IV SA 3700/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Halina Kuśmirek (spr.), Sędziowie NSA Bożena Walentynowicz, As. WSA Mariola Kowalska, Protokolant Tomasz Szpojankowski, po rozpoznaniu w dniu 2 kwietnia 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi Zakładu T. w O. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2002 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności pozwolenia na użytkowanie hali targowej I. uchyla zaskarżoną decyzję II. wstrzymuje wykonanie zaskarżonej decyzji do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku III. zasądza od Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz Zakładu T. w O. kwotę 10 zł (dziesięć złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Decyzją Prezydenta Miasta [...] z dnia [...].11.1996 r. nr [...] zatwierdzono projekt budowlany na wykonanie robót budowlanych polegających na budowie bryły "A" hali targowej przy ul. [...] w O. W dniu [...].10.1998 r. Wojewoda [...] stwierdził nieważność powyższej decyzji z uwagi na skierowanie jej do adresata Wydziału Techniczno-Inwestycyjnego Urzędu Miasta, nie mającego przymiotu strony w tym postępowaniu. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego w dniu [...].12.1998 r. utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...].10.1998 r. Prezydent Miasta [...] decyzją z dnia [...].10.1998 r. nr [...] na podstawie art. 55 ust. 1 pkt 1 i art. 59 ust. 1 ustawy – Prawo budowlane z 1994 r., po rozpatrzeniu wniosku Wydziału Techniczno-Inwestycyjnego Urzędu Miasta w [...] udzielił pozwolenia na użytkowanie obiektu hali targowej bryła "A" przy ul. [...] ([...]) w O. Ten sam organ postanowieniem z dnia [...].10.1998 r., na podstawie art. 113 § 1 kpa z urzędu sprostował błąd w decyzji z dnia [...].10.1998 r. dotyczący wadliwości oznaczenia strony wpisując zamiast – Wydziału Techniczno-Inwestycyjnego Urzędu Miasta w [...] – Gminę [...] reprezentowaną przez mgr inż. J.S. Na wniosek I. i J. B. Wojewoda [...] w dniu [...].09.2001 r. wszczął postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...].10.1998 r. i decyzją z dnia [...].10.2001 r., na podstawie art. 158 § 1 i § 2 kpa stwierdził, że decyzja Prezydenta Miasta [...] z dnia [...].10.1998 r. została wydana z naruszeniem prawa, odmówił stwierdzenia jej nieważności. Choć decyzja o pozwoleniu na użytkowanie posiada taką samą nieprawidłowość w oznaczeniu inwestora-adresata, co pozwolenie na budowę, to jednak postanowieniem z dnia [...].10.1998 r. sprostowano tę niewłaściwość. Dokonane sprostowanie nie mieści się w pojęciu oczywistego błędu, to jednak nie można uznać by kwestionowana decyzja wydana została z rażącym naruszeniem prawa. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...].12.2001 r. uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Organ odwoławczy uznał nieprawidłowość wydanego w trybie art. 113 § 1 kpa postanowienia, jednakże wobec braku kompetencji do wyeliminowania wad, nie mógł nieprawidłowości tych naprawić, bowiem nie był bezpośrednio wyższym organem w stosunku do Prezydenta Miasta [...]. Po ponowny rozpatrzeniu sprawy Wojewoda [...] decyzją z dnia [...].05.2002 r. nr [...] odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...].10.1998 r. Organ administracyjny powołał się na orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego uznające, iż naruszenie przepisów postępowania lub naruszenie prawa mające istotny wpływ na wynik sprawy, nie może być podstawą do stwierdzenia nieważności decyzji, jeżeli nie nosi ona cech rażącego naruszenia prawa. W tej kategorii nie można zakwalifikować określenia inwestora, gdyż bezsprzecznie jest to tzw. inwestycja miejska. Nie może to być również uznane jako przesłanka z art. 156 § 1 pkt 4 kpa. Od decyzji tej wnieśli odwołania I. i J. B. oraz A. C. A. C. uznała, iż usytuowana niezgodnie z planem realizacyjnym hala targowa stanowi przeszkodę w użytkowaniu jej nieruchomości, co powinno być uznane jak rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 i 4 kpa. Natomiast I. i J. B. podtrzymali swoje stanowisko zawarte we wniosku o stwierdzenie nieważności kwestionowanej decyzji. