IV SA 3707/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosława Kowalska, Sędziowie NSA Bogusław Moraczewski, Asesor Bogusław Cieśla (spr.), Protokolant Monika Pietruszewska, po rozpoznaniu w dniu 25 marca 2004 r. przy udziale - sprawy ze skargi B. S. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2002 r. znak [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności ostatecznej decyzji administracyjnej. oddala skargę Decyzją z dnia [...] stycznia 1996 r. Kierownik Urzędu Rejonowego w B. zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na budowę domu jednorodzinnego w B. przy ul. [...]. Następnie organ ten postanowieniem z dnia [...] grudnia 1998 r. na podstawie art. 50 ust 1 pkt 3 prawa budowlanego z 1994 r. wstrzymał prowadzenie tych robót wykonywanych w sposób odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę . Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] grudnia 1999 r. nakazał inwestorowi B. S. rozbiórkę wykuszu na poziomie parteru od strony północno- wschodniej, wykuszu na poziomie piętra od strony południowo -wschodniej i muru oporowego . J. K. sąsiad inwestora wystąpił w dniu [...] stycznia 2000 r. z wnioskiem o "cofnięcie " decyzji o pozwoleniu na budowę. Organy potraktowały ten wniosek jako żądanie wznowienia postępowania . W tym trybie Starosta Powiatowy w B. decyzją z dnia [...] kwietnia 2000 r. odmówił uchylenia decyzji z dnia [...] stycznia 1996 r. W wyniku skargi na decyzję organu II instancji wydaną w trybie wznowienia postępowania Naczelny Sąd Administracyjny uchylił decyzję organów obu instancji. W uzasadnieniu stwierdził, że powinno toczyć się postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę gdyż tak należało rozumieć wniosek J. K. Takie postępowanie zostało wszczęte [...].05.2002 r. W toku postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w B. z dnia [...].01.1996 r o pozwoleniu na budowę budynku mieszkalnego przy ul. [...] w B. Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] maja 2002 r. stwierdził wydanie jej z naruszeniem prawa ale odmówił stwierdzenia nieważności decyzji z uwagi na fakt, że wywołała nieodwracalne skutki prawne . W uzasadnieniu organ stwierdził ,że weryfikowaną decyzją został zatwierdzony projekt budowlany w którym na piętrze budynku przewidziano wykusz z oknem wysunięty ok. 1,5 m od zaznaczonego na projekcie zagospodarowania terenu obrysu budynku przy gruncie. Skutkiem tego zgodnie z zatwierdzonym projektem okno miało znaleźć się w odległości 2,5 m od granicy sąsiedniej działki należącej do J. K. Rozwiązanie takie naruszało w istotny sposób przepis § 12 ust. 4 pkt 1 Rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych , jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, który przewiduje najmniejsze oddalenie ściany z otworami okiennymi od granicy działki jako 4 m. Jednocześnie organ stwierdził ,że wobec wybudowania tej części budynku, którą zaprojektowano z naruszeniem przepisów o odległościach budynków od granicy decyzja wywołała nieodwracalne skutki prawne . Od decyzji tej odwołał się J. K. Po rozpatrzeniu odwołania Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] sierpnia 2002 r. uchylił zaskarżoną decyzję organu I instancji i stwierdził nieważność decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w B . Organ II instancji uznał, że decyzja Kierownika Urzędu Rejonowego w B. z dnia [...] stycznia 1996 r. w sposób rażący naruszała dyspozycję § 12 pkt 4 Rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, zgodnie z którym należy zachować odległości zabudowy od granicy z sąsiednimi działkami dla budynków zwróconych w stronę granicy ścianą z otworami okiennymi lub drzwiowymi co najmniej 4 m, a dla budynków ze ścianą bez otworów 3 m. Tymczasem w przedmiotowym budynku od strony granicy sąsiedniej w odległości mniejszej niż 3 metry znajduje się okno. Jednocześnie stwierdził, że w przedmiotowej sprawie nie ma możliwości zastosowania art. 156 § 2 kpa bowiem wykonanie obiektu budowlanego jest czynnością fizyczną o skutkach materialnych i z tego powodu nie jest to nieodwracalny skutek prawny . Skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję stwierdzającą nieważność złożyła B. S. (dawniej S.) . W skardze podnosiła ,że zburzenie wykuszu , który połączony jest z więźba dachową spowoduje olbrzymie koszty a nadto, że odstępstwo to może być zalegalizowane na podstawie obowiązujących przepisów . W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji co do istnienia przesłanek do stwierdzenia nieważności decyzji pozwalającej na budowę . Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył , co następuje : W ocenie Sądu skarga nie zasługuje na uwzględnienie Przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane oraz akty wykonawcze do tej ustawy mają charakter przepisów bezwzględnie obowiązujących i muszą być ściśle stosowane. Ich treść określa także granice wykonywania prawa własności przez właściciela nieruchomości, na której posadowiona ma być inwestycja jak i ochronę uprawnień właściciela sąsiedniej nieruchomości w związku z procesem inwestycyjnym. Nie ulega wątpliwości , że decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu wydana dla tej inwestycji dnia [...] czerwca 1995 r. określała obowiązek zachowania normatywnych odległości od granic działek sąsiednich - tj. min. 4 m zgodnie z § 12 ust. 2 i 4 Rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 1995 r. Nr 10, poz. 46 ze zm.).Warunki zabudowy ustalone tą decyzją wiązały organ wydający decyzję pozwolenia na budowę. Tymczasem Kierownik Urzędu Rejonowego w B. zatwierdził projekt budowlany przewidujący wykusz z oknem znajdujący się na piętrze budynku , wysunięty około 1,5 m od zaznaczonego na projekcie zagospodarowania terenu obrysu budynku. Skutkiem tego okno miało znaleźć się w odległości 2,5 m od granicy działki J. K. Rzeczą organu administracji w postępowaniu o pozwolenie na budowę powinna być ocena, czy przedstawiony projekt budowlany inwestycji odpowiada wymaganiom określonym w decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, oraz czy jest zgodny z obowiązującym prawem budowlanym . Organ wydając tę decyzję nie mógł bez naruszenia prawa zatwierdzić takiego projektu. Kierownik Urzędu Rejonowego w B. powinien był uznać, że zamierzenie inwestycyjne w takiej postaci nie mieści się w warunkach określonych w decyzji z dnia [...] września 1995 r. W tych okolicznościach prawidłowa jest ocena wyrażona w zaskarżonej decyzji , że udzielone inwestorowi pozwolenie naruszało przepisy Rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. W szczególności pozostawało w sprzeczności z treścią § 12 ust. 4 tego rozporządzenia, określającym odległość budynków od granic z działką sąsiednią na 4 m. Wprawdzie ust. 5 § 12 cytowanego rozporządzenia przewidywał zmniejszenie tych odległości ale stanowił , że okapy i gzymsy nie mogą pomniejszać odległości od granicy działki budowlanej o więcej niż 0,5 m, natomiast balkony lub loggie o więcej niż 1 m. Tymczasem w przedmiotowej sprawie wykusz z oknem odległość tę pomniejsza o 1,5 m. Przy czym w ust. 1 tego paragrafu wskazuje się na konieczność zachowania wymagań określonych w decyzji o warunkach zabudowy a wymogi określone w ust. 4 § 12 rozporządzenia traktować należy jako minimalne .Trzeba jednak pamiętać ,że w decyzji o warunkach zabudowy odległości te zostały wskazane i określone na co najmniej 4 metry od granicy działki sąsiedniej , zatem decyzja w tej postaci wyłączyła możliwość przybliżenia do granicy którą przewiduje ust. 5 § 12 cytowanego rozporządzenia . Prawidłowa jest ocena Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego ,że miało miejsce rażące naruszenia prawa to jest § 12 ust 4 opisanego wyżej rozporządzenia co musiało skutkować stwierdzeniem przez organu II instancji nieważności decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w B. z dnia [...] stycznia 1996 r. Zasadnie także organ odwoławczy przyjął , że nie ma możliwości zastosowania art. 156 § 2 kpa czyli ograniczenie się do stwierdzenia wydania kwestionowanej decyzji z naruszeniem prawa oraz przyjęcie wywołania przez nią nieodwracalnych skutków prawnych. Sam fakt wybudowania obiektu skutku takiego bowiem nie rodzi. Oceny powyższej nie zmienia okoliczność , że do takiego naruszenia prawa doszło bez winy inwestora. Aktualnie inwestor powołuje się na pogląd, iż przepis § 12 ust 4 rozporządzenia jest niezgodny z konstytucją , gdyż akt rangi podustawowej normuje stosunki sąsiedzko - własnościowe bez umocowania takiej regulacji w ustawie. Poglądu tego nie można zaakceptować . Przepisy te nie zostały bowiem uznane przez Trybunał Konstytucyjny za niezgodne z konstytucją. Wszelkie odniesienia dotyczące zakwestionowania części regulacji zawartej w § 12 rozporządzenia – co do konieczności uzyskiwania zgody właściciela na budowę przy granicy nie mogą przynieść oczekiwanego skutku w pozostałej części tego unormowania , albowiem nie były przedmiotem rozstrzygnięcia Trybunału Konstytucyjnego i są to przepisy obowiązujące. Zaskarżona decyzja nie narusza prawa dlatego na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 , poz. 1270) w zw. z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) Sąd skargę jako nieuzasadnioną oddalił.