IV SA 3706/02

WyrokWSA w Warszawie2004-03-30

Skład orzekający: Miroslawa Kowalska, Czesława Socha, Grzegorz Czerwiński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy istnieją podstawy do wznowienia postępowania administracyjnego w sprawie zakończonej ostateczną decyzją, która została następnie utrzymana w mocy przez Naczelny Sąd Administracyjny, jeśli nowe okoliczności faktyczne lub dowody nie mogły być znane sądowi administracyjnemu w czasie rozpoznawania skargi?
Ratio decidendi
Wznowienie postępowania administracyjnego w sprawie zakończonej ostateczną decyzją, która została następnie oddalona przez sąd administracyjny, jest możliwe tylko wtedy, gdy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody nie mogły być znane również sądowi administracyjnemu w czasie rozpoznawania skargi. Jeśli podnoszone okoliczności były znane sądowi lub mogły być znane w momencie rozpoznawania skargi, nie stanowią one podstawy do wznowienia postępowania.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wniosku o wznowienie postępowania w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania, zainicjowanego decyzją nakazującą rozbiórkę ogrodzenia. Skarżący podnosili, że ogrodzenie nie narusza pasa drogi, a błąd w pomiarach geodezyjnych był podstawą pierwotnej decyzji. Twierdzili również, że postępowanie było prowadzone z naruszeniem ich praw, a strona postępowania była nieprawidłowo oznaczona. Organy administracji odmówiły wznowienia postępowania, uznając brak nowych dowodów lub okoliczności. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, uznając brak podstaw do wznowienia postępowania.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Miroslawa Kowalska, Sędziowie NSA Czesława Socha, As.WSA Grzegorz Czerwiński (spr.), Protokolant Dorota Zamiela, po rozpoznaniu w dniu 30 marca 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi Z. i J. P. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2002 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania oddala skargę Decyzją z dnia [...] maja 1999 roku Nr [...] (sprostowaną postanowieniem z dnia [...] czerwca 1999 roku) Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Powiatu B. na podstawie art. 48 ustawy z dnia 07 lipca 1994 roku – Prawo budowlane (Dz. U. Nr 89 poz.414 ze zm.) nakazał J. P. rozbiórkę ogrodzenia wybudowanego w pasie drogi lokalnej [...] w S. W uzasadnieniu Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, że ogrodzenie zostało wykonane w roku 1997. Część tego ogrodzenia wykonana została w pasie drogi lokalnej nr [...] bez wymaganego zgłoszenia co uzasadnia nakaz rozbiórki. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego po rozpoznaniu odwołania J. P. od w/w wymienionej decyzji decyzją z dnia [...] września 1999 roku Nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Wyrokiem z dnia 04 czerwca 2001 roku sygn. akt II SA/Ka 1784/99 Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie Ośrodek Zamiejscowy w Katowicach oddalił skargę Z. P. i J. P. na powyższą decyzję. Pismem z dnia 28 lutego 2002 roku pełnomocnik Z. P. i J. P. złożył wniosek o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Powiatu B. z dnia [...] maja 1999 roku Nr [...]. W uzasadnieniu wniosku stwierdził, że w dniu 07 lutego 2002 roku J. P. chcąc wykonać obowiązek wynikający z powyższej decyzji chciał zlokalizować odcinek ogrodzenia, który narusza pas drogi i bezpośrednio do niej przylega jednakże po pomiarach geodezyjnych okazało się, że ogrodzenie na żadnym odcinku nie przylega do drogi, gdyż biegnie wzdłuż potoku, a droga mapowa nie pokrywa się z urządzonym przez niego wjazdem do posesji na działkę o nr ew. [...]