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...].08.2002 r. nr [...] uchylił zaskarżoną decyzję w całości i stwierdził nieważność decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...].10.1998 r. Zdaniem organu odwoławczego kwestionowaną decyzją nie dopełniono wymogu określonego w art. 59 ust.1 pkt 1 – Prawa budowlanego z 1994 r., który nakazuje protokolarnie sprawdzić zgodność wykonanego obiektu z warunkami zabudowy i zagospodarowania terenu oraz warunkami pozwolenia na budowę. Co prawda w aktach sprawy znajduje się taki protokół, lecz należy zważyć, iż w dniu [...].10.1998 r. zakończone zostało postępowanie administracyjne decyzją Wojewody stwierdzającą nieważność udzielonego pozwolenia na budowę hali targowej. W dacie wydania decyzji z dnia [...].10.1998 r. o pozwoleniu na użytkowanie w obrocie prawnym nie funkcjonowała decyzja o pozwoleniu na budowę, bowiem w dniu [...].10.1998 r. utraciła ona moc prawną. Zatem decyzja z dnia [...].10.1998r. została wydana w oparciu o decyzję, co do której wdrożone postanowienie dotyczące jej wzruszenia zostało zakończone stwierdzeniem nieważności tej decyzji. Decyzja o pozwoleniu na użytkowanie hali targowej dotknięta jest wadą z art. 156 § 1 pkt 2 kpa, gdyż pozostaje w jawnej sprzeczności z treścią art. 59 ust. 1 Prawa budowlanego. Skargę na tę decyzję wniósł Zakład T. w O. Skarżący powołał się na okoliczność, iż wniosek o pozwolenie na użytkowanie został prawidłowo złożony z pełnym zakresem dokumentów wymaganych prawem budowlanym. W dacie złożenia wniosku funkcjonowała decyzja o pozwoleniu na budowę. Nie było zatem przeszkód prawnych do wydania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie. W dniu sporządzania protokołu ani organ, ani strona nie miała wiedzy co do stwierdzenia nieważności pozwolenia na budowę. Ponadto decyzja o pozwoleniu na użytkowanie daje miejsce pracy i bytu 100 rodzinom żyjącym z handlu. Obiekt nie powstał w wyniku samowoli budowlanej. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, powołując się na argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Jak wynika z uzasadnienia zaskarżonej decyzji jedyną przyczyną stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta miasta [...] z dnia [...].10.1998r. o pozwoleniu na użytkowanie obiektu hali targowej bryły "A" przy ul. [...] w O., przez organ II instancji była okoliczność, iż w dniu [...].10.1998 r. zakończyło się postępowanie stwierdzeniem nieważności decyzji Prezydenta miasta [...] z dnia [...].11.1996 r. o pozwoleniu na budowę obiektu hali targowej bryła "A". W dacie wydania weryfikowanej decyzji ([...].10.1998 r.) w obrocie prawnym nie funkcjonowała decyzja o pozwoleniu na budowę tej inwestycji. Zatem decyzja o pozwoleniu na użytkowanie hali targowej pozostaje w jawnej sprzeczności z treścią przepisu art. 156 § 1 pkt 2 kpa. Poglądu tego nie sposób podzielić. Rzeczywiście decyzją z dnia [...] października 1998 r. nr [...] stwierdzona została nieważność decyzji Prezydenta miasta [...] z dnia [...].11.1996 r. zatwierdzająca projekt budowlany i udzielająca pozwolenia na budowę bryły "A" hali targowej przy ul. [...] w O. Jednakże na skutek odwołania, złożonego przez Zarząd Miasta w [...] oraz Z. Z., decyzja ta została skontrolowana przez Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, który w dniu [...].12.1998r. decyzją nr [...] utrzymał w mocy decyzję z dnia [...].10.1998 r. A więc dopiero z dniem [...].12.1998 r. stała się ostateczną decyzja stwierdzająca nieważność pozwolenia na budowę hali targowej bryła "A". Przepisy kodeksu postępowania administracyjnego wiążą wykonalność decyzji administracyjnej z uzyskaniem przez nią przymiotu ostateczności (art. 16 § 1 i art. 130 § 1 kpa). Wycofanie więc z obiegu prawnego decyzji o pozwoleniu na budowę hali targowej nastąpiło z dniem [...].12.1998 r., a nie jak przyjął to organ II instancji z dniem [...].10.1998 r. (data wydania decyzji przez organ I instancji). Stosownie bowiem do art. 130 § 1 i § 2 kpa przed upływem terminu do wniesienia odwołania, decyzja nie ulega wykonaniu, wniesienia zaś odwołania w terminie, wstrzymuje wykonanie decyzji. W sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę bryły "A" hali targowej, nie miały zaś zastosowania przepisy art. 130 § 3 i § 4 kpa. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego utrwalony został pogląd, że decyzji administracyjnej przysługuje domniemanie legalności a to oznacza, że do chwili jej uchylenia lub stwierdzenia jej nieważności, decyzja może być wykonana przez stronę uprawnioną. Skoro w dacie wydania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie bryły "A" hali targowej w O. ([...].10.1998 r.) w obiegu prawnym pozostawała ostateczna decyzja o pozwoleniu na budowę bryły "A" hali targowej, brak było podstaw prawnych do uznania, jak przyjął to organ II instancji, iż pozwolenie na użytkowanie dotknięte jest wadą z art. 156 § 1 pkt 2 kpa, jako pozostające w sprzeczności z treścią art. 59 § 1 ustawy Prawo budowlane z 1994 r. Niniejszy wyrok Sądu nie przesądza o treści ponownie wydanej decyzji ostatecznej w tej sprawie. Granice w jakich strona żąda wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, nie wiążą organu nadzoru. Jest on zobowiązany z urzędu stwierdzić ewentualność zaistnienia bądź braku wszystkich przesłanek wyszczególnionych z art. 156 § 1 kpa. Z tych względów, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270) orzeczono jak w sentencji wyroku.