IV SA 3747/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosława Kowalska, Sędziowie Sędzia NSA Bogusław Moraczewski, Asesor WSA Bogusław Cieśla (spr.), Protokolant: Monika Pietruszewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 marca 2004 r. sprawy ze skargi G. i J. małżonków S. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2002 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności ostatecznej decyzji administracyjnej oddala skargę 7 IV SA 3747/02 U Z A S A D N I E N I E Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w G. decyzją z dnia [...] kwietnia 2000 r. wydaną w oparciu o art. 51 ust 1 pkt 2 i ust 4 ustawy z dnia 4 lipca 1994 r. Prawo budowlane nakazał K. L. doprowadzenie wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem . Roboty te prowadzone były przez K. L. na przełomie roku 1999 – 2000 w budynku przy ulicy [...] w G. gdzie lokal nr [...] stanowi jego odrębną własność . Polegały między innymi na wyburzeniu ściany konstrukcyjnej pomiędzy pokojem a werandą (we własnym lokalu) i umieszczeniu w jej miejsce podciągu żelbetowego oraz przebudowie ścianki działowej w sieni wejściowej , przebudowie schodów do piwnicy (w części wspólnej budynku ). Organ uznał ,że wykonane przez inwestora roboty wymagały pozwolenia na budowę . Skoro K. L. go nie uzyskał to obecnie należało zastosować art. 51 ust 1 Prawa budowlanego , natomiast nie miał - zdaniem organu zastosowania art. 48 tej ustawy pozwalający na orzeczenie nakazu rozbiórki. Inwestor wykonał nałożone na niego obowiązki i przedłożył inwentaryzację architektoniczno – budowlaną uwzględniającą wprowadzone remontem zmiany oraz orzeczenie techniczne dotyczące naruszonych elementów konstrukcyjnych i ich wpływu na bezpieczeństwo budynku . W dniu 18 września 2001 r. G. S. właścicielka innego lokalu w tym budynku złożyła wniosek o stwierdzenia nieważności decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2000 r. wydanej w trybie art. 51 Prawa budowlanego . W uzasadnieniu wniosku podniosła ,że w sprawie powinien mieć zastosowanie art. 48 czyli orzeczenie nakazu rozbiórki, gdyż inwestor nie posiadał pozwolenia na budowę a zatem była to samowola budowlana . Nadto prace dotyczyły części wspólnych budynku to jest korytarza i schodów do piwnicy a na ich wykonanie inwestor nie posiadał zgody pozostałych współwłaścicieli budynku . Jako podstawę wniosku wskazała art. 156 § 1 pkt 2 kpa to jest rażące naruszenia prawa . Po wszczęciu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w G. decyzją z dnia [...] lutego 2002 r. na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 kpa stwierdził nieważność decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w G. z dnia [...] kwietnia 2001 r. W uzasadnieniu organ podniósł, że K. L. przeprowadził remont bez pozwolenia na budowę. Remont dotyczył także części wspólnych budynku ( sień i klatka schodowa ) a zatem roboty przekraczały zakres zwykłego zarządu rzeczą wspólną . Na ich wykonanie inwestor posiadać musiał zezwolenie pozostałych współwłaścicieli budynku . Zaniechanie żądania takiej zgody stanowiło według organu rażące naruszenie prawa. Dlatego uznano, że decyzja wydana została z rażącym naruszeniem przepisu art. 51 ustawy Prawo budowlane . Od decyzji tej odwołanie złożył K. L. . W odwołaniu podniósł ,że uzyskanie zgody pozostałych współwłaścicieli wymagane byłoby w sytuacji występowania o pozwolenie na budowę . Natomiast gdy roboty były już wykonane bezpodstawnym byłoby zobowiązywanie inwestora do uzyskiwania tej zgody . Analogiczne stosowanie wymogu wykazania prawa do dysponowania nieruchomością przy trybie wynikającym z art. 51 Prawa budowlanego nie jest dopuszczalne . Nadto podniósł ,że współwłaściciele wyrazili zgodę na remont a nawet uczestniczyli w jego wykonaniu . Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 kpa decyzją z dnia [...] sierpnia 2002 r. uchylił zaskarżoną decyzję i odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru budowlanego w G. z dnia [...] kwietnia 2000 r. . W uzasadnieniu organ podniósł ,że zgoda współwłaścicieli budynku wymagana byłaby w sytuacji , gdyby inwestor wystąpił do właściwego organu z wnioskiem o wydanie pozwolenia na budowę, bowiem tylko wtedy musiałby wykazać się prawem do dysponowania nieruchomością na cele budowlane zgodnie z art. 32 ust 4 pkt 2 Prawa budowlanego . Z uwagi na fakt ,że roboty zostały wykonane , kwestia naruszenia praw pozostałych współwłaścicieli rozstrzygnięta może być tylko przez sąd powszechny. Ponadto organ uznał ,że zrealizowane przez inwestora roboty budowlane nie wchodzą w zakres dyspozycji z art. 48 Prawa budowlanego i jedynym możliwym rozstrzygnięciem mogło być nakazanie dokonania określonych czynności w oparciu o art. 51 ust . 