IV SA 3749/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosława Kowalska (spr.), Sędziowie NSA (del.) Czesława Socha, As. WSA Grzegorz Czerwiński, Protokolant Dorota Zamiela, po rozpoznaniu w dniu 30 marca 2004 r. sprawy ze skargi B. K., M. B., S. i D. C. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2002 r. Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w postępowaniu wznowieniowym I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; III. zasądza od Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz B. K., M. B. po 10 zł (dziesięć złotych), na rzecz S. i D. C. solidarnie 10 zł (dziesięć złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] sierpnia 2002 r. znak [...] Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, po rozpatrzeniu odwołania B. K., M. B. oraz S. i D. C. od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2002 r., znak [...], nr [...] odmawiającej uchylenia własnej decyzji z dnia [...] stycznia 2002 r. znak [...] nr [...], uchylającej decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. z dnia [...] listopada 2001 r. znak [...], nr [...] umarzającą postępowanie w sprawie likwidacji otworów bramowych w budynku magazynowym przy ul. [...] [...] w P., przekazującej sprawę do ponownego rozpoznania przez organ I instancji – uchylił zaskarżoną decyzję w całości i umorzył postępowanie organu I instancji. W niniejszej sprawie Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w P. decyzją nr [...] z dnia [...] listopada 2001 r. na podstawie art. 105 § 1 kpa umorzył postępowanie wszczęte w sprawie legalności otworów bramowych w ścianie budynku magazynowego przy ul. [...] [...] w P. Organ orzekł w trybie art. 105 § 1 kpa uznając postępowanie za bezprzedmiotowe, gdyż otwory nie powstały w wyniku "samowolnych odstępstw, lecz w trakcie budowy realizowanej na podstawie decyzji z dnia [...] grudnia 1972 r." Organ odwoławczy, Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w L., decyzją nr [...] z dnia [...] stycznia 2002 r. uchylił w/w decyzję podnosząc, że sprawa wymaga ponownego rozpoznania przez organ I instancji, który powinien zbadać czy doszło do odstępstwa od projektu pierwotnego i prowadzić wówczas postępowanie mające na celu doprowadzenie obiektu do stanu zgodnego z prawem. W dniu [...] maja 2002 r. B. K., M. B., D. i S. C. wnieśli o wznowienie postępowania zakończonego decyzją ostateczną nr [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w L. z dnia [...] stycznia 2002 r. Podnieśli, że w dniu [...] maja 2002 r. uzyskali informację o dowodach z zeznań świadków na okoliczność, że otwory bramowe wykonane zostały zgodnie z pozwoleniem na budowę i obiekt został zgłoszony do użytkowania. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wznowił postępowanie postanowieniem nr [...] z dnia [...] maja 2002 r. Rozpoznając sprawę ponownie organ ustalił, że dokument – zatwierdzony projekt budowlany stanowiący załącznik do decyzji nr [...] z dnia [...] grudnia 1972 r. o pozwoleniu na budowę przewidywał wykonanie tylko dwóch otworów bramowych. Dowód z zeznań świadków na tą okoliczność, nie może skutecznie podważać dowodu z dokumentów. Odbiór inwentarski potwierdzony przez świadka nie stanowi spełnienia zgłoszenia zakończenia budowy i uzyskania pozwolenia właściwego organu na użytkowanie obiektu. Zdaniem organu przedmiotowy wniosek o wznowienie postępowania nie spełnia przesłanek określonych w art. 145 § 3 kpa, stąd należało odmówić uchylenia decyzji ostatecznej wyżej opisanej. W tych warunkach Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w L. w dniu [...] czerwca 2002 r. wydał decyzję nr [...] – odmawiającą uchylenia własnej decyzji nr [...] z dnia [...] stycznia 2002 r. wyżej opisanej. Rozpatrując odwołanie B. K., M. B., S. i D. C. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego w dniu [...] sierpnia 2002 r. wydał decyzję zaskarżoną w niniejszej sprawie. Zdaniem organu II instancji decyzja organu I instancji wymaga uchylenia a postępowanie organu I instancji umorzenia. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego stanął na stanowisku, że wprawdzie rozstrzygnięcie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2002 r. było decyzją ostateczną, to jednak nie rozstrzygało sprawy dotyczącej likwidacji otworów bramowych ani w sposób merytoryczny, ani w sposób niemerytoryczny. Zdaniem organu była to decyzja kasatoryjna, utrzymująca stan sprawy w "toku" i właśnie ta jej cecha uniemożliwia wznowienie postępowania. Powołano tu wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 maja 1991 r. sygn. akt IV SA 349/01, w którym Sąd Przyjął, że "decyzja kasatoryjna nie wyczerpuje toku postępowania administracyjnego (art. 138 § 2 kpa) a więc nie staje się decyzją ostateczną dającą podstawę do wznowienia postępowania w sprawie (art. 145 §3 kpa)". W skardze do Naczelnego Sadu Administracyjnego z dnia [...] września 2002 r. B. K., M. B., S. i D. C. podnieśli, że wadliwa decyzja ostateczna naraża ich na wysokie koszty, gdyż Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w P. nakazał postanowieniem nr [...] z dnia [...] marca 2002 r. opracowanie i przedłożenie inwentaryzacji budynku oraz orzeczenia o jego stanie technicznym. Zdaniem skarżących inicjatorzy postępowania nadzorczego, którzy kupili sąsiedni budynek w 1996 r. nie mają przymiotu strony w postępowaniu dotyczącym budowy z lat 70-tych. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał wcześniej prezentowaną argumentację i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Niniejsza sprawa podlega rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 97 ust. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1271 z późn. zm.). Skarga podlega uwzględnieniu choć z innych przyczyn niż podnieśli to skarżący. Wojewódzki Sąd Administracyjny w trybie art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270) sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej. Zaskarżona decyzja zdaniem Sądu nie może się ostać, gdyż zapadła z naruszeniem przepisów prawa, które miało istotny wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z przepisem art. 145 § 1 kpa wznawia się postępowanie zakończone decyzją ostateczną. Pojęcie decyzji ostatecznej definiuje przepis art. 16 kpa – decyzja, od której nie służy odwołanie w administracyjnym toku instancji jest ostateczna. Skład orzekający nie podziela poglądu przywołanego przez Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego wynikającego z orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego. Zdaniem Sądu nie ma ustawowych podstaw, by decyzję ostateczną, w kontekście przesłanek do wznowienia postępowania, rozróżniać jako merytoryczną lub niemerytoryczną. Wznawia się postępowanie zakończone decyzją ostateczną tj. taką od której nie służy odwołanie w administracyjnym toku instancji. Organ II instancji nie miał podstaw do orzeczenia w zaskarżonej decyzji w trybie art. 138 § 1 pkt 2 kpa. Zobowiązany był bowiem do rozstrzygnięcia sprawy pod względem merytorycznym tj. co do jej istoty. Niniejsze orzeczenie Sądu tj. uchylenie zaskarżonej decyzji ma służyć zrealizowaniu tego obowiązku przez organ II instancji przy ponownym rozpoznaniu sprawy. Mając na uwadze powyższą argumentację, Sąd orzekł jak w sentencji w trybie art. 145 § 1 pkt 1c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270). O kosztach zaś w trybie z art. 200 w/w ustawy. Sąd orzekł o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku w trybie art. 152 wyżej opisanej ustawy – Prawo o posterowaniu przed sądami administracyjnymi.