiast do dokonania we własnym zakresie oceny, czy skarżąca Spółka Akcyjna posiadała legitymację do występowania z wnioskiem o stwierdzenie nieważności orzeczenia z dnia [...] stycznia 1960 r. i stosownie do wyniku tej oceny obowiązany był utrzymać w mocy swoją poprzednią decyzję albo ją uchylić do ponownego rozpatrzenia/art. 138 § 1 pkt. 1 i 2 kpa/.Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że organ orzekający dokonał takiej oceny i ocena ta pokrywała się z oceną wyrażoną w decyzji z dnia [...] marca 2002r. Zgodnie więc do art. 138 § 1 pkt 1 kpa rozstrzygnięcie-stosowne dla takiej oceny- mogło mieć jedynie formę decyzji o utrzymaniu w mocy poprzednio wydanej decyzji z dnia [...] marca 2002 r., a nie formę decyzji o umorzeniu postępowania " z art. 127 § 3". Niezależnie od tego istotnego uchybienia - Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że zawarte w uzasadnieniu decyzji oceny i stwierdzenia są całkowicie dowolneyfiie znajdują oparcia w prawie. Skarżąca spółka akcyjna przedłożyła odpis z rejestru handlowego, z którego wynika, że spółka wpisana została do rejestru w 1918 r. Wpis do rejestru handlowego ma charakter konstytutywny. Z chwilą dokonania wpisu skarżąca spółka akcyjna uzyskuje osobowość prawną. Zgodnie z art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 15 września 2000 r. kodeks spółek handlowych /Dz. U. Nr. 94, poz. 1037 ze zmianami/ domniemywa się, że dane wpisane do rejestru są prawdziwe. Taka zasada obowiązywała także wg kodeksu handlowego z 1934 r./Dz.U. RP 57/1934, poz. 502 art. 23 w związku z art. 24, 16 i 10/. Rejestr handlowy jest podstawowym i jedynym źródłem informacji i dowodem na temat działalności spółki akcyjnej, jej przekształceń, zmian w składzie organów itp. Jak wynika z przedłożonego przez spółkę odpisu z rejestru handlowego - Spółka z rejestru tego nie została wykreślona do chwili obecnej. Nie ma żadnych wpisów, które by dowodziły, że byt prawny spółki ustał przed zgłoszeniem wniosku w sprawie niniejszej. Odwrotnie zatem niż podał to organ w motywach zaskarżonej decyzji - treść wpisu z dn. 30 kwietnia 1993 r. w rejestrze handlowym oznacza, że spółka występująca w sprawie niniejszej jest tą samą osobą prawną, która wpisana została do rejestru handlowego w 1918 r. i że, nie ma żadnych podstaw do uznania, że byt prawny tej spółki został przerwany. Jako całkowicie dowolne i nie znajdujące oparcia w przepisach prawa handlowego należy ocenić stwierdzenie organu orzekającego, że dokonany w 1960 r. wpis do rejestru, że spółka znajduje się w stanie likwidacji- wykreślony następnie wpisem z dnia 30 kwietnia 1993 r. oznacza , że w 1993 r. powstała nowa, spółka, której następcą prawnym nie jest skarżącą. Biorąc powyższe pod uwagę Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 ust. 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr. 153, poz. 1270/ uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję z dnia 18 lutego 2002 r. orzekając o kosztach na podstawie art. 200 po w. ustawy.