1 pkt 2 i ust 4 Prawa budowlanego. Na powyższą decyzję skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego złożyli G. i J. małżonkowie S. i podnieśli, że w sprawie powinien mieć zastosowanie nakaz rozbiórki , gdyż roboty przekraczały zakres zwykłego zarządu nieruchomością wspólną a inwestor nie miał zgody na ich wykonanie od pozostałych współwłaścicieli. Z tego względu odmowę stwierdzenia nieważności uznali za rażąco sprzeczną z prawem . W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumentację jak w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zaważył , co następuje : Skarga nie jest zasadna . Prawidłowe jest stanowisko Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego , co do tego że organ nadzoru budowlanego wydając decyzję na podstawie art. 51 ust 1 pkt 2 i ust 4 Prawa budowlanego nie musiał badać prawa inwestora do dysponowania nieruchomością na cele budowlane . Okoliczność ta - stosownie do art. 32 ust 4 pkt 2 Prawa budowlanego podlega badaniu przy występowaniu o pozwolenie na budowę. Inwestor musi wtedy wykazać prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane . Zgodzić się należy z twierdzeniem skarżących , że K. L. mając zamiar przystąpić do remontu powinien wcześniej uzyskać pozwolenie budowlane . Planował roboty budowlane , przez które art. 3 pkt 7 Prawa budowlanego rozumie także remont. Z kolei art. 29 ust 2 pkt 2 stanowi , że pozwolenia na budowę nie wymaga tylko remont obiektów budowlanych jeśli nie obejmuje on zmiany lub wymiany elementów konstrukcji. Inwestor przeprowadził remont , który ingerował w ściany konstrukcyjne budynku , jednak ta część robót budowlanych dotyczyła lokalu którego jest wyłącznym właścicielem . W tym zakresie uzyskiwanie zgody właścicieli innych lokali byłoby zbędne nie naruszał bowiem ich prawa własności . W pozostałej części remont dotyczył przebudowy sieni i schodów do piwnicy a zatem części wspólnych budynku . Skoro jednak prace nie ingerowały w elementy konstrukcyjne to wątpliwa była konieczność uzyskiwania pozwolenia na budowę ( remont ) w tej części. Rozważania te dotyczą procedur , które inwestor powinien był zachować jednak tego nie uczynił . Organ nadzoru budowlanego powziął informację o przedmiotowym remoncie wtedy gdy były on już wykonany . Powstaje zatem pytanie czy organ powinien wówczas wydać nakaz rozbiórki skoro remont wykonany był bez wymaganego pozwolenia (co aktualnie podnosi skarżąca) . Wyrażony w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji pogląd ,że w sprawie nie miał zastosowania art. 48 Prawa budowlanego - czyli nakaz rozbiórki, jest prawidłowy . Stosownie do tego przepisu nakaz rozbiórki może być wydany jedynie w przypadku budowy lub wybudowania bez pozwolenia na budowę albo zgłoszenia obiektu budowlanego albo jego części. Natomiast K. L. prowadził remont , który stanowił w świetle przepisów prawa budowlanego roboty budowlane . Skoro zatem nie była to budowa obiektu budowlanego lub jego części a jedynie prowadzenie robót polegających na remoncie to nie miał zastosowania art. 48 prawa budowlanego . W tej sytuacji należy uznać, że organ prawidłowo wydał decyzję z dnia [...] kwietnia 2000 r. nakładającą obowiązek przedłożenia dokumentacji inwentaryzacyjnej , mającej na celu doprowadzenie wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem ( art. 51 ust 1 pkt 2 i ust 4 ) . Przepis ten nie nakładał obowiązku wykazania się przez inwestora prawem do dysponowania nieruchomością na cele budowlane - w tym przypadku na remont. Podobny pogląd wynika z wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 lutego 2002 r. w sprawie II S A /Lu 1376/00 ( nie publikowany ). Dlatego w ocenie Sądu niesłuszny jest zarzut rażącego naruszenia prawa przy wydaniu decyzji z dnia [...] kwietnia 2000 r. tak w zakresie konieczności wdania nakazu rozbiórki zamiast działań zmierzających do legalizacji jak również w zakresie konieczności uzyskania zgody współwłaścicieli przed wydaniem kwestionowanej decyzji . Fakt przeprowadzenia remontu w części wspólnej budynku, do której inwestor nie miał wyłącznego prawa , oraz skutki z tym związane mogą być przedmiotem roszczeń współwłaścicieli dochodzonych na drodze postępowania cywilnego przed sądem powszechnym . Podnoszone przez skarżących zarzuty nie mogły spowodować wzruszenia w trybie nadzwyczajnym – nieważnościowym ostatecznej decyzji administracyjnej Brak było do tego ustawowych przesłanek - w szczególności nie doszło do rażącego naruszenia prawa . Zaskarżona decyzja nie narusza prawa dlatego na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 , poz. 1270 ) w zw. z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) Sąd skargę - jako nieuzasadnioną - oddalił.