IV SA 377/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Halina Kuśmirek, Sędziowie NSA Bogusław Moraczewski, WSA Elżbieta Zielińska-Śpiewak (spr.), Protokolant Tomasz Szpojankowski, po rozpoznaniu w dniu 15 lipca 2004 r. sprawy ze skargi A. C. na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2003 Nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania I. uchyla zaskarżone postanowienie, II. zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżącego A.C. 300 zł (trzysta zlotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. 7/IV SA 377/03 U Z A S A D N I E N I E Burmistrz Gminy [...] decyzją dnia [...].06.2002 r. zatwierdził projekt budowlany i wydał pozwolenie na budowę polegającą na nadbudowie i modernizacji istniejącego budynku szkoleniowego T. w W. przy ul. [...] na działce nr ew. [...] z obrębu [...] dla inwestora – T. Sp. z o.o. Odwołanie od tej decyzji wniósł A.C. podnosząc, iż jest autorem projektu budynku szkoleniowego T., który został wzniesiony wg jego projektu w 1998 r. W związku z tym stwierdza, że obecnie postępowanie administracyjne o udzielenie pozwolenia na nadbudowę i modernizację tego budynku dotyczy jego interesu prawnego w związku z czym żąda uznania go za stronę tego postępowania. Decyzja o pozwolenie na budowę została wydana z naruszeniem art. 9, 10 i 40 KPA, gdyż nie informowano go o toczącym się postępowaniu, nie miał też możliwości wypowiedzenia się co do zebranych w sprawie dowodów. Decyzja ta narusza także przepisy ustawy o Prawie autorskim, gdyż wydana została bez zgody żyjącego autora projektu. Wojewoda [...] po rozpatrzeniu odwołania postanowieniem z dnia [...].01.2003 r. wydanym na podstawie art. 134 KPA w zw. z art. 28 i 144 KPA stwierdził niedopuszczalność odwołania. W uzasadnieniu wskazał, w odniesieniu do podniesionych zarzutów, iż zgodnie z art. 28 KPA stroną postępowania administracyjnym jest podmiot, którego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy to postępowanie. Status strony wynika z przepisów prawa materialnego ustanawiających prawa lub obowiązki. Zgodnie zaś z utrwalonym orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego autorzy projektów architektonicznych obiektów budowlanych nie posiadają przymiotu strony w rozumieniu 28 KPA. Skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego na powyższe postanowienie wniósł pełnomocnik A.C. wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji o pozwoleniu na budowę z [...].06.2002 r., jako naruszającej: - przepisy ustawy z dnia 4.02.1994 r. o Prawie autorskim i prawach pokrewnych – art. 2, 17 i 46, - przepisy ustawy Prawo budowlane – art.18, 19,20, 21 w zw. z art. 60 ust. 5 ustawy o Prawie autorskim i prawach pokrewnych, - przepisy postępowania administracyjnego – art. 28 w zw. z art. 138 § 1 pkt 3 KPA, poprzez nie uznanie skarżącego z stronę postępowania i wydanie w tym przedmiocie postanowienia zamiast decyzji. W uzasadnieniu skargi podniósł, iż zaskarżone postanowienie nie bierze pod uwagę przepisów prawa autorskiego, w szczególności art. 17, zgodnie z którym twórcy służy wyłączne prawo do korzystania z utworu i rozporządzania nim, a także do wynagrodzenia za korzystanie utworu. Zaś zgodnie z art. 49 nabywca utworu nie może bez zgody twórcy czynić zmian w utworze. Art. 60 ust. 5 odsyła do przepisów prawa budowlanego w kwestiach sprawowania nadzoru autorskiego. Zgodnie z zawartą w dniu 21.01.1998 r. umową między skarżącym a inwestorem projektant zobowiązany został do sprawowania nadzoru autorskiego i zachował autorskie prawa majątkowe do projektu udzielając inwestorowi jedynie licencji do jednorazowego wykorzystania projektu. Także przepisy prawa budowlanego, zdaniem skarżącego, określające obowiązki projektanta – art. 20 – w zakresie uzyskania wymaganych