. Przebieg drogi uwidoczniony na mapie omija pas drogi prywatnej położnej na działce o nr ew. [...], po której prowadzi ów dojazd, a ogrodzenie wybudowane przez J. P. nie narusza pasa drogi mapowej. Droga [...] zdaniem wnioskodawcy w istocie nigdy nie istniała i nie istnieje. Prowadzi do potoku, na którym Powiatowy Zarząd Dróg Lokalnych nie urządził żadnego przejazdu i omija bokiem pas drogowy urządzony na działce o nr ew. [...] przez Z. i J. P. Organ administracji, który wydał decyzję oparł się na pomiarze geodezyjnym sporządzonym przez geodetę J. S., który przy pomiarze błędnie przyjął, że droga [...] prowadzi na odcinku urządzonym przez Z. i J. P. i w konsekwencji ustalił, że 3,8 m ogrodzenia stałego przylega do tej drogi co zdaniem wnioskodawcy jest oczywistym nieporozumieniem. J. P. zasugerowany sporządzoną urzędowo mapką geodezyjną przyjął to do wiadomości nie zdając sobie sprawy, że tkwi w tym oczywisty błąd i że droga mapowa przebiega w zupełnie innym miejscu, gdzie nie ma żadnego ogrodzenia. Nadto podniósł zarzut, że zarówno decyzja Powiatowego Inspektor Nadzoru Budowlanego jak i [...] Wojewódzkiego Inspektor Nadzoru Budowlanego skierowane były do J. P. podczas gdy stroną winni być obydwoje małżonkowie, gdyż działka o nr ew. [...] stanowi ich własność na zasadzie małżeńskiej wspólnoty majątkowej. Postanowieniem z dnia [...] marca 2002 roku Nr [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. na żądanie Z. i J. P. wznowił postępowanie w sprawie rozbiórki części ogrodzenia stałego w S. przy ul. [...] zakończonej ostateczną decyzją [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] września 1999 roku Nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Powiatowego Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] maja 1999 roku Nr [...]. Decyzją z dnia [...] kwietnia 2002 roku Nr [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. odmówił uchylenia ostatecznej decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] września 1999 roku Nr [...]. W uzasadnieniu decyzji stwierdził, że wniosek nie został poparty żadnymi nowymi dowodami i nie zachodzą przesłanki do wznowienia postępowania. Od powyższej decyzji odwołanie złożyli Z. i J. P. podnosząc zarzut, że postanowienie o wznowieniu postępowania nie zostało doręczone ich pełnomocnikowi co uniemożliwiło mu wzięcie udziału w postępowaniu. Nadto podnieśli, że nieprawdą jest, iż w sprawie nie pojawiły się nowe okoliczności, gdyż jak wykazały pomiary geodezyjne ogrodzenie nie przylega do drogi o nr ew. [...] i na całej długości ciągnie się wzdłuż potoku, nie narusza ono pasa tej drogi, droga [...] nie jest ul. [...] i zaznaczona na mapie droga [...] nie istnieje faktycznie ani prawnie. Zdaniem skarżącego, gdyby w toku postępowania o wznowienie przesłuchano geodetę J. S. oraz wnioskodawców to w konfrontacji z mapą okazałoby się, że droga mapowa właściwie nieistniejąca przebiega w innym miejscu i wykonanie decyzji stałoby się bezprzedmiotowe. Niezbędna jest zdaniem skarżących weryfikacja ustaleń poczynionych w toku poprzedniego postępowania, a w szczególności opinii geodety, który błędnie podał, że nakreślona na mapie droga znajduje się na działce o nr ew. [...] stanowiącej ich własność. Okoliczności tej nie przyjął nawet Naczelny Sąd Administracyjny, który jedynie na podstawie błędnej opinii geodezyjnej uznał, że droga przylega do działki skarżących. Zdaniem skarżących pismo Burmistrza Miasta S. z dnia [...] maja 2001 roku w którym podano, że działka o nr ew. [...] stanowi drogę gminną w rozumieniu prawa budowlanego stwierdza oczywistą nieprawdę, gdyż droga ta kończy się przy potoku, który nie był i nie jest do tej pory uregulowany. Decyzją z dnia [...] sierpnia 2002 roku Nr [...] Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. W uzasadnieniu decyzji Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, że zwrócił się do Wojewódzkiego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego o nadesłanie opinii biegłego geodety, która zdaniem skarżących stanowi istotny dla sprawy dowód istniejący w dacie wydania decyzji i nieznany organowi, który ją wydawał. Nadesłany plan sytuacyjny porównania stanu katastralnego ze stanem ewidencji gruntów nie stanowi dokumentu mogącego być podstawą do wznowienia postępowania. Na powyższą decyzję skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego złożyli Z. i J. P. podnosząc zarzut naruszenia art.6, art.7, art.8, art. 10, art.75, art.77, art.80 i art. 81 kpa. Zdaniem skarżących działka o nr ew. [...] nigdy nie była we władaniu Gminy. Jest nieprawdą, że Powiatowy Zarząd Dróg Miejskich w B. jest właścicielem tej działki. Działka [...] nigdy nie była droga lokalną, gminną ani inną. Nie istnieje również zdaniem skarżących droga o nr [...]. Nadto podnieśli zarzut, że uniemożliwiono im zapoznanie się z zebranymi w sprawie dowodami co uniemożliwiło im czynny udział w postępowaniu i miało wpływ na wynik sprawy. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Wznowienie postępowania jest odstępstwem od zasady trwałości decyzji administracyjnych. Może ono nastąpić tyko w wypadkach przewidzianych w art.145§1 kpa i art.145a§1kpa. Wniosek o wznowienie postępowania złożony przez pełnomocnika skarżących wskazywał na dwie podstawy wznowienia: a) podstawę przewidzianą w art.145§1pkt.4 – strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu b) podstawę przewidzianą w art.145§1pkt.5 – wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nie znane organowi, który wydał decyzję. W niniejszej sprawie dodatkowym elementem niezbędnym dla wznowienia postępowania, jest okoliczność, iż decyzja, której dotyczy wniosek o wznowienie postępowania karnego była przedmiotem rozpoznania przez Naczelny Sąd Administracyjny, który skargę na tę decyzję oddalił. W tej sytuacji przesłanki uzasadniające wznowienie postępowania muszą spełniać warunek, że nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody nie mogły być znane również Sądowi Administracyjnemu w czasie gdy rozpoznawał skargę. W wyroku z dnia 17 lutego 1988 roku, sygn. Akt I SA 891/07 (ONSA 1988/1/38) Naczelny Sąd Administracyjny wyraził pogląd, że "brak jest przesłanek do wznowienia postępowania administracyjnego na podstawie art. 145 § 1 k.p.a. w sprawie zakończonej decyzją ostateczną organu administracji państwowej, gdy skarga na tę decyzję została oddalona przez Naczelny Sąd Administracyjny, a jako przesłanki wznowienia podano okoliczności, które temu Sądowi były znane". Pogląd ten znalazł potwierdzenie w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 04 grudnia 1998 roku, sygn. Akt I SA 619/98 (niepublikowane) w którym Sąd ten stwierdził, że "brak podstaw do wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 Kpa w sprawie zakończonej decyzją ostateczną, w sytuacji gdy skarga na tę decyzję została oddalona przez sąd administracyjny i jako podstawę wznowienia podano okoliczności, które temu sądowi były znane". Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wskazane przez skarżących okoliczności nie mogą być podstawą do wznowienia postępowania w sprawie. Mimo tego, że skarżący powołują się na opinię geodety, który miał wykonać pomiary nie załączyli takiej opinii do akt sprawy. Nawet gdyby opinia taka istniała to nie można by jej było uznać za "nowy dowód istniejący w dniu wydania decyzji, nieznany organowi, który wydał decyzję". Jak bowiem wynika z treści wniosku rzekomy brak przylegania ogrodzenia do drogi J. P. stwierdził w dniu 07 lutego 2002 roku. Pomiary i opinia mogłyby więc powstać już po zapadnięciu wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 04 czerwca 2001 roku. Za tym, że opinia taka nie istniała przemawia także stwierdzenie, że pełnomocnik wnioskodawców wnosił o przeprowadzenie dowodu z opinii geodety, który zweryfikuje pomiar na podstawie, którego ustalono, że część ogrodzenia podlegającego rozbiórce przylega do drogi stanowiącej działkę o nr ew. [...]