IV SA 3683/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Żak, Sędziowie (WSA, As. WSA Mirosława Kowalska, Agnieszka Wilczewska-Rzepecka ( spr. ), Protokolant Marcin Gruszczyński, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 września 2004 r. sprawy ze skargi H. K., G. K. i Z.K. na decyzje Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2002 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji. Oddala skargę. Decyzją z dnia [...] września 1999r. Starosta [...] na podstawie art. 47 ust. 1-3 oraz art. 80-82 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane i art. 90 ustawy z dnia 24 lipca 1998r. o podziale zadań i kompetencji określonych w ustawach szczególnych pomiędzy organy gminy a organy administracji rządowej oraz o zmianie niektórych ustaw oraz art. 104 kpa nakazał H.K., G.K. i Z.K. udostępnienie terenu swojej posesji w P. przy ul. W. celem uzupełnienia ubytków tynku ścian granicznych budynku gospodarczego należącego do M.H. usytuowanego w P. przy ul. W. w terminie od 4 do 6 października 1999r. Teren konieczny do udostępnienia określono następująco: wzdłuż budynku M.H. (od strony posesji p. K.) na szerokości 2m wraz z dojściem z materiałami budowlanymi po działce H., G. i Z. K. Po odwołaniu od tej decyzji Państwa H.K., G.K. i Z.K. decyzją z dnia [...] października 1999r. Wojewoda [...] utrzymał w mocy powyższą decyzję w części dotyczącej niezbędności wejścia na teren nieruchomości przy ul. W. i uchylił decyzję w części dotyczącej terminu jej wykonania określając, że czas korzystania z nieruchomości przy ul. W. powinien wynosić 3 dni. Z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...] października 1999r. wystąpili H.K., G.K. i Z.K. Decyzją z dnia [...] maja 2002r. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] października 1999r. W uzasadnieniu stwierdził, że analiza materiału dowodowego wykazała, iż wydana w przedmiotowej sprawie decyzja nie jest obarczona żadną wadą z art. 156 § 1 kpa. Decyzja Starosty [...] z dnia [...] września 1999r. została wydana na podstawie art. 47 ust. 2 ustawy z 7 lipca 1994r. Prawo budowlane. Przepis ten upoważnia właściwe organy – w razie braku zgody właściciela sąsiedniej nieruchomości na udostępnienie swojej nieruchomości do wykonania prac budowlanych – do rozstrzygnięcia, w drodze decyzji o niezbędności wejścia na teren sąsiedniej nieruchomości. W decyzji tej organ określa jednocześnie granice niezbędnej potrzeby oraz warunki korzystania z sąsiedniej nieruchomości. Ustawodawca posłużył się nieostrym pojęciem "granice niezbędnej potrzeby" pozostawiając organowi kwestię oceny zakresu przeprowadzenia w/w robót i granic ochrony interesu właściciela nieruchomości sąsiedniej. Takie sformułowanie treści art. 47 ust. 2 Prawa budowlanego nie daje zatem podstaw do stwierdzenia dopuszczenia się przez Starostę [...] rażącego naruszenia dyspozycji wymienionego przepisu. Organ I instancji działał w ramach przydzielonych mu kompetencji tym bardziej, że decyzja określiła warunki udostępnienia posesji oraz terminu przeprowadzenia robót. Dlatego też brak podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] października 1999r., bowiem utrzymuje w mocy decyzję wydaną zgodnie z przepisami prawa. Z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy wystąpili H. i G. K. oraz Z. K. Decyzją z dnia [...] sierpnia 2002r. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 oraz art. 127 § 3 kpa utrzymał w mocy swoją decyzję z dnia [...] maja 2002r. W uzasadnieniu podał, że decyzji Wojewody [...] z dnia [...] października 1999r. nie można zarzucić obrazy przepisów materialno – procesowych w rozumieniu art. 156 § 1 kpa, stąd też brak jest podstaw prawnych do wyeliminowania tej decyzji z obrotu prawnego. Skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego wnieśli H. i G. K. oraz Z. K. Skarżący wskazali, że decyzje Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego nie zawierają uzasadnienia faktycznego i prawnego zgodnie z art. 105 kpa i stanowią obrazę przepisów prawa materialnego. Decyzja Wojewody [...] z dnia [...] października 1999r. została wydana niezgodnie z art. 47 ust. 2 Prawa budowlanego, gdyż nie zawiera warunków korzystania z nieruchomości i w takiej treści jest niewykonalna. Ponadto decyzje zostały skierowane do osób niemających żadnego interesu prawnego ani obowiązku, tj. do p. D., którzy nie żyją od ponad 15 lat. Z tych względów istnieją zdaniem skarżących wszystkie podstawy prawa – wymogi z art. 156 kpa, aby unieważnić decyzję Wojewody [...] z dnia [...] października 1999r. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoją argumentację zawartą w uzasadnieniu skarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna, bowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa materialnego, ani procesowego – co wynika z analizy materiału dowodowego, zebranego w niniejszej sprawie. Zaskarżona decyzja dotyczy pozwolenia na wejście na nieruchomość sąsiada, tj. H. i G. K. oraz Z.K. w miejscowości P. przy ul. W. celem uzupełnienia ubytków w tynku ścian granicznych budynku gospodarczego należącego do Pani M. H. znajdującego się na posesji przy ul. W. w P. Takie pozwolenie może być wydane na podstawie art. 47 Prawa budowlanego. Do wykonania prac przygotowawczych lub robot budowlanych niekiedy niezbędne jest ograniczenie praw właściciela sąsiedniej nieruchomości. Ograniczenie to może mieć charakter dobrowolny (gdy sąsiad wyraża zgodę na wejście na jego posesję) lub w drodze decyzji administracyjnej (w przypadku braku zgody właściciela sąsiedniej nieruchomości). Niezależnie czy jest to ograniczenie dobrowolne czy w drodze decyzji – właściciel sąsiedniej posesji nie jest uprawniony do określania, jaki zakres robót ma być wykonywany w sąsiednim budynku. Wśród istniejących posesji często zdarzają się sytuacje, kiedy posadowione budynki znajdują się na granicy działki sąsiedniej – i w związku z zaistniałą sytuacją, jak w przypadku zaskarżonej decyzji, nie ma innej możliwości naprawienia ubytków jak tylko poprzez wejście na teren posesji sąsiedniej. W każdym przypadku, gdy budynki stoją na granicy dwóch nieruchomości należących do różnych właścicieli, to właśnie art. 47 Prawa budowlanego umożliwia zgodny z prawem remont budynku (zgodne z prawem wejście na cudzą nieruchomość). Art. 47 Prawa budowlanego (Dz.U. z 2000r. nr 106, poz. 1126) posługuje się nieostrym pojęciem "granice niezbędnej potrzeby" pozostawiając organowi kwestię oceny zakresu przeprowadzenia robót i granic ochrony interesu właściciela sąsiedniej nieruchomości. Organy nadzoru budowlanego starają się jednak nie przekraczać koniecznego zakresu do wykonania danych robót przy wyznaczaniu granic korzystania z nieruchomości sąsiada. Tak i w tej sytuacji. Starosta [...] decyzją z dnia [...].09.1999r., znak: [...] bardzo wyraźnie określił warunki udostępnienia posesji Państwa K. do wykonania prac przez Panią H. – czyli obszar i czas korzystania z tej posesji przez Panią H. w trakcie trwania remontu tynku – tzn. pas wzdłuż budynku Pani H. od strony posesji Państwa K., na szerokości 2m, wraz z dojściem z materiałami budowlanymi po działce Państwa K., oraz termin przeprowadzenia robót, tj. 4-6.10.1999r. Zarzut skarżących dotyczący braku określenia warunków wejścia na teren ich nieruchomości jest więc bezzasadny. Żądane przez skarżących stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji utrzymującej w mocy poprzedzającą ją decyzję organu I instancji może być stwierdzone tylko i wyłącznie w sytuacji, gdy w sposób bezsporny ustali się istnienie przyczyny powodującej jej nieważność, określonej w art. 156 § 1 kpa. Analiza materiału dowodowego wykazała, iż wydane w przedmiotowej sprawie decyzje zarówno organu I, jak i II instancji nie są dotknięte żadną wadą wymienioną w art. 156 § 1 kpa, a wadą taką byłoby przekroczenie prawa w sposób jasny i niedwuznaczny, inaczej mówiąc gdyby zaszła sprzeczność pomiędzy treścią przepisu a rozstrzygnięciem objętym decyzją. Nie należy zapominać, że również na mocy art. 47 ust 3 Prawa budowlanego, inwestor zobowiązany jest do naprawienia szkód powstałych na skutek w/w robót na zasadach określonych w Kodeksie cywilnym. To z kolei oznacza, że straty i szkody powstałe w związku z udostępnieniem terenu mogą być przedmiotem odrębnego postępowania przed sądem powszechnym, na zasadach określonych w Kodeksie cywilnym. Jeśli chodzi o zarzut skarżących, co do samowoli budowlanej wykonanej przy wznoszeniu budynku przez Panią H. i jej zgodności z prawem – nie jest on przedmiotem tego postępowania. Zaznaczyć jednakże należy, że M. H. dysponuje pozwoleniem na budowę budynku gospodarczego z dnia [...] lipca 1976r., a z ustaleń organów nadzoru budowlanego wynika, że wybudowała go niezgodnie z wydanym pozwoleniem na budowę. Powołany zatem wyżej art. 47 Prawa budowlanego w przedmiotowej sprawie będzie miał zastosowanie, gdyż art. 41 ust. 3 tego prawa stanowi, iż prace przygotowawcze mogą być wykonywane na terenie objętym pozwoleniem na budowę lub zgłoszeniem. W podsumowaniu powyższych okoliczności stwierdzić należy, iż zarzuty skargi nie zostały potwierdzone w materiale dowodowym sprawy, a kwestionowana decyzja nie narusza prawa. Brak podstaw do uwzględnienia skargi uzasadnia jej oddalenie. Z mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270), orzeczono jak w sentencji.