opinii i uzgodnień przesądzają, iż opinie te i uzgodnienia powinny spełniać wymogi ustawy o Prawie autorskim i prawach pokrewnych. Niezależnie od naruszenia wyżej wskazanych przepisów prawa materialnego organ naruszył przepisy postępowania administracyjnego co miało istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż wbrew przepisowi art. 138 § 1 pkt 3 KPA orzekł w formie postanowienia, a nie decyzji. Zadaniem skarżącego po uchwaleniu ustawy z dnia 4.02.1994 r. o Prawie autorskim i prawach pokrewnych twórcy i projektanci mogą brać udział w postępowaniu administracyjnym w przedmiocie pozwolenia na budowę co wynika z art. 78 ustawy. Dodatkowo skarżący wskazał, iż organ administracyjny wydając pozwolenie na budowę nie zbadał czy przedłożony projekt odpowiada przepisom prawa i zawiera wszystkie wymagane uzgodnienia i opinie co narusza art. 7 KPA, zgodnie z którym organ administracyjny zobowiązany jest dokładnie wyjaśnić stan faktyczny sprawy. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd administracyjny zważył co następuje. Skarga zasługuje na uwzględnienie albowiem zaskarżone postanowienie wydane zostało z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego mającym istotny wpływ na wynik sprawy. Wojewoda [...] wydając zaskarżone postanowienie o niedopuszczalności odwołania uznał, iż skarżący nie posiada przymiotu strony w toczącym się postępowaniu, gdyż o uznaniu za stronę rozstrzyga art. 28 KPA stanowiący, iż stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie, albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Od tak pojmowanego interesu prawnego trzeba odróżnić interes faktyczny, który przedstawił skarżący, to jest stan w którym jest on bezpośrednio zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, nie może jednak tego poprzeć przepisami prawa powszechnie obowiązującego, mającego stanowić podstawę skutecznego żądania stosownych czynności organu administracji. Nie oceniając zasadności argumentacji przedstawionej przez skarżącego dotyczącej istnienia jego interesu prawnego w toczącym się postępowaniu administracyjnym o udzielenie pozwolenia na nadbudowę i modernizację budynku T., którego był autorem projektu, stwierdzić należy, iż zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądowo-administracyjnym powszechny jest pogląd, że przepis art. 134 KPA nie stanowi podstawy do rozstrzygnięcia o odmowie uznania za stronę. Przepis ten stanowi, że organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalności odwołania oraz uchybienia terminu do wniesienia odwołania. Niedopuszczalność odwołania może wynikać albo z ustawy, na przykład gdy ustawa przewiduje dla danego typu spraw tylko jednoinstancyjne postępowanie, albo z tego, że tok postępowania został już w sprawie wyczerpany lub odwołanie zostało złożone po terminie czternastodniowym (por. Kodeks Postępowania Administracyjnego – Komentarz, Warszawa 2000 wydawnictwo C.H.Beck). w niniejszej sprawie żadna z tych przesłanek nie wystąpiła. Stwierdzenie przez organ odwoławczy, iż wnoszący odwołanie nie jest stroną w rozumieniu art. 28 KPA, powinno nastąpić w drodze decyzji o umorzeniu postępowania odwoławczego na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 KPA (por. uchwałę NSA z dnia 5.07.1999 r., sygn. akt OPS 16/98, publ. ONSA 1999/4/119). Jeżeli zatem w wyniku rozpoznania odwołania A.C. organ stwierdził, że podmiot je wnoszący nie ma w danej sprawie indywidualnego interesu prawnego lub obowiązku, powinien wydać decyzje o umorzeniu postępowania odwoławczego na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 KPA. Zwarzywszy na powyższe Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1c i art. 200 ustawy z dnia 30.08.2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – orzekł jak w sentencji.