. Nie można też mówić, że nową okolicznością w sprawie jest twierdzenie skarżących, że ogrodzenie na żadnym odcinku nie przylega do drogi i biegnie wzdłuż potoku, a skarżący J. P. zasugerował się sporządzoną mapką geodezyjną i przyjął do wiadomości, że ogrodzenie przylega do drogi. Po pierwsze skarżący podnosił ten argument już w skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 1999 roku. Po drugie jak wynika, z protokołu granicznego sporządzonego przez uprawnionego geodetę kwestionował o przebieg granicy swojej działki z drogą stanowiącą działkę o nr ew. [...] i wraz z ze swą żoną Z. P. nie popisał tego protokołu. Nie jest to więc okoliczność nie znana organom wydającym nakaz rozbiórki płotu jak i sądowi administracyjnemu, gdyż protokół ten był im znany gdy zapadały wydane przez nich rozstrzygnięcia. Zarzuty skargi są kontynuacją zarzutów do decyzji nakazującej rozbiórkę ogrodzenia i jako takie nie mogą być podstawą wznowienia postępowania administracyjnego. Jednoznacznie wyjaśniono, że oznaczenie drogi, jako działki nr [...] było omyłką pisarską i omyłka ta została sprostowana poprzez wskazanie, że decyzja dotyczy drogi stanowiącej działkę o nr ew. [...]. Również zagadnienia, kto jest właścicielem działki o nr ew. [...] oraz czy jest ona drogą zostały jednoznacznie rozstrzygnięte przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 04 czerwca 2001 roku. Nie zachodzi też przesłanka wznowienia postępowania wymieniona w art.145§1 pkt.4 kpa tj. że w postępowaniu o wydanie nakazu rozbiórki nie brała udziału Z. P. Z. P. brała udział w postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym. Miała więc możliwość obrony swoich interesów. Brak jest podstaw do przyjęcia by skarżącym utrudniano dostęp do akt sprawy. Podniesiony przez nich zarzut, że uniemożliwiono im zapoznanie się z zebranymi w sprawie dowodami i uniemożliwiano czynny udział w postępowaniu gołosłowny nie poparty żadnymi argumentami. Bezpodstawne, nie znajdujące potwierdzenia w zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym są zarzuty skarżących naruszenia art.6, art.7, art.8, art. 10, art.75, art.77, art.80 i art. 81 kpa. Rzeczywiście stwierdzić należy, że nie doręczono pełnomocnikowi skarżących odpisu postanowienia z dnia z dnia [...] marca 2002 roku Nr [...] o wznowieniu postępowania. Uchybienie to nie miało jednak wpływu na treść rozstrzygnięć zapadłych w sprawie. Należy bowiem zauważyć, że samo postanowienie o wznowieniu postępowania było dla skarżących korzystne. Nadto pełnomocnik mógł się o nim dowiedzieć od swoich mocodawców. Twierdzenie, iż pozbawiono pełnomocnika w ten sposób możliwości zgłaszania wniosków dowodowych jest bezpodstawne. Pełnomocnik skarżących brał udział w dalszej części postępowania, wniósł odwołanie od decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. [...] kwietnia 2002 roku Nr [...]. Miał więc możliwość przedstawienia swoich argumentów jak również nic nie stało na przeszkodzie by mógł on zgłaszać swoje wnioski dowodowe. Z powyższych względów na podstawie art. 151 Ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2000 roku Nr 153 poz. 1270) w związku z art. 97§1 Ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz.1271 ze zmianami) Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło